Вы тут

Успаміны пра кампазітара Яўгена Глебава


Вечар 10 верасня ў Верхнім горадзе. Шпацыр падчас заходу сонца, рамантыка. І раптам пачынаецца музыка: ідзеш на яе — прыгожа... Каля ратушы, пры канцэртнай зале — сцэна, аркестр. Публіка набегла хутка. Ігралі музыку Яўгена Глебава ў дзень яго 90-годдзя. Пазнавальную для тых, хто памятае кінафільмы, у якіх ён ствараў музыку. Бо ён аўтар не толькі цудоўна-вытанчанага балета «Маленькі прынц», які гучыць найбольш часта з усіх яго балетаў (Глебаў паспрыяў развіццю гэтага кірунку ў беларускім кампазітарскім мастацтве і быў высока ацэнены на міжнародным узроўні). Ён актыўна супрацоўнічаў з «Беларусьфільмам», стварыўшы музычныя карціны, якія могуць жыць сваім жыццём нават без прывязкі да стужкі. А мо гэта і лепш: кадры з фільмаў, што выводзіліся на экран каля сцэны, адсылалі да далёкага кавалку мінулага жыцця, а музыка ўспрымалася сучасна і цяпер. Асабліва агучаная жывым аркестрам на вольным паветры для публікі, зачараванай нечаканым падарункам.


Яго падрыхтавала Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі, зладзіўшы ў першую дэкаду верасня праект «Музычная спадчына Радзімы» за кошт сродкаў Спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы таленавітай моладзі. Да праекту далучыліся Міністэрства культуры краіны і органы ўлады розных рэгіёнаў Беларусі. Такім чынам творы кампазітара, якога ўжо можна назваць класікам беларускай музыкі ХХ стагоддзя, маглі пачуць не толькі ў сталіцы — дзякуючы гастрольна-канцэртнаму туру студэнцкага духавога аркестра пад кіраўніцтвам лаўрэата міжнародных конкурсаў, дэкана аркестравага факультэта Максіма Расохі. Цыкл канцэртаў быў адмыслова прымеркаваны да 90-годдзя народнага артыста БССР і СССР прафесара Яўгена Глебава. Глебаў і Акадэмія музыкі — гісторыя 30-гадовага шляху, на якім ён знайшоў вучняў і выхоўваў у іх імкненне найперш служыць мастацтву. Сам скончыў Беларускую кансерваторыю, вучыўся ў Анатоля Багатырова. Ён разумеў, што быць добрым кампазітарам — адно, а навучыць пісаць музыку — іншае: гэта тое, што недзе ўнутры, але рвецца вонкі і стрымаць немагчыма, калі наканавана...

Здарылася так, што ў прафесійную музыку Яўген Глебаў прыйшоў даволі позна, папрацаваўшы на чыгунцы, ужо дарослым чалавекам асвойваў нотную грамату і музычныя інструменты. Так натхніць і пераканаць мог, відаць, толькі Іосіф Жыновіч, які адчуваў прыроду творцаў, бачыў самародкаў і ацаніў творчыя задаткі ўраджэнца Смаленшчыны.

Той даверыўся інтуіцыі майстра: просты супрацоўнік чыгункі ператварыўся ў кампазітара з сусветным іменем, аўтара шыкоўных твораў у розных жанрах. Ён пісаў оперы і балеты, сімфанічныя і камерныя творы... Пра гэта ведаюць знаўцы музыкі, а шырокаму колу слухачоў Глебаў вядомы па кіно. Дакладна вядомы — дастаткова было зайграць аркестру, і частка слухачоў вярнулася ў сваё дзяцінства і юнацтва, калі на тэлеэкранах паказвалі стужкі «Апошняе лета дзяцінства», «Тры вясёлыя змены», «Пасля кірмашу», «Траянскі конь», «Леташняя кадрыля», «Я родам з дзяцінства», «Саша-Сашанька», «Дзікае паляванне караля Стаха» і іншыя... Як адзначыла кіназнаўца Антаніна Карпілава, да работы ў кіно Глебаў прыйшоў у 1960-я гады і праз хуткі час стаў «найлепшым майстрам айчыннай кінамузыкі». І вось што дзіўна: творы, што гучалі падчас канцэрта, пазнавала і моладзь, што прыйшла да сцэны (самі паглядзелі класіку «Беларусьфільма»? Недзе чулі і адзначылі для сябе яркую музыку?).

А некаторыя, можа, чакалі выхаду салістаў, бо аркестр прадстаўляў таленавітых студэнтаў Акадэміі. І выдатна, што гэта адбывалася не толькі ў сталіцы: музычная спадчына краіны належыць усім незалежна ад месца жыхарства. А для яе разумення патрэбныя найперш гатоўнасць пачуць і чуласць. Гэта нескладана. І гэта чаруе.

Вось за ўменне зачараваць прыгожымі гукамі асабліва шанавалі Глебава. Ён умеў зрабіць класічнае папулярным. Умеў падкрэсліць, што беларуская культура прапануе высокія ўзоры і ўзбагачае сусветную, калі ствараў музыку паводле твораў літаратуры «Курган» Купалы, «Альпійская балада» Быкава, «Тыль Уленшпігель» Кастэра, «Маленькі прынц» Сэнт-Экзюперы, «Майстар і Маргарыта» Булгакава. З оперна-балетнай спадчыны кампазітара цяпер на тэатральнай сцэне можна ўбачыць балет «Маленькі прынц» у Вялікім тэатры Беларусі. Прыгожы, рамантычны, светлы па музыцы, ён вядзе ў свет Таленту, якому падуладныя сусветныя таямніцы. Адкрыццём гэтага свету, а для некаторых і навіной пра тое, што ён існуе, могуць быць вось такія асветныя праекты, якія ладзяцца ў краіне. Не адразу, а пакрысе чалавек разумее: можна лічыць сябе абыякавым да сур'ёзнай музыкі, але немагчыма быць абыякавым да музыкі прыгожай.

Ларыса ЦІМОШЫК

Загаловак у газеце: Глебаў: і настальгія, і рамантыка

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.