Вы тут

Нацыянальная бібліятэка правядзе цыкл мерапрыемстваў «Берасцейская Біблія: адкрыты дотык»


Факсімільнае ўзнаўленне Берасцейскай Бібліі, як і яе выданне больш за 450 гадоў таму, стала для Беларусі вялікай культурнай падзеяй. Брэст да свайго тысячагоддзя атрымаў ад Прэзідэнта ва ўсіх сэнсах каштоўны і значны падарунак — арыгінал выдання. У даследчыкаў з'явілася магчымасць глыбокага вывучэння аднаго з самых старажытных беларускіх кніжных помнікаў, а ўсе ахвотныя гэтай восенню могуць дакрануцца да аднаго з сімвалаў нашай гісторыі і нацыянальнай культуры. Прычым зрабіць гэта можна і ў Брэсце ў музеі гісторыі горада, і ў Мінску — Нацыянальная бібліятэка цягам паўтара месяца правядзе цыкл рознафарматных мерапрыемстваў «Берасцейская Біблія: адкрыты дотык».


Алесь Суша чытае публічную лекцыю пра Берасцейскую Біблію.

— Я магу назваць сама меней 30 прычын для ўшанавання гэтага, самага дарагога і прыгожага ў гісторыі айчыннага кнігадруку, кніжнага помніка і падказак, чаму варта ім ганарыцца, — сказаў падчас адкрытай публічнай лекцыі, што дала старт серыі мерапрыемстваў, намеснік дырэктара Нацыянальнай бібліятэкі па навуковай рабоце і выдавецкай дзейнасці, каардынатар і навуковы кіраўнік праекта Алесь СУША.

У спісе гэтых прычын ёсць, напрыклад, такія:

Берасцейская Біблія — доказ уключанасці беларускай культуры ў сусветны працэс. Аб гэтым, упэўнены даследчык, сведчаць стасункі на роўных князя Мікалая Радзівіла Чорнага з волатамі эпохі Адраджэння, вядомымі рэлігійнымі дзеячамі, кіраўнікамі многіх дзяржаў свету, сярод якіх кароль польскі Жыгімонт Аўгуст, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Максіміліян ІІ, герцаг Прусіі Альбрэхт і многія іншыя — звароты да якіх сустракаюцца ў тэксце Берасцейскай Бібліі.

Гэта самае вядомае выданне першай друкарні на беларускай зямлі. «Ці многія ведаюць, што менавіта ў Берасцейскай друкарні былі выпушчаны першыя айчынныя ноты або палітычныя граматы, зборнікі заканадаўчых актаў? — разважае Алесь Суша. — Большасць з іх да сёння, на жаль, проста не захавалася, таму пра іх цяжка меркаваць, а вось Берасцейская Біблія дайшла да нас праз стагоддзі».

Берасцейская Біблія — сімвал ахвярнасці і мецэнацтва. Па ацэнках даследчыкаў, канцлер ВКЛ князь Мікалай Радзівіл Чорны, на грошы якога ў верасні 1563 года выданне ўбачыла свет, выдаткаваў ад 5 да 10 тысяч дукатаў — на той час гэта была выключна вялікая сума.

Адзін з вельмі ўдалых РR-праектаў у еўрапейскай культуры ХVІ стагоддзя. Прафінансаваўшы выданне Берасцейскай Бібліі, Мікалай Радзівіл насамрэч зрабіў вельмі ўдалыя інвестыцыі на будучыню — у прэстыж не толькі свайго роду, які прымусіў свет лічыцца з Радзівіламі, але і наогул сваёй краіны.

Кніга як сведка велічы і магутнасці Берасця, сімвал старажытнага і сучаснага горада. Брэст першы з беларускіх гарадоў атрымаў магдэбурскае права і гарадскую ратушу, тут з'явіліся першая аптэка і шпіталь, першая сінагога... «Берасце было цэнтрам эканомікі і культуры свайго часу, і той факт, што менавіта тут убачыла свет першае ў Беларусі і Усходняй Еўропе поўнае выданне Бібліі, таксама пацвярджае статус і веліч горада», — упэўнены Алесь Суша. У наш час Берасцейская Біблія вярнулася ў горад у выглядзе асобнага помніка і часткі скульптурнай кампазіцыі да 1000-годдзя Брэста, у факсімільным і арыгінальным варыянце, як аснова новага турыстычнага маршруту — словам, стала неад'емнай часткай ужо сучаснай культуры.

Зрэшты, больш поўны пералік 30 прычын з падрабязным іх тлумачэннем і абгрунтаваннем змешчаны ў дадатку — навуковым даследаванні Алеся Сушы «Асэнсаванне шэдэўра», якім суправаджаецца кожнае факсіміле Берасцейскай Бібліі. Яго, дарэчы, пачалі ўжо замаўляць некаторыя ўстановы, ёсць зацікаўленасць і з боку калекцыянераў-кніжнікаў — таму 11 факсіміле, выдадзеных сёлета ў жніўні ў дзяржаўна-прыватным партнёрстве з ЗАСТ «Белнафтастрах», гэта толькі пачатковая лічба. Велічны помнік нацыянальнай кніжнай культуры вяртаецца ў Беларусь — як у матэрыяльным выглядзе ў бібліятэкі і музеі, так і ў грамадскую свядомасць, гэта ўсцешвае.

Да 7 кастрычніка факсіміле знаходзіцца ў адкрытым доступе ў Нацыянальнай бібліятэцы.

Да 7 кастрычніка факсіміле Берасцейскай Бібліі будзе знаходзіцца ў адкрытым доступе ў атрыуме Нацыянальнай бібліятэкі. «Можна прыйсці пагартаць, пачытаць, папрацаваць з тэкстам, а калі захочаце, пападымаць 15-кілаграмовы фаліянт», — напаўжартам запрашаюць бібліятэкары. Потым выданне пераедзе ў Музей кнігі. А цыкл мерапрыемстваў працягне выстаўка арыгінальных выданняў Берасцейскай Бібліі (нагадаем, сёння ў свеце вядомыя 130 асобнікаў, у тым ліку ў Беларусі пяць, але ўсе яны няпоўныя) — плануюць прадставіць шаноўнай публіцы нават тыя рарытэты з прыватных калекцый, якія раней нідзе і ніколі не выстаўляліся. Для даследчыкаў — мовазнаўцаў, мастацтвазнаўцаў, культуролагаў, гісторыкаў — неўзабаве будзе зладжаны навуковы круглы стол, прысвечаны Берасцейскай Бібліі, пасля якога, магчыма, загадак і міфаў вакол выдання стане менш — а мо, наадварот? У Клубе кніжных прафесараў адбудуцца тэматычныя музейныя заняткі для дзяцей. Таксама ў праграме мерапрыемстваў, якая будзе доўжыцца з пачатку кастрычніка да пачатку — сярэдзіны лістапада, — лекцыі экспертаў, майстар-клас па пераплётах, адмысловая акцыя ў галіне кніжнай графікі з удзелам мастакоў-ілюстратараў, тэатралізаваныя імпрэзы, у тым ліку фрагменты з пастаноўкі «Біблія князя Радзівіла»... «Далучайцеся — гарантую, будзе цікава і карысна», — сур'ёзна гаворыць Алесь Суша.

Вікторыя ЦЕЛЯШУК

Фота — Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Класiкаў трэба ведаць…, Быў бы араты, будзе й прыганяты, Па малiну…

Эканоміка

«Мы выказалi прапановы, i нас пачулi». Як дзяржаўныя прэферэнцыi дапамагаюць падтрымаць суб'ектаў гаспадарання

«Мы выказалi прапановы, i нас пачулi». Як дзяржаўныя прэферэнцыi дапамагаюць падтрымаць суб'ектаў гаспадарання

У бiзнес-колах Гродзеншчыны лiчаць, што меры па падтрымцы эканомiкi з'явiлiся своечасова.