Вы тут

Няхай у агні не гарыць


Увесь свет і беларусы ў тым ліку плачуць аб згарэлым у Парыжы саборы Нотр-Дам. Адразу варта ўдакладніць, што сабор згарэў не цалкам — абрынуўся толькі яго шпіль. Дзве вежы ўдалося патушыць — літаральна за пару хвілін да абрушэння. Усё, парушанае агнём у Нотр-Даме, рана ці позна адновяць, у гэтым няма ніякіх сумневаў. Аднак колькі ўсяго было знішчана (у выніку стыхіі ці наўмысна па нечым загадзе) у нашай краіне. І ці плачам мы аб гэтым так горка?


У мі­ну­лую се­ра­ду ў вёс­цы Рам­ні Га­ра­доц­ка­га ра­ё­на зга­рэў драў­ля­ны кас­цёл Свя­тых апост­алаў Пят­ра і Паў­ла.

Літаральна днямі прыйшла навіна аб тым, што ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці згарэў драўляны касцёл, пабудаваны ў канцы XІX стагоддзя. Месцічы палілі сухую траву, а ў выніку агонь перакінуўся і на драўлянае збудаванне — ад яго засталася толькі частка абгарэлага каркаса. Пра здарэнне напісалі многія СМІ. Аднак гэта ўсяго навіна аднаго дня — учарашнія навіны, як правіла, ніхто не памятае... У касцёле не праводзіліся службы ўжо 30 гадоў. Наўрад ці нехта возьмецца яго аднаўляць.

Здараліся і іншыя пажары, якія забіралі ў нябыт выдатныя ўзоры беларускага драўлянага дойлідства. Як прыгадала намеснік начальніка ўпраўлення па ахове гісторыка-культурнай спадчыны Міністэрства культуры Наталля Хвір, у 2010 годзе агонь знішчыў драўляную царкву Святога Мікалая Цудатворца ў вёсцы Стары Крыўск Рагачоўскага раёна, пабудаваная яна была ў 1852 годзе. Такі ж трагічны лёс напаткаў і царкву Пакрова Прасвятой Багародзіцы ў вёсцы Хатляны Уздзенскага раёна. Абодва храмы з'яўляліся помнікамі гісторыка-культурнай спадчыны і ўваходзілі ў ахоўны спіс. Але, як той казаў, агонь распарадзіўся іначай. Тэарэтычна гэтыя аб'екты можна аднавіць, мяркуе Наталля Хвір, бо даследаванні па іх праводзіліся. Аднак практычна на месцы цэркваў — выпаленыя пусткі.

Яшчэ адна «пажарная» гісторыя, але са шчаслівым фіналам, адбылася ў ноч перад Раством у 2002 годзе (можа, святы час нараджэння Ісуса паспрыяў таму, што ўсё скончылася добра?). 24 снежня ў 19.21 у пажарную частку Нясвіжа паступіў выклік. Гарэў палац Радзівілаў! Першая пажарная машына была на месцы ўжо ў 19.30. Вельмі хутка туды пад'ехала яшчэ 18 машын, агулам жа пажар тушылі 92 чалавекі. Брандмайстры ацанілі пажар як не вельмі буйны, але досыць складаны з-за нестандартнай планіроўкі будынка. За дзве з паловай хвіліны агонь быў патушаны. Усю першую палову дня 25 снежня спецыялісты падраздзялення адпампоўвалі ваду з каміннай залы замка на плошчы прыкладна 300 квадратных метраў.

Прычыну пажару ў замку знайшлі даволі хутка (ён адбыўся падчас рэстаўрацыі старадаўняга мура). Два слесары праводзілі адагрэў трубы і бака сістэмы ацяплення. Пры гэтым загарэўся ўцяпляльнік — рабочыя залілі яго пяццю вёдрамі вады і сышлі. Аднак праз нейкі час вартаўнік убачыў языкі полымя пажару над дахам палаца і выклікаў ратавальнікаў... Уратавалі!

Можна прыгадваць і іншыя выпадкі, як сумныя да слёз, так і тыя, што выклікаюць захапленне спрытнасцю і прафесіяналізмам тых, хто апярэдзіў бяду, «стаў у праломе». Многія знакавыя аб'екты, такія як Фара Вітаўта ў Гродне і іншыя, былі брутальна ўзарваныя рукамі савецкіх службоўцаў. Апошнім часам сталічныя будынкі першай электрастанцыі і Маскоўскага вакзала таксама зніклі з карты горада: былі прынятыя рашэнні аб мэтазгоднасці зносу культурных каштоўнасцяў. Аднак, як сведчыць гісторыя, такія рашэнні ніколі не бываюць правільнымі. На месцы электрастанцыі — так і не завершаная пакуль «гаргэра» ў самым сэрцы горада, якая ну вельмі муляе вока. На месцы Маскоўскага вакзала — пустка — будаваць пакуль перадумалі, хоць па плане ўжо павінен быў стаяць новы гмах «Газпрама»... Зноў памыліліся, ахвяраваўшы сваім дзеля замежнай будоўлі?

На рэстаўрацыю Нотр-Дама ўжо сабралі 1 мільярд еўра. Дзве сям'і бізнесоўцаў вырашылі ахвяраваць па 200 мільёнаў еўра, яшчэ адна — 100 мільёнаў. Астатнія неабыякавыя людзі таксама вельмі хутка ўключыліся ў збор сродкаў на аднаўленне страчанай прыгажосці сабора, хто колькі мог. А ў што ператворацца нашы слёзы аб страчаным? У канкрэтную дапамогу там, дзе яна патрэбна? Ці проста ў загінулыя нервовыя клеткі?.. Апошнія, між іншым, дакладна не ўзнаўляюцца.

Ніна ШЧАРБАЧЭВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як будзе праходзіць перапіс насельніцтва

Як будзе праходзіць перапіс насельніцтва

Старшыня Нацыянальнага статыстычнага камітэта Іна МЯДЗВЕДЗЕВА адзначае, што іх ведамства разлічвае перапісаць максімальную колькасць грамадзян з дапамогай укаранёных інавацый.

Грамадства

Адзіныя дзяўчаты-паркуршчыцы ў Беларусі распавядаюць пра свой спорт

Адзіныя дзяўчаты-паркуршчыцы ў Беларусі распавядаюць пра свой спорт

Гэты кірунак спорту ўвайшоў у жыццё былых студэнтак дзяржаўнага ўніверсітэта фізічнай культуры выпадкова.