Вы тут

СПОРТ са звярыным выскалам


Акулы, крумкачы, зубры, чмялі, жураўлі і нават канарэйкі... Звяры не толькі становяцца зоркамі мультфільмаў і іншых мастацкіх твораў, але і натхняюць спартыўных функцыянераў і заўзятараў сваімі якасцямі, асаблівасцямі. Так і нараджаюцца назвы спартыўных каманд. Часам – са звярыным акцэнтам.


Беларусь: ад зуброў да крумкачоў

Калі скласці спіс спартыўных клубаў, якія назвалі ў гонар моцных драпежнікаў альбо грацыёзных, хуткіх птушак, назбіраецца сапраўдны заапарк. І Беларусь у гэтым сэнсе знаходзіцца недалёка ад іншых краін.

 

Капітан-крумкач Філіп Іваноў. Фота Надзеі Бужан

Апошні і, напэўна, самы выразны прыклад – футбольны клуб “Крумкачы”, які за некалькі гадоў з аматарскага калектыву ператварыўся ў прафесійную, баяздольную каманду, гісторыя якой вартая для сапраўднай экранізацыі. Але сёння мы не пра кіно, а пра мянушкі і назвы. Дык вось, аказваецца, што хлопцы ў пошуках арыгінальнага імя проста адкрылі беларускамоўны слоўнік і натрапілі на каларытнае слова крумкач, “вялікую чорную птушку сямейства крумкачовых, якая жывіцца пераважна падлай...”. Так і спыніліся на гэтым варыянце. У клуба з’явілася сімпатычная эмблема, колер для формы выбралі чорны і нават прыдумалі слоган: “Ляцець высока, глядзець – далёка!”. Пакуль на “крумкачоў” усё працуе. Каманда ў дэбютным для сябе сезоне ў Вышэйшай лізе набірае балы.

Гульцоў хакейнага клуба “Дынама” балельшчыкі называюць зубрамі. І ўсё, безумоўна, небеспадстаўна. Выява ўладара беларускіх пушчаў ужо даўно красуецца на гульнявых світарах хакеістаў і эмблеме каманды. Што цікава, у сціплым хакейным “Брэсце”, камандзе, якая ніколі зорак з нябёсаў не лавіла, з зубрам-сімвалам вызначыліся яшчэ напачатку 2000-х, задоўга да з’яўлення мінскага “Дынама” ў Кантынентальнай хакейнай лізе. Абгрунтаванне напрошвалася само сабой. “Брэст знаходзіцца паблізу Белавежскай пушчы, дзе заўжды пражывалі зубры. Таму лагічна, што менавіта гэты звер адлюстраваны на нашай эмблеме”, – выказаўся калісьці наконт лагатыпа адзін з кіраўнікоў каманды.

Дарэчы, хакеем зубрыная тэма ў нашым спорце не заканчваецца. Сёлета сваё 25-годдзе адзначаць “Мінскія зубры”, каманда па амерыканскім футболе. Сёння хлопцы актыўна трэніруюцца і рыхтуюцца чарговы раз паўдзельнічаць у чэмпіянаце Украіны, дзе згуляюць, у тым ліку, з кіеўскімі “Бульдогамі” і львоўскімі “Львамі”. Ёсць, між іншым, ільвы і ў нас – на эмблеме хакейнага клуба “Магілёў”. Але карысці ад гэтага грознага звера ў горадзе над Дняпром няшмат. У выніку сёлетняга чэмпіянату краіны, які завяршыўся вікторыяй мінскага “Юнацтва”, магіляўчане апынуліся толькі на 10-м радку.

Звярыную тэму ў айчынным хакеі працягвае салігорскі “Шахцёр”. На грудзях хакеістаў адлюстраваны грозны крот у гарняцкай касцы, які перакусвае напалам клюшку.

"Шахцёр" (Салігорск)

У Віцебску пайшлі далей і змясцілі на лагатыпе аднайменнай лядовай дружыны буйнога мядзведзя. Балельшчыкі каманду так і называюць – “віцебскія мядзведзі”. У жаночым беларускім гандболе сітуацыя даволі цікавая. З эмблемы БНТУ-БелАЗа, флагмана чэмпіянату, рыкае чорная пантэра, а на лагатыпе каманды “Віцебск-Ганна” намалявана... курачка, што трымае гандбольны мячык. Сэнс шукайце ў назве каманды. Яе спонар – віцебская бройлерная птушкафабрыка.

“Чорныя каты” і нават “цюлені”

Але найбольш звяроў на лагатыпах і ў назвах спартыўных каманд у ЗША і ў Заходняй Еўропе. Вось дзе сапраўднае звярынае раздолле! Пачнем з Амерыкі. Нацыянальная хакейная ліга літаральна стракоча арыгінальнымі імёнамі. Тут табе і пінгвіны з Пітбсурга, і мядзведзі з Бостана, і каёты з Арызоны, і драпежнікі з Нэшвіла, і акулы з Сан-Хасэ... Што цікава, назву камандзе з Сан-Хасэ выбіралі самі балельшчыкі. І ў выніку свой выбар абгрунтавалі тым, што ў водах Ціхага акіяна, на якім знаходзіцца горад, пражывае 7 відаў акул. Той, хто сачыў за кар’ерай славутага беларускага хакеіста Руслана Салея, ведае пра магутных качак з Анахайма і пантэр з Фларыды.

У Амерыканскай хакейнай лізе, другой прафесійнай у Паўночнай Амерыцы, гуляюць ласі з Манітобы, лядовыя дзікі з Рокфарда... У Нацыянальнай баскетбольнай лізе ёсць быкі з Чыкага, шэршні з Шарлоты, ваўкі з Мінесоты. Часам цікавая не толькі назва, але і мастацкае рашэнне некаторых праектаў. Гэта проста трэба бачыць. Вось, напрыклад, альтэрнатыўны лагатып каманды “Сірак’юс Салці Догс” (злыя сабакі з Сірак’юса). У яго на галаве мы бачым сабаку, падобнага да далмацінца. На ім – бандана, у вусе – завушніца, у вачах – суровы позірк. Праўда, гэтай суровасці хапіла толькі на адзін год. У 2004-м клуб разваліўся. У Сан-Францыска пайшлі далей і назвалі каманду “СанФранцыска Сэлс”, – цюлені з Сан-Францыска. Арыгільнасці межаў няма.

"Сан-Хасэ Шаркс"

Але ў матухне Еўропе таксама не лыкам шытыя. У “Ліверпуля” на эмблеме мастак адлюстраваў сімвал горада, міфічную істоту – чырвоную птушку Лівер. А балельшчыкаў і футбалістаў нямецкага “Кёльна” празвалі казламі... Як сцвярджае паданне, кіраўніку каманды ў свой час падарылі козліка. Ён усім так спадабаўся, што стаў сімвалам клуба. Такіх казлоўсімвалаў у кёльнцаў было некалькі пакаленняў. І пакуль футбалісты вырашаюць, хто найлепшы з іх на футбольным полі, чарговы рагаты мірна гуляе за варотамі і скубе траўку. Англійскі футбол – скарб для даследчыкаў спартыўнага заапарка. За жоўта-чорны колеры гульнявой формы “Уотфард”, каманду, прэзідэнтам якой быў сам сэр Элтан Джон, называюць шэршнямі, “Вест Бромвіч Альбіён” – драздамі (бо выява гэтай птушкі на эмблеме). Праз каляровае падабенства з птушкай “Норвіч Сіці” празвалі канарэйкамі. “Лестэр Сіці” – лісамі, “Нюкасл Юнайтэд” – сарокамі, “Хал Сіці” – тыграмі. “Брайтан энд Хоўв Альбіён” называюць чайкамі, “Дэрбі Каунці” – баранамі.

А вось “Сандэрленд” клічуць чорнымі катамі, хаця ніякіх коцікаў на лагатыпе няма. Сэнс вось у чым. Падобная мянушка, якой гатовы пазбягаць многія, далучылася да калектыву таму, што непадалёк ад горада знаходзілася артылерыйская батарэя з такой назвай. А канчаткова назва прыжылася ў 1937 годзе, калі хлопчык на фінальны матч Кубка Англіі паміж “Сандэрлендам” і “Прэстанам” пранёс у кішэні чорнае кацяня. Для ўдачы. І клуб перамог: упершыню заваяваў пачэсны трафей! Гэта быў знак. Мянушка засталася. У “Сандэрлендзе” так палюбілі чорных катоў, што на працягу 1960-х на іх стадыёне жыў сапраўдны чорны кот, якога ўтрымлівала каманда. Ёсць у Англіі і каманды, якія атрымалі мянушкі ў гонар сабак. Чаму б і не? Так, клуб “Хадэрсфілд Таўн” называюць “тэр’ерамі”, “Барнслі” – “дварнякамі”.

“Хал Сіці”

У Іспаніі, напрыклад, на эмблеме “Валенсіі” адлюстраваны невялічкі кажан, на лагатыпе італьянскага “Бары” – сапраўдны певень. Ну а славуты бразільскі “Васку да Гама” нехта наогул называе траской. Што зробіш, і такое бывае. У галандскай каманды “Брэнда” ёсць вельмі вытанчаная мянушка “жамчужына поўдня”. А ёсць і не вельмі – De Ratten (пацукі).

Ну а афрыканскіх балельшчыкаў можна, напэўна, назваць самымі паэтычнымі. Вы толькі паслухайце. Хіба толькі паэт мог назваць сваю каманду “самотнымі зоркамі”. Гэта, калі што, пра каманду Ліберыі. А як вам “арлы Карфагена”? Гэта ўжо пра Туніс. Нацыянальную зборную Каморскіх астравоў балельшчыкі ласкава называюць цэлакантамі (рыбінамі, якія навукоўцы лічаць жывымі выкапнямі). Гульцы зборнай Беніна – “вавёркі”, Нігерыі – “суперарлы”, а Бурундзі – “ластаўкі”.

Казёл - сімвал футбольнай каманды "Кёльн"

Як бачым, балельшчыцкі розум на выдумку багаты ў кожнай краіне. Узровень арыгінальнасці часам проста зашкальвае. Аднак галоўнае ў тым, каб спорт ад гэтых рашэнняў рабіўся больш відовішчным і цікавым, а не наадварот. Мянушкам усё ж такі трэба адпавядаць. Бачыць на арэнах слабых ільвоў, тыграў ці пантэр, пагадзіцеся, неяк няправільна.

Якаў ЖУРБІН

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як у вясковай школе з'явіўся SТEM-цэнтр

Як у вясковай школе з'явіўся SТEM-цэнтр

З'явіўся ён дзякуючы спонсарскай падтрымцы кампаніі Vіzor Games. 

Грамадства

Як адбываюць пакаранне асуджаныя да абмежавання волі «ў хатніх умовах»

Як адбываюць пакаранне асуджаныя да абмежавання волі «ў хатніх умовах»

«Хатняя хімія» — гэта турма, толькі на свабодзе», — з сарказмам кажуць самі асуджаныя пра абмежаванне волі без накіравання ў папраўчую ўстанову.

Здароўе

​Як абараніць сябе ад кардыялагічных праблем у халодны перыяд?

​Як абараніць сябе ад кардыялагічных праблем у халодны перыяд?

Менавіта зімой павялічваецца колькасць інфарктаў і павышаецца артэрыяльны ціск.

Культура

Успаміны пра Яўгенію Янішчыц

Успаміны пра Яўгенію Янішчыц

Піша Зіновій Прыгодзіч.