Нягледзячы на знешнія ўзрушэнні, выкліканыя геапалітычнымі канфліктамі і гандлёва-эканамічнымі трэннямі, а таксама шматлікія ўнутраныя цяжкасці, сёлета ў першым паўгоддзі эканоміка Кітая прадэманстравала ўстойлівасць: ВУП краіны вырас на 4,7%, а эканамічнае развіццё ў цэлым захавала стабільную станоўчую дынаміку. У цяперашніх няпростых умовах дасягненне такога выніку запатрабавала значных намаганняў, перадае «Жэньмінь жыбаа» анлайн».
Паспяховы старт пяцігодкі
Рост на 4,7% знаходзіцца ў межах мэтавага дыяпазону на бягучы год — 4,5–5%, што закладвае трывалую аснову для паспяховага старту 15-й пяцігодкі. Сітуацыя ў сферы занятасці і дынаміка цэн заставаліся стабільнымі, а тэмпы эканамічнага росту ў асноўных рэгіёнах краіны ў цэлым перавышалі сярэдні агульнанацыянальны ўзровень. У той жа час паслядоўна прымаліся меры па зніжэнні рызык у такіх сферах, як фінансы і запазычанасць мясцовых органаў улады, што стварыла спрыяльныя ўмовы для супрацьдзеяння знешняй нявызначанасці і далейшага павышэння якасці эканамічнага развіцця.
З пункту гледжання эканамічнай структуры, рост на 4,7% характарызуецца павышэннем эфектыўнасці развіцця. Працягваецца фарміраванне і ўмацаванне прадукцыйных сіл новай якасці, пры гэтым на новыя драйверы прыпадае больш як 40% эканамічнага росту. Штучны інтэлект усё больш актыўна ўкараняецца ў розныя галіны, а колькасць выдадзеных патэнтаў у гэтай сферы павялічылася на 34,8% у гадавым вылічэнні.
Прыкметныя вынікі дасягнуты і ў сферы «зялёнай» трансфармацыі. У першым паўгоддзі доля электраэнергіі, якая выраблена з экалагічна чыстых крыніц, склала 36,2% ад агульнага аб’ёму выпрацоўкі электраэнергіі. Вытворчасць літыевых батарэй вырасла на 39,3%, а доля аўтамабіляў на новых крыніцах энергіі ў рознічных продажах дасягнула 54,1%.
Высокая ўстойлівасць
Станоўчая дынаміка назіраецца і ў сацыяльнай сферы. Намінальны наяўны даход на душу насельніцтва ў краіне вырас на 5,2%, а рознічныя продажы паслуг — на 5,3%. Спажывецкая актыўнасць усё больш прыкметна распаўсюджваецца на рынкі павятовага ўзроўню. Пры гэтым спажыванне ў святочныя перыяды і ўязны турызм таксама дэманструюць устойлівы рост.
Такі тэмп росту сведчыць аб высокай устойлівасці кітайскай эканомікі. Геапалітычныя ўзрушэнні парушылі стабільнасць сусветнага энергетычнага рынку, аднак Кітай, абапіраючыся на развіццё новай энергетыкі і сістэму стратэгічных запасаў нафты, забяспечвае стабільнае энергазабеспячэнне і падтрымлівае стабільнасць цэн.
Ва ўмовах узмацнення глабальнага гандлёвага пратэкцыянізму Кітай прадаўжае асвойваць новыя напрамкі знешняга гандлю, а канкурэнтаздольнасць высокатэхналагічнай прадукцыі, у тым ліку ў такіх сферах, як новая энергетыка, робататэхніка і інавацыйная фармацэўтыка, няўхільна павышаецца. На ўнутраным рынку ўстараненне назапашаных рызык у сферы нерухомасці, запазычанасці мясцовых органаў улады, а таксама дзейнасці малых і сярэдніх фінансавых устаноў можа суправаджацца пэўнымі кароткатэрміновымі выдаткамі, аднак у доўгатэрміновай перспектыве гэта садзейнічае больш устойліваму развіццю эканомікі.
Цяпер у краіне па-ранейшаму захоўваюцца структурныя дысбалансы паміж попытам і прапановай. Пры гэтым усё больш увагі ўдзяляецца павышэнню якасці і эфектыўнасці інвестыцый, а значныя рэсурсы накіроўваюцца на развіццё новай інфраструктуры, мадэрнізацыю вытворчасці і вырашэнне найбольш актуальных сацыяльных праблем.
Значны патэнцыял
У доўгатэрміновай перспектыве рост на 4,7% сведчыць аб захаванні значнага патэнцыялу кітайскай эканомікі. Кітай мае шырокія кадравыя рэсурсы, а такія новыя фактары вытворчасці, як даныя і вылічальныя магутнасці, усё больш актыўна спрыяюць развіццю розных галін. Працягвае паглыбляцца інтэграцыя тэхналагічных інавацый і прамысловай вытворчасці. Паслядоўна прасоўваецца фарміраванне адзінага агульнанацыянальнага рынку, устараняюцца рыначныя бар’еры і абмяжоўваецца нерацыянальная канкурэнцыя.
Прадпрыемствы паступова пераходзяць ад пераважна цэнавай канкурэнцыі да саперніцтва за кошт якасці, тэхналогій і ствараемай дабаўленай вартасці. У адрозненне ад некаторых краін, якія ў значнай ступені робяць стаўку на павелічэнне дзяржаўнага доўгу і бюджэтнага дэфіцыту для стымулявання эканомікі, Кітай пазбягае празмернага выкарыстання маштабных стымулюючых мер, а адрасныя структурныя меры даюць магчымасць аказваць падтрымку найбольш важным напрамкам эканомікі, не ствараючы празмернай залежнасці ад стымулявання.
У цэлым спрыяльныя ўмовы і фундаментальныя фактары, якія забяспечваюць доўгатэрміновае развіццё кітайскай эканомікі, застаюцца нязменнымі. Макраэканамічны інструментарый дастаткова шырокі, акрамя гэтага, захоўваецца значная прастора для правядзення контрцыклічнага рэгулявання. Кітай мае неабходныя магчымасці і рэсурсы для прыняцця своечасовых і эфектыўных дадатковых мер з улікам змянення эканамічнай сітуацыі і дасягнення пастаўленых на бягучы год мэт сацыяльна-эканамічнага развіцця.
Мікалай ЛІТВІНАЎ
