Вы тут

Юлія Навіцкая: Касманаўты былі і застаюцца людзьмі адзінкавымі


Яна ўмее чакаць. За яе плячыма 24 гады гэтага неверагодна складанага занятку. Вылеты, камандзіроўкі, гарачыя кропкі і, у рэшце рэшт, палёт на Міжнародную касмічную станцыю. Яна ніколі не была ў космасе. Але казаць пра яго і пра касманаўтаў можа доўга, не хаваючы свайго захаплення. Паспяховы журналіст, любячая маці і жонка Юлія НАВІЦКАЯ пра тое, які ён, космас на зямлі.


Пра Юлію Уладзіславаўну ведаюць значна менш, чым пра яе мужа, касманаўта Раскосмаса Алега Навіцкага, ураджэнца горада Чэрвеня Мінскай вобласці. Але менавіта яна была побач і падтрымлівала ў цяжкія хвіліны, чакала з вылетаў, верыла, што аднойчы мара мужа споўніцца і ён паляціць у космас. Напэўна, не памылюся, калі скажу, што галоўныя поспехі сям'і Навіцкіх — гэта іх дочкі Яна і Маргарыта. За плячыма Алега Віктаравіча 340 сутак па-за межамі Зямлі, а 24 жніўня 2019 года яго прызначылі ў дублюючы экіпаж экспедыцыі МКС-67/68. Чакаецца, што хутка ён зноў зможа пабываць на МКС. Мы паразмаўлялі з Юліяй і даведаліся крыху аб прафесіі і сям'і касманаўта.

— Юлія, у простага чалавека яшчэ з часоў СССР склаўся рамантычны вобраз касманаўта. Наколькі гэта адпавядае сучасным рэаліям? Ці так гэта на самай справе?

— Пэўны арэол рамантыкі ёсць і цяпер. Бо касманаўты былі і застаюцца людзьмі адзінкавымі. Вы толькі ўявіце, што ўсяго за час існавання савецкай і расійскай пілатуемай касманаўтыкі ў космасе пабывала 122 чалавекі (усяго ў свеце, калі не памыляюся, 565). Падрыхтоўка кожнага з іх патрабуе шмат часу, сродкаў. Напэўна, гэта нармальна, што цяпер арэол патроху знікае. Але ж прафесія не мяняецца — мяняецца стаўленне. І ўсё ж такі, я лічу: касманаўты крыху рамантыкі ў імкненні да незвычайнага, непазнанага.

— Ці думалі вы калі-небудзь, што станеце жонкай лётчыка, а пасля касманаўта?

— Жонкай касманаўта не думала. Ды і ніхто не мог уявіць, што Алег стане касманаўтам. А вось жонкай лётчыка — дапускала. Я нарадзілася ў Барысаглебску, гэта ваенны горад. Дзядуля мой быў ваенным лётчыкам, загінуў падчас вайны, бацька — ваенны інжынер. Не магу сказаць, што я ведала пра тое, што прафесія майго мужа таксама будзе звязаная з ваеннай сферай, але ўявіць магла. У нашым горадзе многія дзяўчаты з педагагічнага інстытута сустракаліся, стваралі сем'і з хлопцамі з ваеннага вучылішча. Да таго часу, як я пазнаёмілася з Алегам, вучылішча ўжо расфарміравалі, а ён прыехаў у Барысаглебск перавучвацца.... Але я заўсёды кажу: «Я не за лётчыка замуж выходзіла, а за чалавека».

— Як вы ўспрынялі тое, што муж адабраўся ў атрад касманаўтаў?

— Адбор... Гэта як казка пра Папялушку. Каб хлопец з маленькага беларускага гарадка стаў касманаўтам?! Ніхто нават не думаў, пакуль Алег не прайшоў адбор, што такое можа адбыцца. Мы былі вельмі шчаслівыя! Касманаўты для мяне былі багамі, найлепшымі з найлепшых, людзьмі, пра якіх я чытала ў падручніках гісторыі і газетах, глядзела сюжэты пра іх па тэлебачанні.

Ведаеце, мне пашчасціла тры разы браць інтэрв'ю ў вялікага савецкага касманаўта Аляксея Архіпавіча Лявонава, мець зносіны з яго жонкай Святланай Паўлаўнай. Вы не ўяўляеце, наколькі яны простыя і душэўныя. Я вельмі радая, што, дзякуючы маёй рабоце, мне пашчасціла гутарыць з многімі касманаўтамі першых набораў. Гэта тытаны, вялікія людзі. І гэта не высокія словы, гэта праўда.

— Якія эмоцыі адчувалі, калі Алег Віктаравіч упершыню стартаваў?

— У душы было вельмі шмат пачуццяў. Назіраць ужывую — гэта зусім не тое, што сядзець каля экрана. Мяне, вядома, рыхтавалі, расказвалі, як усё будзе адбывацца, як будзе дрыжаць зямля... Але ўсё роўна ўявіць вельмі складана. У той момант мяне перапаўняла радасць ад здзяйснення мары, гонар. Я проста захапляюся чалавечым мозгам. Геніяльныя навукоўцы і канструктары змаглі стварыць ракету, на якой можна лётаць у космас! Гэта неверагодна. У момант старту Алега побач са мной была Ірына Рогава, прэс-сакратар Цэнтра падрыхтоўкі касманаўтаў. Калі не памыляюся, гэта быў дванаццаты экіпаж, які яна праводзіла ў космас. І за кожнага касманаўта яна перажывала як за роднага. Для мяне старт мужа — гэта шквал эмоцый. Але апісаць тое, што адбывалася, словамі вельмі складана, хоць я і журналіст.

— Вы назіралі за стартам іншых экіпажаў?

— Ужывую не. На Байкануры я прысутнічала толькі на старце Алега. Але заўсёды гляджу ўсе запускі па тэлевізары або прамыя трансляцыі ў інтэрнэце. Калі я на рабоце ці яшчэ нейкія абставіны не дазваляюць паглядзець увесь старт, канец я ўсё роўна абавязкова гляджу пазней у запісе. Потым тэлефаную або адпраўляю СМС жонцы касманаўта, што стартаваў, каб павіншаваць і падтрымаць.

— Падчас двух палётаў Алега Віктаравіча вы вялі блог, матэрыялы якога потым ляглі ў аснову кнігі «Алег Навіцкі. Голас сэрца. Дзённік жонкі касманаўта». Як узнікла ідэя з блогам?

— Ідэя ўзнікла не ў мяне. Неяк да нас прыехала здымаць сюжэт карэспандэнтка Раскосмаса Наталля Бурцава. Па ходзе размовы яна даведалася, што я па адукацыі філолаг, прапанавала весці блог, пакуль Алег будзе ў космасе. Многія касманаўты пішуць кнігі, вядуць дзённікі. А жаночы погляд на касманаўтыку — гэта вельмі цікава.

Я пагадзілася. Так з'явілася першая частка «Дзённік жонкі касманаўта. Голас сэрца». Потым мне прапанавалі выпусціць кнігу ў Беларусі. Калі муж другі раз паляцеў у космас, я спачатку сумнявалася, пісаць мне зноў ці не, не была ўпэўненая, што мне хопіць матэрыялу яшчэ на адзін дзённік. Але аказалася, што яшчэ вельмі многае не ахоплена. Цяпер, ведаючы, што Алег, верагодна, паляціць трэці раз, я добра ўяўляю, пра што яшчэ можна напісаць, што не паспела расказаць мінулыя два разы. Дакладна ведаю, як пачну першую главу.

— Нядаўна Алега Віктаравіча прызначылі камандзірам дублюючага экіпажа. А значыць, наперадзе шмат трэніровак і доўгі перыяд падрыхтоўкі. Як вы з дочкамі ставіцеся да яго працяглай адсутнасці?

— Мяне часам пытаюць: «Ці хацелася вам не пусціць мужа ў космас, пакінуць дома?» Але ж гэта жаночыя імпульсіўныя пытанні! Як пра такое можна казаць. Жанчына, калі не атрымалася рэалізавацца ў рабоце, можа стаць паспяховай у сям'і, нарадзіць і выхаваць дзяцей. У мужчыны, мне здаецца, усё нашмат складаней. Таму я не разумею, як можна мужу забараніць. Палёт у космас — гэта мара Алега. І мы вельмі шчаслівыя, што яго прызначылі, значыць, яго мара зноў здзейсніцца.

Нядаўна ў Алега была пяцітыднёвая камандзіроўка ў Амерыку. Дочкі, Рыта і Яна, вядома, вельмі сумуюць. Я таксама, хоць за столькі гадоў у пэўнай меры прывыкла да такога рытму жыцця. Цяпер ёсць шмат спосабаў падтрымліваць сувязь, фотаздымкі можна адправіць і відэа. Таму прасцей. Калі Алег быў у космасе, мы прыкладна так жа размаўлялі, толькі па відэасувязі крыху радзей стэлефаноўваліся.

— Як вы звычайна сустракаеце Новы год і чаго чакаеце ад 2020-га?

— Мы сябруем з братамі Запашнымі, таму ў сям'і ў нас ёсць невялікая традыцыя: кожны год мы разам ходзім на іх навагодняе шоу. Гэта цудоўнае мерапрыемства! Рыта ўжо пачынае патроху ўсведамляць, што ёсць Дзед Мароз, які прыносіць падарункі. Мы і самі ў пераднавагоднюю пару на пэўны час вяртаемся ў дзяцінства. Таму ад Новага года ўсе ў нашай сям'і чакаюць цудаў, казкі.

Хацелася б, каб у новым годзе не толькі ў нашай сям'і, але і ва ўсім свеце ўсе былі здаровыя. Таму што калі ёсць здароўе, тады і жыццё становіцца шчаслівым.

Алена КУХАРАВА, студэнтка 1-га курса факультэта журналістыкі БДУ

Фота з сямейнага архіва Алега і Юліі Навіцкіх

Загаловак у газеце: Космас на Зямлі

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Як галасуюць рэгіёны на выбарах Прэзідэнта

Як галасуюць рэгіёны на выбарах Прэзідэнта

Расказваюць нашы карэспандэнты.

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Кіраўнік дзяржавы прагаласаваў на выбарах Прэзідэнта.

Грамадства

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

А наведвальнiкаў крамы кансультуе выява спецыялiста.