Чаго толькі вартае абяцанне, якое размешчана на спецыяльна створаным пад гэта сайце. Зацаніце: «Кожнаму, хто зробіць унёсак больш за тысячу еўра, мы гарантуем шчырую пісьмовую падзяку ад нашага калектыву. Па магчымасці мы таксама абяцаем выдаць пашпарт у ліку першых, калі вы адпавядаеце патрабаванням і маеце патрэбу ў дакуменце». Атрыманыя такім чынам грошы абяцаюць накіраваць на... аплату работы спецыялістаў. Як стала вядома, у «пашпартным стале» лічацца чатыры супрацоўнікі, кожнаму з іх пакладзена зарплата — па 3,5 тысячы еўра. Атрымліваецца, што за год набягаюць унушальныя 168 тысяч у еўрапейскай валюце. І гэта толькі самыя першасныя прыкідкі.

Як бачым, уладкавана ўсё было з размахам. Але «штосьці пайшло не так». Міністр замежных спраў Літвы Кестуціс Будрыс пасля закрытых слуханняў у сейме, на якім разбіралі правамоцнасць «пашпарта», заявіў, што «з прававога пункту гледжання ніякага дачынення да гэтага дакумента Літва не мае і прызнаць яго ніяк не можа». А старшыня парламенцкага камітэта па замежных справах Рэмігіюс Матузас назваў яго «сімвалічным дакументам, які прыдуманы беларускай апазіцыяй. Ён не будзе прызнаны сапраўдным на тэрыторыі Літоўскай Рэспублікі».

У сваю чаргу кіраўнік міністэрства ўнутраных спраў Літвы Уладзіслаў Кандратовіч паведаміў аднаму з мясцовых выданняў: «Такога пытання — прызнаваць ці не прызнаваць — нават не стаяла. У МУС разглядаюць адпаведнасць „пашпарта“ як дакумента. Аднак на дадзены момант мы не бачым для гэтага падстаў: мы б не маглі прызнаць яго ні дакументам, на падставе якога выдаваліся б часовыя віды на жыхарства ў Літоўскай Рэспубліцы, ні праязным дакументам, ні пашпартам замежніка». На пытанне, навошта ж тады ўвогуле патрэбны гэты дакумент, сілавік задуменна адказаў: «Можа быць, яны хочуць ідэнтыфікаваць сябе як абшчыну». Пагадзіцеся, лепшага вызначэння і не прыдумаеш.

Раней шэраг палітыкаў у Літве выказалі абурэнне планамі збеглых стварыць уласныя альтэрнатыўныя «дакументы» з выявай коннага рыцара, падобнага да літоўскага «Віціса». На іх думку, стваральнікі фальшывак поўным ходам прысвойваюць сабе літоўскі сімвал.

Пракаментавалі і самі збеглыя: «Гэты „пашпарт“ нічога не дае. Краіны яго не прызнаюць і ніколі не прызнаюць, што эфектыўнасці і профіту ўвогуле проста нуль. Цяпер мы гэта ведаем дакладна».

Тым часам набліжаецца і прававая ацэнка дзеянняў маштабнага «лахатрону». Намеснік генеральнага пракурора Літвы Гінтас Іванаўскас у сваім лісце, які дасланы ў «пашпартны стол», нагадаў, што вытворчасць і выкарыстанне такіх «дакументаў» цалкам могуць трапляць пад артыкул 300 Крымінальнага кодэкса Літвы — «Выраб і выкарыстанне падробленых пасведчанняў асобы». Зразумела, з усімі вынікальнымі наступствамі.

Пры гэтым беларусы відавочна знаходзяцца ў зоне пільнай увагі спецслужбаў. Так, паводле паведамлення Дэпартамента міграцыі пры МУС Літвы, у мінулым годзе 598 грамадзян Беларусі былі прызнаны ў гэтай прыбалтыйскай краіне пагрозай нацыянальнай бяспецы. Па ўсім відаць, чарговы адрас літоўскія сілавікі ўжо намецілі. Так што надрукаваныя «пашпарты» лепш за ўсё з’есці.