Паўночнаатлантычны альянс скінуў маскі... Не, не так. Больш жорстка. НАТА не толькі скінула маску, дык яшчэ і змыла макіяж, зняло накладныя вейкі і сцягнула парык. І выскаліла іклы. Менавіта такія вобразы прыходзяць пры аналізе таго, што адбылося ў турэцкай Анкары падчас саміту НАТА, які адбыўся 7-8 ліпеня.

Галоўным вынікам двухдзённых вячорак лідараў краін Паўночнаатлантычнага альянсу стаў адкрыты курс на эскалацыю канфрантацыі і падрыхтоўку да прамых ваенных дзеянняў супраць Расіі. Бо, на іх думку, выкладзенай у выніковай дэкларацыі саміту, Расія — гэта доўгатэрміновая пагроза еўра-атлантычнай бяспецы і стабільнасці, супрацьстаянне якой патрабуе напружання ўсіх сіл і прыцягнення дадатковых рэсурсаў. Пагроза настолькі моцная, што палохае цэлыя 32 краіны з агульным насельніцтвам каля 1 мільярда, якія раскіданыя па трох кантынентах і сукупна выдаткоўваюць на ваенныя патрэбы 1,8 трыльёна долараў! Расія настолькі вялікая і магутная, што змагла абплесці гэтыя мізэрныя 32 дзяржавы сваімі агрэсіўнымі шчупальцамі і прымушае іх трымаць абарону, разгорнутую на 360 градусаў!

Дарэчы, менавіта абарону! У альянсу і ў думках няма на каго-небудзь нападаць, гэта спецыяльна падкрэсліў генеральны сакратар НАТА Марк Рутэ. «Мы дзейнічаем у абарончых мэтах. Мы ніколі ні на каго не нападзём. Мы будзем толькі абараняць наш лад жыцця, нашы дэмакратыі, нашу тэрыторыю. Так што не жартуйце з намі, не гуляйце з намі», — з такімі словамі кіраўнік (або бандыцкі верхавод) НАТА звярнуўся да Расіі. І ўсе, вядома, гэтаму паверылі...

Праўда, дзіўна выглядае, калі абарона тэрыторыі еўрапейскіх дэмакратый праходзіць ва Украіне, якая не з’яўляецца ні членам Паўночнаатлантычнага альянсу, ні членам Еўрасаюза. І, мяркуючы па рашэннях саміту, так імі і не стане. Прынамсі, ніякіх абавязацельстваў і абяцанняў па прыёме Украіны ў НАТА ў выніковай дэкларацыі саміту няма. Затое ёсць абяцанне выдзеліць мужным украінцам, якія да апошняга жыхара (і гэта не прыгожы выраз!) змагаюцца за ідэалы вольнага свету, па $ 70 млрд у 2026 і 2027 гадах.

А каб напэўна не пакінуць ад Украіны каменя на камені, падчас сустрэчы з Уладзімірам Зяленскім прэзідэнт ЗША Дональд Трамп з уласцівай яму непасрэднасцю і лёгкім стаўленнем да жыцця заўважыў, што глыбокія ўдары УСУ па расійскіх нафтаперапрацоўчых заводах — гэта эскалацыя, якая можа дапамагчы пакласці канец канфлікту, а заадно паабяцаў перадаць Украіне тэхналогіі і права на сваёй тэрыторыі вырабляць ракеты для ЗРК Patriot. «Тады вы не зможаце скардзіцца, што мы даём вам недастаткова, — рабіце іх самі», — ці то жартам, ці то на поўным сур’ёзе заявіў амерыканскі лідар. Ну, і як вішанька на торце, Трамп паабяцаў, у выпадку чаго, забяспечыць поўнае закрыццё неба над Украінай. На жаль, усе гэтыя фактары разам могуць прывесці да таго, што Расіі давядзецца, зыходзячы са сваёй абноўленай ваеннай дактрыны, звярнуцца да выкарыстання самага магутнага арсенала ўзбраенняў, які ў прамым сэнсе сатрэ Украіну і ўсё (і ўсіх), што / хто там апынецца, з твару зямлі. Увогуле, мяркуючы па пазіцыі ЗША, «дух Анкорыджа» выпусціў дух. Замест урэгулявання канфлікту, Вашынгтон уключыўся ў яго далейшае распальванне.

Іншыя краіны НАТА таксама не прамінулі аказаць Украіне мядзведжую паслугу па напампоўванні яе ўзбраеннем і фінансавай падтрымкай, ствараючы новыя кааліцыі па сумеснай вытворчасці і закупках сістэм СПА і ўдарных сістэм, БПЛА, па падрыхтоўцы спецыялістаў па кіраванні беспілотнікамі. Кіеў падпісаў тры пагадненні аб беспілотніках з Даніяй, Эстоніяй і Нідэрландамі, даўшы ім доступ да свайго досведу іх выкарыстання. Германія таксама ўзялася вырабляць на сваёй тэрыторыі і за свой кошт БПЛА для УСУ. У цэлым на супрацьдзеянне беспілотнікам і падрыхтоўку спецыялістаў па кіраванні БПЛА альянс мае намер на працягу пяці гадоў інвеставаць 40 млрд долараў у рамках ініцыятывы НАТА Drone Edge.

Не забыліся еўрапейскія ўдзельнікі НАТА і пра сябе. На працягу саміту былі заключаны новыя ваенныя кантракты на $50 млрд, саюзнікі абавязаліся нарошчваць сумесныя вытворчыя магутнасці і ўкараняць інавацыі ў сферы ваеннай вытворчасці. Адной з такіх інавацый з’яўляецца стварэнне глабальнай касмічнай мегагрупоўкі спадарожнікаў HALO, якая заклікана палепшыць высакахуткасную сувязь, збор разведвальнай інфармацыі і адсочванне ракет. Данія, Францыя, Італія, Нарвегія, Турцыя і Брытанія ініцыявалі сумесную распрацоўку наземных ракетных комплексаў (уключаючы новыя пускавыя ўстаноўкі і ракеты) для нанясення глыбокіх высокадакладных удараў.

Пашыраючы магчымасці сваіх супрацьпаветранай і супрацьракетнай абароны, еўрапейскія члены альянсу запланавалі набыццё ў ЗША 700 ракет PAC-2 і 200 ракет PAC-3. Праўда, з-за абмежаванай колькасці боепрыпасаў, якія вырабляюцца амерыканскімі карпарацыямі, і з-за высокіх выдаткаў наяўных запасаў падчас супрацьстаяння з Іранам, дадзеная ініцыятыва можа сутыкнуцца з пэўнымі цяжкасцямі.

Якраз для такіх выпадкаў НАТА вырашыла запусціць адмысловую сетку, якая павінна аб’яднаць вытворцаў і прадпрыемствы, што маюць вольныя вытворчыя магутнасці, з кампаніямі, што маюць патрэбу ў дадатковых пляцоўках для нарошчвання выпуску прадукцыі. Заадно дзеля зручнасці ўзаемадзеяння будзе запушчана спецыяльная лічбавая платформа для спрашчэння доступу кампаній да закупак, выпрабаванняў і інавацыйных ініцыятыў альянсу. Гэта значыць, да вайны рыхтуюцца па ўсіх стандартах інфармацыйнага грамадства!

Галоўным жа бенефіцыярам узятага Паўночнаатлантычным альянсам курсу на дадатковую паскораную мілітарызацыю сталі, вядома ж, ваенныя кампаніі. У 2025 годзе, у параўнанні з папярэднім, сукупная выручка 50 найбуйнейшых заходніх ваенна-прамысловых карпарацый вырасла на 11 %, да 698 млрд долараў. Але спыняцца на дасягнутым яны не збіраюцца, а плануюць узняць свае даходы да 2029 года на 40 %, да 974 млрд долараў! Паказальна, што ў духу скідання масак, на саміце ў Анкары ўпершыню ў якасці аднаго з яго афіцыйных мерапрыемстваў адбыўся форум абароннай прамысловасці, у якім прынялі ўдзел больш за 100 вытворцаў адпаведнай прадукцыі. Тыя самыя згаданыя раней кантракты на $50 млрд былі падпісаныя менавіта на дадзеным форуме. А Марк Рутэ падчас прэзентацыі альянсу ў інавацыях і ўзбраенні на бліжэйшыя (і не вельмі) гады парадаваў бізнесменаў кароткай заявай: «Грошы ёсць».

На жаль, калі залаты цялец засцілае вочы, цяжка разглядзець гібельную бездань.

Аляксей БЯЛЯЕЎ, палітолаг