Гэта датычыцца і грамадзян прызыўнога ўзросту, якія страцілі права на адтэрміноўку. На службу ў рэзерве прызываюцца грамадзяне з ліку студэнтаў першага курса ўстаноў вышэйшай адукацыі сельска-гаспадарчага профілю, якія маюць адтэрміноўку ад прызыву для працягу адукацыі, але выказалі жаданне прайсці такую службу.

Абарона Рэспублікі Беларусь — гэта святы абавязак грамадзяніна Рэспублікі Беларусь, прадугледжаны артыкулам 57 Канстытуцыі. Прызыўнікам неабходна ведаць, што парадак праходжання воінскай службы, падставы і ўмовы вызвалення ад воінскай службы або замена яе альтэрнатыўнай вызначаюцца законам.

Пацвердзіце прычыну

«Так, грамадзяне, якія падлягаюць прызыву на тэрміновую ваенную службу, службу ў рэзерве, у адпаведнасці з артыкулам 39 Закона Рэспублікі Беларусь ад 5 лістапада 1992 года № 1914-XІІ „Аб воінскім абавязку і воінскай службе“, абавязаны з’явіцца па павестках або накіраванні ваеннага камісарыята, упраўлення КДБ па вобласці або іншага органа, які ажыццяўляе воінскі ўлік, на ўсе мерапрыемствы па прызыве, у тым ліку для адпраўкі ў воінскія часці для праходжання тэрміновай ваеннай службы, службы ў рэзерве, — звяртае ўвагу намеснік старшыні суда Першамайскага раёна горада Мінска Наталля ДЗЯДКОВА. — А афіцэры — для атрымання прадпісання для выбыцця да месца ваеннай службы. Таксама грамадзяне, якія падлягаюць прызыву на тэрміновую ваенную службу, службу ў рэзерве, абавязаны атрымаць павестку або накіраванне пад распіску».

Калі грамадзяне, якія падлягаюць прызыву на тэрміновую ваенную службу, службу ў рэзерве, не з’явіліся на мерапрыемствы па прызыве па павестцы або накіраванні, яны абавязаны на працягу пяці працоўных дзён з дня заканчэння абставін, якія перашкаджалі іх яўцы на названыя мерапрыемствы, прыбыць у ваенны камісарыят, упраўленне КДБ па вобласці, у якіх стаяць на воінскім уліку. Пры гэтым неабходна прад’явіць дакументы, якія пацвярджаюць прычыну нез’яўлення.

Штраф у 150 базавых

Як адзначае Наталля Дзядкова, у выпадку невыканання асобай аднаго з абавязкаў, прадугледжаных законам, яе дзеянні могуць быць кваліфікаваны па ч. 1 артыкула 435 Крымінальнага кодэкса, адказнасць па якім прадугледжвае да трох гадоў пазбаўлення волі.

«Важна разумець, што прычына не павінна быць штучна створанай, надуманай, арганізаванай па ініцыятыве выкліканай асобы, — удакладняе яна. — Напрыклад, не адносяцца да ўважлівых прычын калецтва і захворванне, якія чалавек прычыніў сабе сам альбо нехта іншы па яго ініцыятыве з мэтай ухілення ад яўкі па павестцы. Гэтыя дзеянні могуць быць кваліфікаваны па ч. 2 артыкула 435 Крымінальнага кодэкса, які прадугледжвае адказнасць да пяці гадоў пазбаўлення волі».

Прыклад з практыкі. Малады чалавек пад подпіс быў праінфармаваны аб неабходнасці яўкі на медыцынскі агляд ва ўстаноўлены час, але да канца прызыву не прыбыў, што перашкодзіла прыняццю рашэння прызыўной камісіі аб выкананні ім воінскага абавязку. Абвінавачаны віну не прызнаў. Суду давёў, што раней яму неаднаразова давалася адтэрміноўка з прычыны наяўнасці захворвання, намеру на ўхіленне ад праходжання вайсковай службы не меў, з’явіцца па павестцы ў прызначаны дзень забыўся.

«Довады абвінавачанага аб адсутнасці намеру на ўхіленне ад мерапрыемстваў па прызыве на вайсковую службу з прычыны яго стану здароўя суд прызнаў неабгрунтаванымі, — паведаміла Наталля Дзядкова. — Паводле заключэння эксперта, нягледзячы на наяўнасць у яго захворвання, малады чалавек здольны разумець сутнасць сваіх правоў і абавязкаў, а таксама здольны да ўсвядомленай і крытычнай ацэнкі таго, што здзяйсняе. Уважлівых прычын для нез’яўлення ў абвінавачанага не мелася».

Прыгаворам суда абвінавачаны быў прызнаны вінаватым ва ўхіленні ад мерапрыемстваў прызыву на воінскую службу і на падставе ч. 1 артыкула 435 Крымінальнага кодэкса яму прызначана пакаранне ў выглядзе штрафу ў памеры 150 базавых велічынь.

Ажаніўся, нарадзілася дзіця — праінфармуй

Калі ў перыяд правядзення прызыўной кампаніі ўзніклі падставы для адтэрміноўкі ад прызыву (напрыклад, змянілася сямейнае становішча), то гэта не з’яўляюцца ўважлівай прычынай для няяўкі прызыўніка на мерапрыемствы прызыву.

«Законам ускладзены абавязак на грамадзян паведамляць у тыднёвы тэрмін аб змяненні свайго сямейнага становішча ў ваенны камісарыят або іншы орган, які ажыццяўляе воінскі ўлік, — тлумачыць намеснік старшыні суда. — Закон не змяшчае палажэнняў аб перавазе атрымання права на адтэрміноўку ад прызыву на тэрміновую ваенную службу, службу ў рэзерве перад ускладзеным на прызыўніка абавязкам удзельнічаць у мерапрыемствах прызыву. А наяўнасць падстаў для давання прызыўніку адтэрміноўкі ад прызыву ўстанаўліваецца камісіяй».

Варта адзначыць, што грамадзяне, якія маюць судзімасць, не падлягаюць прызыву. Аднак, у адпаведнасці з артыкулам 99 Крымінальнага кодэкса, пагашэнне або зняцце судзімасці анулююць прававыя наступствы крымінальнай адказнасці, а таму грамадзяне падлягаюць прызыву на агульных падставах.

Фота Лізаветы ГОЛАД