Скарбніца здароўя

Санберы — непатрабавальная, марозаўстойлівая расліна вышынёй паўтара-два метры. Вырошчваюць культуру насеннем праз расаду, тэрміны пасадкі і высадкі, агратэхніка тыя ж, што і ў таматаў. З аднаго куста атрымліваецца да 10 кг буйных, з вішню, пладоў, сабраных у гронку. 

Яны, дзякуючы сваім уласцівасцям, умацоўваюць сілы, паляпшаюць увагу, здымаюць стомленасць і нават прымяняюцца ў меню астранаўтаў. 

Аптэчны прэпарат «Чарніцы-фортэ», які вырабляецца на аснове «сонечнай ягады», даўно вядомы людзям са слабым зрокам. Санберы аказвае супрацьмікробнае і супрацьзапаленчае дзеянне, зніжае пранікальнасць сценак крывяносных сасудаў. Ягады і экстракты ўжываюць пры нырачнакаменнай хваробе, халецыстыце, артрыце. Яны таксама добры памочнік пры гіпертаніі, неўрозах, галаўных болях, гастрытах, калітах, цыстытах, варыкозным пашырэнні вен, экзэме, псарыязе, астэахандрозе, сустаўных болях, астме.

Высушаныя ягады, расцёртыя ў парашок, таксама валодаюць велізарнай сілай, і гэта дае магчымасць выкарыстоўваць іх для лячэння круглы год. Лісце канадскіх чарніц рэзка зніжае ўтрыманне цукру ў крыві, што жыццёва важна для хворых на цукровы дыябет. Ад бессані і туберкулёзу лёгкіх найлепшы сродак — сок ягад. 

Як вырасціць санберы?

Як і любую аднагадовую расліну — з семечка (насенне бывае ў продажы, можна набыць яго і ў агароднікаў-аматараў). З-за доўгага вегетацыйнага перыяду размножваць сонечную ягаду лепш расадай. Збожжа на 15–20 хвілін замачыце ў растворы марганцоўкі, потым прамыйце ў праточнай вадзе і загарніце ў вільготную марлю або анучку.
Санберы сеюць на расаду ў адзін час з памідорамі — не пазней сярэдзіны сакавіка. Будзьце вельмі акуратнымі, каб насенне не падсохла на паверхні і не загніло, схаванае занадта глыбока, закладваць насенне варта не больш чым на 0,5 см.

Важны для сонечнай ягады і грунт. Вазьміце па адной частцы агароднай, дзярновай і лясной зямлі плюс палову часткі пяску або перапрэлага пілавання. Усё добра змяшайце, дадайце на вядро сумесі 1 л драўнянага попелу, а ў лунку пры сяўбе (на 2-3 см ніжэй насення) пакладзіце 4-6 гранул суперфасфату. Далей «выхоўвайце» санберы, як і памідоры. Калі завяжуцца 3-4 сапраўдныя лісцікі, расліны распікіруйце ў асобныя збанкі. У адкрыты грунт перасаджвайце сеянцы ў маі або пачатку чэрвеня: глеба і паветра павінны добра прагрэцца. Градку выберыце далей ад капусты, каб засцерагчыся ад шкоднікаў. Дыяметр кроны ў сонечнай ягады каля метра, прыблізна на такой адлегласці і вы-
саджвайце расліны адна ад адной. А вось пасынкаваць і падвязваць (як памідоры) іх не трэба: магутныя (да 3 см у дыяметры) сцёблы і так не гнуцца пад ветрам. Пад цяжарам ягад да зямлі апускаюцца толькі пасынкі. Вось пад іх і пастаўце драўляныя падпоры-рагаткі.

Холад — не бяда

Санберы любіць сонечныя, абароненыя з усіх бакоў ад халодных вятроў участкі, урадлівую, угноеную зямлю і багаты паліў. А яшчэ — падкормкі каравяком: хоць бы дзве за сезон. Калі ўсё будзе выканана, то ўжо да жніўня куст вымахае на 2 м. Зацвітае санберы ў чэрвені. І аж да самых маразоў працягвае выкідваць новыя суквецці. Таму ў канцы ліпеня патроху абрывайце верхавіны парасткаў, каб спыніць цвіценне і накіраваць сілы на паспяванне. Да восені ўвесь куст пакрываецца сінявата-чорнымі бліскучымі ягадамі. Яны памерам з вішню і сабраны ў гронкі па 10–15 штук. Плады пачалі чарнець? Не спяшаецеся іх здымаць — няхай як след даспеюць. Калі скурка ягады лопаецца ад лёгкага націску, пара прыступаць да ўборкі. Тым больш што, нават добра выспеўшы і стаўшы мяккай, сонечная ягада не абсыпаецца, як, напрыклад, парэчка або агрэст. Ды і лёгкіх восеньскіх замаразкаў не баіцца.