Штодзень грамадзяне атрымліваюць званкі ад ілжэсупрацоўнікаў праваахоўных органаў і розных арганізацый. Услед за старымі, але ўсё яшчэ працуючымі схемамі — ад дэкларавання грошай да падаўжэння паслуг сувязі — з’яўляюцца і новыя метады падману, адаптаваныя пад дзіцячую псіхалогію. Аферысты змянілі тактыку: замест прамога ціску на дарослых яны атакуюць найбольш уразлівых членаў сям’і — непаўналетніх.
Па паведамленні Групы па інфармацыі і сувязі з грамадскасцю УСК па горадзе Мінску, з пачатку 2026 года толькі ў сталіцы ўжо заведзена 19 крымінальных спраў аб так званым тэлефонным махлярстве, сярод пацярпелых — 3 дзяцей. У мінулым годзе ў сталіцы распачата 521 крымінальная справа гэтай катэгорыі. Сярод ашуканых — 9 непаўналетніх.
Адзін з такіх выпадкаў здарыўся ў снежні мінулага года. Па даных следства, 49-гадовы жыхар сталіцы, адкрыўшы хатні сейф, выявіў знікненне грашовых сродкаў і каштоўнасцяў на агульную суму больш за 100 тысяч рублёў.
Як удалося ўстанавіць падчас следства, напярэдадні яго 11-гадоваму сыну ў месенджары паступіў званок ад невядомай жанчыны. Яна прадставілася супрацоўніцай праваахоўных органаў і паведаміла, што данымі яго сям’і завалодалі ашуканцы. У бліжэйшы час у іх кватэры правядуць вобыск і ў выпадку выяўлення грошай бацькоў арыштуюць. Напалоханае дзіця, жадаючы абараніць родных, употай сабрала назапашванні і, выконваючы ўказанні зламысніцы, паклала іх у паказаны ашуканцамі «тайнік».
Па гэтым факце Заводскім (г. Мінска) раённым аддзелам Следчага камітэта заведзена крымінальная справа па ч. 4 арт. 209 (махлярства, учыненае групай асоб у асабліва буйным памеры) Крымінальнага кодэкса.
Падобны інцыдэнт здарыўся ў студзені гэтага года. У адным з месенджараў 12-гадоваму школьніку патэлефанавала жанчына, якая паведаміла аб паступленні на пошту пасылкі на яго імя і прапанавала дастаўку. Пад маркай афармлення паслугі яна даведалася ў падлетка код пацвярджэння, які прыйшоў на яго тэлефон.
Праз кароткі час хлопчыку патэлефанаваў ілжэработнік аператара сотавай сувязі і папярэдзіў, што асабістыя даныя яго маці атрымалі зламыснікі, у сувязі з чым з ім звяжацца нібыта «супрацоўнік Камітэта дзяржаўнага кантролю». Ён пераканаў падлетка ў неабходнасці задэклараваць сямейныя накапленні і перадаць кур’еру для «часовага забеспячэння бяспекі».
Школьнік, паверыўшы ў сур’ёзнасць пагрозы, сабраў больш за 17 тысяч рублёў і адправіўся да месца, указанага ашуканцамі. Па шчаслівай выпадковасці ў двары дома яго сустрэла маці і, заўважыўшы дзіўныя паводзіны сына, прадухіліла перадачу зберажэнняў. Пасля чаго бацькі звярнуліся ў міліцыю.
Па гэтым факце Заводскім (г. Мінска) раённым аддзелам Следчага камітэта таксама распачата крымінальная справа.
Цяпер праводзяцца следчыя дзеянні і аператыўна-вышуковыя мерапрыемствы, накіраваныя на ўстанаўленне асоб, якія ўчынілі гэтыя злачынствы.
Праваахоўнікі нагадваюць бацькам:
- Гутарце з дзецьмі. Спакойна і без запалохвання раскажыце ім аб распаўсюджаных схемах падману ў сетцы Інтэрнэт.
- Устанавіце правіла, што любыя размовы з невядомымі аб грошах або праблемах з законам — гэта нагода неадкладна спыніць зносіны і паведаміць аб гэтым бацькам.
- Стварайце даверную атмасферу. Дзіця павінна быць упэўнена, што, трапіўшы ў любую сітуацыю, яно можа прыйсці да бацькоў па дапамогу, не баючыся таго, што яго не зразумеюць і будуць сварыцца.
- Наладзьце прыватнасць у сацыяльных сетках і месенджарах падлеткаў: закрыйце профіль ад старонніх, адключыце функцыю трансляцыі вызначэння месцазнаходжання.
Галоўнае, не забараняць інтэрнэт, а вучыцца ў ім бяспечна арыентавацца. Ваша дасведчанасць і адкрытасць — самая лепшая абарона для дзяцей!
