Методыку па выяўленні ступені ўразлівасці чалавека да віртуальнага ўплыву распрацавалі ў Саратаўскім нацыянальным даследчым дзяржаўным універсітэце імя М. Г. Чарнышэўскага (СДУ). У прыватнасці, яна будзе карысная ў распрацоўцы антымахлярскай камунікацыі, паведамілі ТАСС у прэс-службе ВНУ.
Як расказалі супрацоўнікі Саратаўскага нацыянальнага даследчага дзяржуніверсітэта імя М. Г. Чарнышэўскага, распрацоўку можна будзе прымяняць для выбудоўвання антымахлярскай камунікацыі.
Распрацоўка ўяўляе сабой апытальнік, які дапамагае зразумець, наколькі чалавек схільны не задумваючыся падпарадкоўвацца чужому меркаванню ў інтэрнэце. Методыка прайшла поўную навуковую праверку і стандартызацыю.
«Апытальнік можа спатрэбіцца для скрынінгу ў каледжах і ВНУ, каб своечасова ўбачыць павышаную ўразлівасць да анлайн-уплыву, а таксама ў мэтах кібербяспекі. Разуменне механікі падпарадкавання ў сетцы дапамагае распрацоўваць антымахлярскія камунікацыі — паведамленні, разлічаныя на прафілактыку канкрэтных установак аўдыторыі», — расказалі ў ВНУ, дадаўшы, што методыка будзе таксама карысная сацслужбам, бацькам і бізнесу.
Як растлумачыла кіраўнік даследавання Таццяна Бялых, у штодзённым жыцці дэзадаптыўная падпарадкаванасць — гэта сляпое, безагаворачнае выкананне ўказанняў «аўтарытэта», якое можа весці да шкодных наступстваў. Яно здольнае супярэчыць уласным каштоўнасцям чалавека і разумнаму сэнсу. Як адзначылі ва ўніверсітэце, у сетцы гэта многім знаёма: па званках «з банка», «тэрміновых» зборах грошай, «гарантаваных» інвестыцыях і флэшмобах з сумнеўнай этыкай.
Асаблівасці методыкі
Каманда СДУ ператварыла ўразлівасць у сетцы ў вымерную велічыню. На аснове рэальных кейсаў сеткавага ўплыву даследчыкі сфарміравалі спачатку 39 сцвярджэнняў аб прычынах паслухмяных паводзін анлайн, а затым — пасля статыстычнай і экспертнай ацэнкі — пакінулі 19. У выбарку трапілі 550 чалавек з Саратава, Масквы, Краснадара, Стаўрапаля і Грознага.
«Вынік — ясная, пацверджаная статыстыкай трохфактарная структура, добрая ўнутраная ўзгодненасць шкал і поўная інварыянтнасць па поле. Прасцей кажучы: вымярэнне працуе, і працуе аднолькава для мужчын і жанчын», — растлумачылі ў прэс-службе.
Методыка выяўляе тры тыпы дэзадаптыўнай падпарадкаванасці, якія аб’ядноўваюцца ў паказчык уразлівасці чалавека да віртуальнага ўплыву. Па-першае, імпульсіўна-спагадлівы тып — калі чалавек хутка адгукаецца на раздражняльнікі і просьбы, асабліва пад ціскам «важнай» крыніцы. Па-другое, трывожна-адчувальны — узмоцненая надумлівасць, страхі за здароўе і бяспеку, гатоўнасць выканаць указанні «дзеля спакою». Па-трэцяе, канформна-наіўны — вера ў «легітымнасць» анлайн-аўтарытэтаў, ідэалізацыя інтэрнэту як бяспечнага асяроддзя і імкненне «быць як усе», асабліва ў групах.
«Не інтэрнэт робіць нас больш паслухмянымі. Пытанне ў нашай псіхалагічнай гатоўнасці да новых пагроз пры зносінах у сетцы і ў навыках супрацьстаяць ім», — дадала Таццяна Бялых.
