Штогадовы тавараабарот Беларускай універсальнай таварнай біржы складае амаль $11 млрд. Аб гэтым расказаў памочнік старшыні праўлення БУТБ Аляксандр Башлій на семінары, прысвечаным магчымасцям пашырэння знешнегандлёвага супрацоўніцтва паміж дзяржавамі — удзельніцамі СНД і Грузіяй, перадае БелТА.
Аляксандр Башлій адзначыў, што біржа ўяўляе сабой электронную гандлёвую пляцоўку поўнага цыкла, на якой прадпрыемствы выстаўляюць заяўкі на продаж і куплю, таргуюцца і заключаюць здзелкі. Акрамя таго, біржа кантралюе выкананне біржавых кантрактаў, што немалаважна. «У нашай асобе прадавец і пакупнік знаходзяць надзейнага гаранта, таму гандляваць праз біржу бяспечна. У ходзе таргоў на пляцоўцы фарміруецца свабоднае рыначнае цэнаўтварэнне на аснове попыту і прапанавання, тым самым мы фарміруем фундамент арганізаванага таварнага рынку. Біржа з’яўляецца і інструментам знешнеэканамічнай палітыкі, паколькі палавіна здзелак заключаецца з удзелам замежных удзельнікаў. Нам цікавы не толькі беларускі экспарт, але і імпарт, мы актыўна працуем над тым, каб прадукцыя з розных краін паступала на беларускія прадпрыемствы», — сказаў ён.
Працуючы на таварным рынку ўжо 21 год, біржа забяспечвае гандаль рэальным таварам, дзе ўсе здзелкі заканчваюцца аплатай і рэальнай пастаўкай ад прадаўца пакупніку. На пляцоўцы БУТБ акрэдытавана 35 тыс. удзельнікаў, у тым ліку больш за 27 тыс. беларускіх прадпрыемстваў і каля 8 тыс. замежных кампаній з 84 краін. «Біржа служыць зручным пунктам уваходу на беларускі рынак, прадастаўляючы прамы доступ да прадпрыемстваў усёй эканомікі краіны. Штогадовы тавараабарот пляцоўкі складае прыкладна $11 млрд, а толькі за мінулы год было праведзена больш як 560 тыс. здзелак», — расказаў ён.
У працэсе таргоў прымяняюцца некалькі ключавых механізмаў. Адзін з іх — ананімны рэжым, які забяспечвае канфідэнцыяльнасць бакоў да моманту ажыццяўлення здзелкі, пасля чаго адкрываюцца кантактныя даныя для ўзгаднення ўмоў пастаўкі. Усе лоты строга стандартызаваны, што выключае дагаворныя маніпулятыўныя схемы, а ўся камунікацыя ў час таргоў ідзе праз біржавога маклера. У сваю чаргу механізм цэнавых калідораў, разлічаных на аснове статыстыкі, абмяжоўвае неадэкватныя ваганні цэн, не прымаючы заяўкі, што выходзяць за ўсталяваныя межы. А адрасныя здзелкі дазваляюць рэалізаваць прадукцыю канкрэтнаму, загадзя вядомаму пакупніку па пэўных правілах. Таксама ёсць механізм цэнавых індэксаў па рынку — гэта паказчык ўзроўню і дынамікі цэн па таварных сегментах.
«У якасці прыкладу можна разгледзець механізм продажу малочнай прадукцыі. Беларускія вытворцы ў абавязковым парадку выстаўляюць прадукцыю на біржу, дзе пакупнікі таргуюцца за лот у рамках гандлёвай сесіі, фарміруючы празрыстую рыначную цану. Пасля таргоў публікуецца біржавая каціроўка, і прадавец, які ўдзельнічаў у сесіі, можа правесці адрасную здзелку са сваім непасрэдным кліентам пры ўмове яго крэдытацыі на біржы. Пры гэтым цана прапанавання не можа быць ніжэйшай за біржавую каціроўку, а аб’ём продажу не павінен перавышаць трохкратны аб’ём, рэалізаваны гэтым прадаўцом на біржы напярэдадні. Таксама існуе магчымасць продажу па міжурадавых пагадненнях паміж краінамі», — звярнуў увагу памочнік старшыні праўлення.
Універсальныя таварныя біржы атрымалі найбольшае развіццё менавіта на прасторы СНД, паколькі тут таргуецца рэальны тавар, а не спекулятыўныя актывы, што забяспечвае рэальную падтрымку бізнесу. «Топ-5 краін-партнёраў на БУТБ уключаюць Расію, Кітай, ААЭ, Узбекістан і Азербайджан, пры гэтым усе краіны СНД уваходзяць у дзясятку самых актыўных партнёраў. У першым паўгоддзі 2026 года ў топе экспартных здзелак фігуравалі сухое малако, іншая малочная прадукцыя, мяса і піламатэрыялы. Асобна адзначу, што ў 2023 годзе біржа адкрыла прадстаўніцтва ў Кітаі, і сёння на нашых таргах прадстаўлена ўжо амаль 450 кітайскіх кампаній. Актыўна развіваюцца міжнародныя транзітныя здзелкі, калі, напрыклад, прадпрыемства з Узбекістана можа прадаць сваю прадукцыю ў Кітай і наадварот. Ніякіх абмежаванняў няма, прапанаванне можа быць цікава любому пакупніку, прысутнаму на таргах, дзякуючы празрыстасці і ананімнасці нашых механізмаў», — растлумачыў Аляксандр Башлій.
Семінар, прысвечаны магчымасцям пашырэння знешнегандлёвага супрацоўніцтва паміж дзяржавамі — удзельніцамі СНД і Грузіяй, арганізаваны для інфармавання замежных дыпламатаў аб механізмах біржавога гандлю і сумесных ініцыятывах БУТБ і БелГПП па пашырэнні беларускага экспарту і магчымасцях умацавання знешнегандлёвых сувязей паміж суб’ектамі гаспадарання дзяржаў — удзельніц СНД і Грузіяй.-0-