Больш проста і кліентаарыентавана

Асноўны профільны закон па дзяржрэгістрацыі нерухомай маёмасці дзейнічае з 2003 года, і гэта самая маштабная яго карэкціроўка, хоць раней змяненні ў яго ўносіліся больш за 15 разоў.

— Як для спрашчэння рэгістрацыі нерухомасці і лічбавізацыі, так для канцэптуальнага вырашэння пытанняў, якія існавалі, давялося выправіць больш за палову нарматыўнага прававога акта. Праведзена карпатлівая работа на кожным этапе нарматворчага працэсу, — адзначыла намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Кацярына Лук’янава. 

— І цяпер сістэма дзяржрэгістрацыі пераходзіць на новы этап, які характарызуецца павышэннем лічбавізацыі і адкрывае новыя магчымасці для грамадзян.

Першая навацыя — зняцце тэрытарыяльных граніц з рэгістрацыі маёмасці. Калі раней заяву аб рэгістрацыі аб’екта можна было падаць па месцы знаходжання гэтай нерухомай маёмасці, то цяпер без дадатковых намаганняў і затрат такую заяву можна падаць у любы офіс Агенцтва па дзяржаўнай рэгістрацыі і зямельнаму кадастру.

— Мы аказвалі паслугу па перасылцы дакументаў для здзяйснення рэгістрацыйных дзеянняў па месцазнаходжанні аб’ектаў нерухомасці, але гэта была паслуга за дадатковую аплату. Цяпер ніякіх дадатковых грошай не трэба, — дадала Кацярына Лук’янава. — Звяртаючыся да юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў, хачу нагадаць, што больш за год, з 1 студзеня 2024-га, дзейнічаюць адпаведныя электронныя сервісы, даступныя на адзіным партале электронных паслуг, з дапамогай якіх можна заявіць дзяржаўную рэгістрацыю нерухомай маёмасці ў электронным выглядзе. Аўтарызацыя даступная з дапамогай электроннага лічбавага подпісу, таму заклікаю замест асабістага наведвання офіса Агенцтва па дзяржаўнай рэгістрацыі і зямельным кадастры аддаваць перавагу заяве праз адзіны партал электронных паслуг.

Другое важнае новаўвядзенне — змяніўся парадак узаемадзеяння паміж натарыусам і рэгістратарам. Цяпер грамадзянін, які прыходзіць да натарыуса для рэгістрацыі нерухомай маёмасці або ўнясення выпраўленняў у Адзіны дзяржаўны рэгістр нерухомай маёмасці, правоў на яе і здзелак з ёю, не павінен самастойна звяртацца з заявамі ў арганізацыі па дзяржаўнай рэгістрацыі — візіту да натарыуса дастаткова. Той, у сваю чаргу, неабходныя для рэгістрацыі або занясенні выпраўленняў дакументы перадасць рэгістратару. Кліент жа, падтрымліваючы сувязь з натарыусам, атрымае ад яго інфармацыю аб памеры платы, якую неабходна ўнесці за рэгістрацыю або за ўнясенне выпраўленняў, і па меры гатоўнасці дакументаў зможа іх забраць у натарыуса. Гэта нашмат спросціць работу па афармленні нерухомай маёмасці.

Трэцяя навела — удасканальваюцца падыходы да пасведчання рэгістратарамі дагавораў з нерухомасцю. Калі да ўнясення змяненняў у заканадаўства бакі дагавора для ўзгаднення яго ўмоў, складання праекта дагавора і падпісання дакумента павінны былі разам звяртацца да канкрэтнага рэгістратара ў адзін і той жа час, то цяпер гэта зусім неабавязкова. Бакі дагавора надзяляюцца правам звяртацца да розных рэгістратараў па месцы свайго жыхарства або месцазнаходжанні нерухомай маёмасці, але ў адзін час. Такім чынам, пры дапамозе відэасувязі аднамомантна на дзвюх розных пляцоўках будуць узгоднены неабходныя ўмовы для заключэння дагавора, дакумент будзе падпісаны і перададзены на рэгістрацыю. Эксперты мяркуюць, што гэта навела павысіць кліентаарыентаванасць працэсаў дзяржрэгістрацыі нерухомасці, і разлічваюць на запатрабаванасць такой паслугі ў грамадзян.

Чацвёртае змяненне датычыцца тэрмінаў звароту. У абноўленым законе ў чарговы раз падкрэсліваецца абавязковасць дзяржаўнай рэгістрацыі нерухомай маёмасці. Раней тэрміны звароту па рэгістрацыю ўстанаўліваліся па абмежаванай колькасці выпадкаў, цяпер размова ідзе аб агульных тэрмінах звароту па любое рэгістрацыйнае дзеянне, і ён роўны паўгоду з даты падпісання дакумента, які стаў падставай для рэгістрацыі нерухомай маёмасці, права на яе і здзелак з ёю.

Ёсць, аднак, і менш маштабныя карэкціроўкі, неабходнасць прыняцця якіх наспявала даўно. Намеснік генеральнага дырэктара Нацыянальнага кадастравага агенцтва Сяргей Сянчук расказаў пра змяненні, якія ўносяцца ў працэдуру абскарджання дзеянняў рэгістратараў. Раней грамадзянін быў вымушаны звяртацца спачатку ў тэрытарыяльную арганізацыю, дзеяннямі супрацоўніка якой і застаўся незадаволены, і толькі пасля, у выпадку незадавальнення скаргі, у рэспубліканскую арганізацыю. Цяпер закон устараняе абавязковасць першага этапу, гэта значыць, звароты ў тэрытарыяльную арганізацыю, дазваляе адразу ісці ў Нацыянальнае кадастравае агенцтва, рэспубліканскую арганізацыю па дзяржрэгістрацыі нерухомасці, для абскарджання дзеянняў або бяздзейнасці рэгістратара. Калі ж пытанне не вырашыцца і на гэтым этапе, наступным крокам стане зварот у суд.

Інфармацыя паступіць аўтаматычна

Яшчэ адной значнай навелай у сістэме рэгістрацыі нерухомасці з’яўляецца ўвядзенне прынцыпу аўтаматычнага ўзаемадзеяння паміж дзяржаўнымі інфармацыйнымі рэсурсамі, якія змяшчаюць звесткі як аб фізічных, так і аб юрыдычных асобах. З гэтага часу ў выпадку змянення якіх-небудзь даных у ідэнтыфікацыйных звестках грамадзяніна, юрыдычнай асобы або індывідуальнага прадпрымальніка такія змяненні будуць паступаць у рэгістр нерухомай маёмасці ў аўтаматычным рэжыме.

— Напрыклад, дзяўчына выходзіць замуж і бярэ прозвішча мужа. Да нядаўняга часу маладая жонка павінна была звяртацца да рэгістратара за ўнясеннем выпраўленняў у дакументы рэгістра, цяпер жа іх унясенне будзе забяспечана ў аўтаматычным рэжыме, — тлумачыць Сяргей Сянчук. — Умоўна з моманту фактычнага ўнясення звестак у профільны рэгістр, а менавіта ў Рэгістр насельніцтва ці ў Адзіны рэгістр юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў, такая інфармацыя будзе сінхранізаваная з нашай базай. Адпаведна гэта значна спросціць і паскорыць вырашэнне пытанняў, звязаных з рэгістрацыяй нерухомасці.

Акрамя таго, прадугледжана магчымасць для грамадзяніна звярнуцца ў суд, калі ён лічыць, што рэгістрацыйным дзеяннем, якое здзяйсняюць, парушаюцца яго правы. А рэгістратар абавязаны ўнесці ў рэгістрацыйную справу адмысловую адзнаку аб тым, што грамадзянін жадае звярнуцца ў суд. Гэта накладае пэўныя абмежаванні з распараджэннем аб’ектам нерухомасці. Раней такія адзнакі публікаваліся на сайтах тэрытарыяльных арганізацый па дзяржрэгістрацыі, цяпер усе адзнакі будуць размяшчацца цэнтралізавана на сайце рэспубліканскай арганізацыі па дзяржрэгістрацыі, то-бок на інтэрнэт-партале Нацыянальнага кадастравага агенцтва.

Алена КРАВЕЦ