Золатавалютныя рэзервы Беларусі дасягнулі свайго гістарычнага максімуму і перавысілі 11 мільярдаў долараў па выніках мая 2025-га. Што з’яўляецца складнікам гэтай лічбы і якая роля рэгулятара ў яе росце распавёў першы намеснік старшыні праўлення Нацбанка Аляксандр Ягораў.
— Калі казаць агулам аб узроўні золатавалютных рэзерваў, то гэта 11,2 мільярда долараў ЗША. Але, што больш важна, гэта не абсалютнае значэнне гэтай лічбы, а суадносіны з нашым знешнім гандлем (і гэта ўжо 2,6 месяца імпарту).
Па словах першага намесніка старшыні праўлення Нацбанка, у росце ЗВР — некалькі складнікаў:
— Першы — гэта паслядоўная палітыка Нацыянальнага банка па ўкладанні часткі сродкаў золатавалютных рэзерваў у золата. Рост кошту золата за тройскую ўнцыю (прыкладна на 667 долараў з пачатку года) дазволіў нарасціць рэзервы прыкладна на 1,1 мільярда долараў ЗША. Але ў цэлым, рост склаў больш за два (мільярды долараў, — Зв.).
Другім важным фактарам, па словах Аляксандра Ягорава, стала купля валюты на ўнутраным рынку:
— Тут можна вылучыць некалькі фактараў. Перш за ўсё, гэта паслядоўная працэнтная палітыка, якая паказвае ашчадную пераважнасць беларускага рубля над замежнымі валютамі. Яна дазволіла забяспечыць чысты продаж валюты насельніцтвам (крыху больш за 400 мільёнаў долараў ЗША з пачатку года).
Другі важны фактар — чысты продаж валюты нерэзідэнтамі (прыкладна паўмільярда долараў).
Аляксандр Ягораў адзначыў, што ўжо ў красавіку-маі суб’екты гаспадарчыя таксама перайшлі ў станоўчую плоскасць, таксама забяспечыўшы чысты прыток валюты ў краіну.
— Таму, у цэлым, камбінацыя некалькіх фактараў (адбілася на росце ЗВР — заўв. аўт.): Першы — інвестыцыйная палітыка (з пункту гледжання, у якія інструменты ўкладваць залатыя валютныя рэзервы), другі — працэнтная палітыка ў дачыненні да фізічных асоб, і трэці — працэнтная палітыка ў цэлым, у тым ліку, разумнае абмежаванне грашовай масы, якое дазваляе забяспечваць збалансаванасць валютных патокаў юрыдычных асоб.
Гаворачы аб магчымых рызыках, першы намеснік старшыні праўлення Нацбанка адзначыў ваганні цаны на золата:
— Калі кошт золата вырас, то ён можа і знізіцца. Але для сябе мы бачым, што нават калі адбудзецца зніжэнне цаны на золата, істотнага зніжэння золатавалютных рэзерваў (да тых узроўняў, якія ў тым ліку вызначаны ўказам Прэзідэнта) не адбудзецца і мы будзем мець дастаткова добры запас трываласці і з пункту гледжання рэзерваў, і з пункту гледжання правядзення ўзважанай грашова-крэдытнай палітыкі.
Ацэньваючы сітуацыю на інвестыцыйным рынку, Аляксандр Ягораў адзначыў, што асноўная тэндэнцыя і яна будзе пашырацца — больш розніца ў стаўках па доўгіх і кароткім дэпазітах.
— З улікам даступнасці інструментаў Нацыянальнага банка мы лічым, што ў бліжэйшы час стаўкі па кароткіх дэпазітах пачнуць паступова зніжацца і вяртацца ва ўзровень калідора працэнтных ставак Нацыянальнага банка. Што тычыцца доўгіх дэпазітаў, мы лічым, што бягучы ўзровень прымальны, ён забяспечвае попыт на дэпазіты ў нацыянальнай валюце з боку насельніцтва, і перш за ўсё, у доўгатэрміновыя, — растлумачыў спікер.
Паводле яго слоў, прыкладна 84% усіх дэпазітаў — безадзыўныя дэпазіты на тэрмін больш за адзін год:
— Гэта ўстойлівая рэсурсная база для банкаў, для таго, каб ажыццяўляць, перш за ўсё, інвестыцыйнае крэдытаванне, якое нацэлена на доўгатэрміновы эканамічны рост.
Вольга АЛЯКСАНДРАВА