На працягу навучальнага года кожную раніцу тысячы бацькоў задаюцца адным і тым жа пытаннем: што пакласці дзіцяці ў партфель, каб яно не прагаладалася на ўроках. У імкненні зберагчы школьніка ад пачуцця голаду ў заплечнік часта адпраўляюцца пакупныя сокі, салодкія батончыкі ці сытныя бутэрброды. Аднак дзіцячыя ўрачы звяртаюць увагу на тое, што ежа з дому патрабуецца далёка не заўсёды і збіраць ланч-бокс варта з улікам рэальнага рэжыму дня, піша rbc.ru.

Карысны перакус: правілы

Школьнікам асабліва важна правільна харчавацца на працягу дня, бо арганізм расце, а мозгу патрабуецца шмат рэсурсаў для засваення інфармацыі. Перакусы паміж урокамі павінны быць не толькі смачнымі, але і пажыўнымі, каб дзіця заставалася актыўным, засяроджаным на ўроках і не пераядала ўвечары пасля школы.

Урачы-педыятры рэкамендуюць бацькам пачынаць з ацэнкі графіка і апетыту канкрэтнага дзіцяці. Калі школьнік паўнавартасна снедае дома ці ў сталовай, з’ядае абед і своечасова вячэрае, ежа з дому можа аказацца незапатрабаванай. Калі дзіця адмаўляецца ад ежы паміж урокамі, прымушаць яго з’ядаць перакус не варта.

Патрэба ў перакусе залежыць ад узросту, узроўню фізічнай актыўнасці і інтэрвалаў паміж прыёмамі ежы. Калі дзіця снедае ў 7:00, а абедае толькі ў 13:30—14:00, невялікі перакус у 10–11 гадзін цалкам разумны. Але даваць ежу проста «на ўсялякі выпадак» не трэба.

Што пакласці ў ланч-бокс

Харчаванне ў якасці перакусу павінна быць збалансаваным і карысным, не выклікаючы цяжару пасля прыёму ежы.

• Садавіна — крыніца вітамінаў, мінералаў, клятчаткі і антыаксідантаў. Яна паляпшае работу стрававання, нервовай і імуннай сістэм, даюць энергію і падтрымліваюць канцэнтрацыю ўвагі. Для перакусу нарэжце яблыкі, цвёрдыя грушы, долькі мандарына і складзіце ў аддзяленні кантэйнера.

• Ягады стануць добрым варыянтам перакусу на перапынку. У іх змяшчаюцца вітаміны, арганічныя кіслоты, неабходныя дзіцяці. Зручна, што ягады не трэба рэзаць і чысціць, варта толькі прамыць вадой, прасушыць і выкласці ў кантэйнер. Важна, каб накрыўка не ціснула на ягады. Не забудзьцеся пакласці ў заплечнік пачак вільготных сурвэтак — на выпадак, калі дзіця выпацкае сокам рукі ці адзенне.

• Агародніна — морква саломкай, агуркі кружочкамі, памідоры чэры можна скласці ў ланч-бокс для школы. На перапынку дзіця зможа перакусіць хутка і карысна.

• Арэхі — паляпшаюць мазгавую дзейнасць, павялічваюць канцэнтрацыю ўвагі і ўмацоўваюць нервовую сістэму. Можна раскласці па розных ячэйках ланч-бокса некалькі відаў: кеш’ю, фундук, міндаль або зрабіць мікс. Але ўлічваць, што ў дзень дзіцяці можна есці не больш за 50 г арэхаў (для параўнання: столькі змесціцца ў дзіцячую далонь).

• Хлябцы — карысная замена печыву і булачкам, утрымліваюць клятчатку (крыніца карысных мікраэлементаў) і добра праганяюць голад. Хлябцы можна пакласці як самастойны перакус ці зрабіць асновай бутэрбродаў.

Што не варта даваць на перакус у школу

Прадукты, якія хутка псуюцца і маюць патрэбу ў спецыяльных умовах захоўвання. Кантэйнер некалькі гадзін будзе знаходзіцца ў партфелі/заплечніку, перш чым дзіця захоча перакусіць. Таму лепш адмовіцца ад кісламалочных прадуктаў, яек, грыбоў і рыбы. Калі ж кладзяце тваражок у школу, то інструктуйце дзіця, што яго трэба будзе з’есці ў першую чаргу.

Сасіскі, каўбасы, фастфуд — гэтыя прадукты рызыкуюць сапсавацца без халадзільніка, ды і наўрад ці здольныя стаць карысным перакусам. Пасля такой ежы можа ўзнікнуць цяжар у жываце, млявасць і смага.

Салодкія булачкі, шакалад і снэкі з магазіна — такія прадукты не праганяюць голад, а толькі маскіруюць яго, выклікаючы рэзкі скачок цукру, кароткатэрміновы прыліў энергіі. Але затым ідзе хуткая стомленасць і зніжэнне канцэнтрацыі.

Прадукты з крэмам або тлустымі падліўкамі — перакусы з крэмамі і тлустымі соусамі хутка псуюцца, асабліва ў спякоту, і могуць стаць прычынай харчовых атручэнняў і непрыемнага паху з ланч-бокса.

Газіраваныя напоі і сокі з цукрам — салодкія і газіраваныя напоі не насычаюць, а выклікаюць скачкі цукру ў крыві, узмацняюць смагу. Да таго ж могуць стаць прычынай карыесу. Лепш даць дзіцяці з сабой у школу ваду, кампот ці несалодкі дамашні морс.

Галоўны напой у школе — звычайная вада або несалодкае малако. Нават 100-працэнтны фруктовы сок утрымлівае свабодныя цукры і не замяняе суцэльны фрукт. Для штодзённага перакусу лепш даць яблык ці апельсін, у якіх захоўваецца карысная клятчатка.

Парада: калі дзіця просіць «смачненькае», можна прыдумаць альтэрнатыву. Напрыклад, прыгатаваць бананавы кекс замест шакаладнага батончыка, дамашнюю пасцілу замест цукерак ці сушаныя садавіну/агародніну замест чыпсаў і пакупных снэкаў. Таксама на «ўра» ідуць бурачныя і маркоўныя чыпсы (агародніну нарэзаць лустачкамі і высушыць).

Як спакаваць перакус у школу

Нават самы карысны і смачны перакус можа застацца няз’едзеным, калі ён нязручна спакаваны, расціснуўся ў заплечніку або выцек (а што самае непрыемнае, запэцкаў школьныя рэчы). Таму выбару ўпакоўкі трэба ўдзяліць асаблівую ўвагу. Тады ежа захавае апетытны выгляд і парадуе дзіця.

Для перакусу можна выкарыстоўваць адзін герметычны кантэйнер з некалькімі аддзяленнямі, у якія раскласці розныя прадукты (садавіну, выпечку, арэхі) асобна.

Можна выкарыстоўваць некалькі маленькіх кантэйнераў, якія скласці ў сумачку для ланчу. Тады ў патрэбны момант дзіця можа дастаць прыцэльна тое, чым яму цяпер хочацца перакусіць, не раскрываючы ўсю астатнюю ежу.

Абавязкова кладзіце з сабой папяровыя сурвэткі і маленькую ўпакоўку вільготных сурвэтак. Калі ў якасці перакусу ў дзіцяці кавалачкі садавіны, агародніны ці сыру, а пэцкаць рукі яно не любіць, то не перашкодзіць узяць з сабой пластмасавы ці складаны відэлец (іх вялікі выбар на маркетплэйсах). А маленькая лыжка спатрэбіцца для таго, каб з’есці тваражок.

Кантэйнер для перакусу ў школу павінен быць лёгкім, трывалым і кампактным. Лепш за ўсё падыдуць мадэлі з сіліконавай накрыўкай, якія шчыльна закрываюцца і лёгка адкрываюцца або з зашчапкамі — такія не адкрыюцца ў заплечніку і не створаць бардак (калі асцерагаецеся, што кантэйнер можа раскрыцца, а зашчапак на ім няма, — можна перацягнуць простымі канцылярскімі гумкамі. Дзіця лёгка знімае і надзявае іх на кантэйнер, ежа дакладна застанецца ў ёмістасці. Таксама ў якасці ўпакоўкі падыдуць і герметычныя пакеты з ЗІП-зашпількай).