— Максім Уладзіміравіч, з якімі вынікамі мінулага года Міністэрства замежных спраў пачало новы год?

— Галоўны вынік работы не толькі Міністэрства замежных спраў, але і ўсёй Беларусі на знешнепалітычным і знешнеэканамічным трэку — захаванне мірнага неба над галовамі нашых людзей. У гэтым велізарная заслуга галоўнага дыпламата нашай краіны — Прэзідэнта. Лавіруючы ва ўмовах сусветнай турбулентнасці, жудасных выклікаў і пагроз сучаснасці, ён паказвае найвышэйшы ўзровень тактыкі дыпламата. Менавіта ён як патрыярх знешняй палітыкі і дыпламатыі займаецца выбудоўваннем курсу нашай дзейнасці на міжнародным контуры. Міністэрства замежных спраў забяспечвае Прэзідэнту інструментарый для вырашэння тых ці іншых задач. Вядома, прыроджаная яркая харызма прыцягвае многіх лідараў да ўзаемадзеяння з ім. Я часта назіраю, як на міжнародных мерапрыемствах многія лідары ледзь не ў чаргу выстройваюцца да нашага Прэзідэнта, каб паціснуць руку, сказаць некалькі слоў падтрымкі, пачуць ад яго параду або каментарый па палітычных або жыццёвых пытаннях. У свеце цэняць нашага лідара як чалавека, які не баіцца адкрыта выказваць сваю думку і прымаць рашэнні, якія часам ідуць уразрэз з канонамі дыпламатыі, але якія нязменна даказваюць сваю правільнасць і актуальнасць.

Ключавы вынік знешнепалітычнай дзейнасці ў 2025 годзе — выбудоўванне даверных стасункаў з прэзідэнтам ЗША. Мы ўсе бачым, як словы і дзеянні Дональда Трампа пераварочваюць Еўрапейскі саюз. А наш Прэзідэнт узаемадзейнічае з ім як роўныя, абмяркоўваючы розныя тэмы. І меркаванне беларускага Прэзідэнта па ўкраінскай тэматыцы, па Венесуэле і іншых тэмах каштоўнае для амерыканскага лідара. Наш карабель у бушуючым моры ідзе сваім курсам, і гэта заслуга таго, хто стаіць ля штурвала.

Дарагога каштуе тое, як Прэзідэнт выбудоўвае адносіны з самымі блізкімі партнёрамі — Расіяй і Кітаем. Ні адна іншая краіна ў свеце не мае з гэтымі гігантамі такіх разнапланавых, сур’ёзных, узаемавыгадных, а галоўнае, спрыяльных для забеспячэння нашай стабільнасці і бяспекі адносін. Многія на Захадзе гавораць аб тым, што Беларусь побач з Кітаем і Расіяй страчвае свой суверэнітэт. Але я як міністр замежных спраў бачу характар ​​размоў на вышэйшым узроўні. Нягледзячы на ​​розніцу ў эканамічным патэнцыяле Беларусі, Расіі і Кітая, гэта заўсёды роўная размова палітыкаў, якія прытрымліваюцца агульначалавечых каштоўнасцей і прымаюць рашэнні, накіраваныя на падтрыманне міру на планеце.

— Колькі краін вы наведалі ў 2025 годзе з афіцыйнымі або рабочымі візітамі?

— Дакладную колькасць не лічыў, але прыкладна 20 краін наведаў, некаторыя — па некалькі разоў. Прэзідэнт ставіць перад Міністэрствам замежных спраў канкрэтную задачу — прырасці краінамі далёкай дугі, таму што ва ўмовах санкцыйных абмежаванняў і бяздумнай палітыкі еўрапейскіх дзяржаў мы вымушаны пераарыентаваць экспартныя патокі, шукаць новыя гандлёвыя маршруты, рынкі збыту, у цэлым знаходзіць новых сяброў на міжнароднай арэне. Таму мы звярнулі ўвагу на тыя краіны, з якімі раней нават спарадычных кантактаў не мелі. Аказалася, нас там разумеюць, падтрымліваюць і чакаюць.

У 2025 годзе мы ўдзялялі шмат увагі рабоце з краінамі Паўднёва-Усходняй Азіі. Акцэнт у гэтым напрамку не толькі на гандлёва-эканамічным супрацоўніцтве, што з’яўляецца прыярытэтам, але і на стварэнні сумесных зборачных вытворчасцей, супрацоўніцтве ў ахове здароўя і адукацыі. Акрамя гандлёва-эканамічнага супрацоўніцтва важна развіццё і міжчалавечых кантактаў. Калі Еўрапейскі саюз, які самаізалюецца, не хоча бачыць у сябе ні беларусаў, ні расіян, разглядае нас як ледзь ці не людзей другога сорту, агароджваецца, чыніць правакацыі на граніцы, значыць, мы ў Міністэрстве замежных спраў павінны зрабіць усё магчымае, каб даць людзям альтэрнатыву. Нашы людзі даволі дапытлівыя, любяць ездзіць за мяжу, адпачываць на марскім узбярэжжы, наведваць выдатныя мясціны. Таму мы ўзялі курс на асваенне напрамкаў, якія могуць быць цікавыя беларусам. Вынікам гэтай работы стала падпісанне пагадненняў аб бязвізавым рэжыме з Калумбіяй, Аманам, М’янмай і Лаосам, прапрацоўваецца падпісанне аналагічнага пагаднення з Тайландам і Філіпінамі. Адкрыты прамыя авіярэйсы ў В’етнам і на курорты Кітая. У 2026 годзе запускаем прамыя рэйсы ў Тайланд і Ізраіль. Гэта работа накіравана на тое, каб даць нашым грамадзянам магчымасць без праблем з’ездзіць у падарожжа, убачыць цікавыя мясціны, кампенсаваць папулярныя раней еўрапейскія напрамкі. Сёння, каб трапіць у краіны ЕС, трэба патраціць велізарныя грошы на візу, на білеты, патраціць шмат часу — сапраўдны здзек з людзей.

Раней у нас былі крыху прадузятыя адносіны да Афрыкі, бо ўсе раслі на «Бармалеі» Чукоўскага: «Не хадзіце, дзеці, у Афрыку гуляць». Але гэта стэрэатып. Афрыка сёння — гэта кантынент будучыні, як гаворыць наш Прэзідэнт. На беларусаў у Афрыцы глядзяць як на партнёраў, якія прыходзяць з тэхналогіямі, з прадукцыяй, якія гатовы дапамагаць афрыканскім краінам развівацца, умацоўваць іх незалежнасць і суверэнітэт. Эфіопія, Алжыр, Уганда, Нігерыя, Зімбабвэ — з гэтымі і іншымі краінамі ідзе інтэнсіўная работа ў розных сферах. Афрыканскія краіны вельмі ўдзячны Беларусі, удзячны нашаму Прэзідэнту за праграмы механізацыі сельскай гаспадаркі, за дапамогу ў забеспячэнні харчовай бяспекі, за падрыхтоўку кадраў для самых запатрабаваных галін, уключаючы ахову здароўя, інжынерыю, адукацыю.

— Што лепш за ўсё ў гэтых краінах ведаюць пра Беларусь, акрамя афіцыйных даных?

— Ва ўсім свеце ведаюць, што ў Беларусі самыя прыгожыя жанчыны. І ва ўсіх краінах, дзе я быў, пра гэта гавораць. У многіх краінах свету цэняць трактар ​​BELARUS. У часы СССР наш трактар ​​адыгрываў найважнейшую ролю ў сельскай гаспадарцы велізарнай колькасці краін Паўднёва-Усходняй Азіі, Афрыкі, Лацінскай Амерыкі і нават ЗША з Канадай. Нядаўна спікер парламента Пакістана прыслаў мне відэа, як на яго асабістай ферме працуе наш BELARUS 1990 года выпуску — надзейны, як аўтамат Калашнікава. І нядзіўна, што ў нас дзейнічае сумесная з Пакістанам праграма па зборцы і вытворчасці трактароў. У краінах, дзе асабліва востра стаіць пытанне харчовай бяспекі, жыццёва неабходны калійныя ўгнаенні. Зразумела, там ведаюць, што Беларусь — адзін з лідараў па іх вытворчасці.

Наш удзел у разгроме фашысцкай кааліцыі, пакуты, генацыд нашага народа вядомы па ўсім свеце. Добра ведаюць гісторыю Брэсцкай крэпасці. Султана Амана, напрыклад, у час яго візіту ў Мінск вельмі зацікавіў Музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Многім краінам цікавы беларускі вопыт пераадолення наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС. Гэта тэма асабліва актуальная для Алжыра. Французы праводзілі там ядзерныя выпрабаванні, і сёння ў Алжыры высокі ўзровень анкалагічнай захваральнасці. Яны шукаюць, якія краіны маглі б ім дапамагчы ў вырашэнні гэтых праблем, і аддаюць належнае беларускай ахове здароўя, разумеючы, што пасля Чарнобыля ў нас напрацаваны вялікі вопыт.