Біяметрычныя дакументы ў Беларусі выдаюць з 2021 года, то-бок больш за 5 гадоў. Пакуль што іх выбралі для сябе каля 600 тысяч нашых суграмадзян. 

Спецыялісты Нацыянальнага цэнтра электронных паслуг прызнаюць: працэнт пакуль невялікі, і прычына таму — недастатковая інфармаванасць аб перавагах такога фармату дакументаў. Пра гэта мы зараз і раскажам.

Што такое ІD-карта?

Лінейка біяметрычных дакументаў — тры ІD-карты: грамадзяніна Беларусі, замежнага грамадзяніна, які пастаянна пражывае ў Беларусі, і асобы без грамадзянства, што пастаянна пражывае ў Беларусі. Выдаюцца таксама пяць папяровых дакументаў з чыпам — і, у прыватнасці, біяметрычны пашпарт грамадзяніна Беларусі. Грамадзяне Беларусі маюць права выбару: могуць атрымаць альбо біяметрычны дакумент, альбо пашпарт узору 1996 года — звыклую сінюю «кніжачку». Ідэнтыфікацыйная карта грамадзяніна (ІD-карта) прызначана для пасведчання асобы ўладальніка на тэрыторыі Беларусі (на ёй таксама ўтрымліваецца сродак электроннага лічбавага подпісу), біяметрычны пашпарт патрэбен для выезду за межы краіны. Зручна атрымліваць адразу два біяметрычныя дакументы. Многія краіны свету выкарыстоўваюць такі варыянт, растлумачылі ў НЦЭП.

ІD-карта: чаму гэта добра?

1. Зручнасць выкарыстання. ІD-карта візуальна змяшчае інфармацыю пра імя і імя па бацьку, прозвішча, дату нараджэння грамадзяніна, яго фатаграфію. А таксама іншыя дадзеныя ўладальніка — пол, грамадзянства, ідэнтыфікацыйны нумар і нумар карты, тэрмін яе дзеяння і подпіс, дату выдачы дакумента і код органа ўнутраных спраў, што выдаў дакумент. Іншымі словамі, практычна ўсё як на паперы. Але вонкава яна нагадвае пасведчанне кіроўцы: больш кампактная, чым звыклая «кніжачка» і зручнейшая ў выкарыстанні — яе складаней сапсаваць, немагчыма парваць, яна не баіцца вільгаці. Такую картку зручна пакласці ў партманэ або барсетку, дзе яна дакладна не згубіцца. Такім чынам, дакументы ў такім фармаце больш даўгавечныя.
2. Ваша асабістая бяспека. Карта мае інтэгральную мікрасхему з электронным сродкам біяметрычнай ідэнтыфікацыі. У НЦЭП падкрэслілі: біяметрычныя дакументы валодаюць мноствам рознага роду ахоўных элементаў. У параўнанні з пашпартам узору 1996 года гэта вельмі абароненыя дакументы, адзначаюць спецыялісты.
3. Дакумент вы атрымаеце хутчэй. Калі стары дакумент у звычайным парадку выдаюць на працягу 30 дзён (у тэрміновым і паскораным — 15 і 7 дзён), то біяметрычныя дакументы — у звычайным парадку 15 дзён, у тэрміновым і паскораным, адпаведна, 10 і 5. Першы біяметрычны дакумент атрымліваюць па месцы рэгістрацыі, але далей замену ІD-карты і біяметрычнага пашпарта можна ажыццявіць у любым месцы Рэспублікі Беларусь. Гэта вельмі зручна, адзначаюць людзі.
4. Дзецям — бясплатна, пенсіянерам — скідкі. Каштуе ІD-карта паўтары базавыя велічыні, але для пенсіянераў і інвалідаў прадугледжаны скідкі. Дзецям да 14 гадоў ІD-карта выдаецца бясплатна. Біяметрычныя дакументы для дзіцяці да 14 гадоў маюць тэрмін дзеяння пяць гадоў, дарослым яны выдаюцца на 10 гадоў.
5. Магчымасць вырашаць мноства пытанняў, не ўстаючы з канапы. ІD-карта — сучасны фармат дакументаў, які ў найбліжэйшай будучыні стане асновай лічбавага грамадства. Магчымасці гэтага дакумента велізарныя. Як ужо гаварылася, яна мае чып, дзе знаходзяцца персанальныя даныя і біяметрычная інфармацыя чалавека. Дзякуючы гэтаму ўладальнік карты персаніфікуецца ва ўсіх сучасных сістэмах, якія працуюць у нашай краіне.

На гэтым апошнім пункце варта спыніцца падрабязней. Справа ў тым, што ІD-карта — не толькі дакумент, які сведчыць асобу, але і носьбіт двух дадаткаў: ідэнтыфікацыйнага і электроннага лічбавага подпісу, распавялі ў НЦЭП. З яго дапамогай карыстальнік, напрыклад, атрымлівае доступ да асабістага кабінета і магчымасць замовіць любую паслугу, якую прадастаўляе партал «Е-Паслуга».

— «Лічбавае пасведчанне асобы» дазваляе аўтарызавацца ў тых ці іншых інфармацыйных сістэмах і, не выходзячы з дому, анлайн, вырашаць свае жыццёвыя сітуацыі як грамадзяніна, суб’екта гаспадарання або прадстаўніка бізнесу, — расказала начальнік аддзела электроннай камерцыі НЦЭП Святлана Караневіч.

Сёння адзіны партал электронных паслуг прадастаўляе парадку 900 паслуг і сэрвісаў у асабістым кабінеце. Яны класіфікаваны па катэгорыях: зямельна-маёмасныя адносіны; ахова здароўя; адукацыя; ДАІ; транспарт; візы і г. д. Штогод на партале з’яўляюцца сотні новых электронных паслуг і адміністрацыйных працэдур.

— Увага дзяржавы нацэленая на тое, каб пераводзіць у электронны фармат як мага больш адміністрацыйных працэдур. Гэта тыя дзеянні, якія зафіксаваныя нарматыўна і мяркуюць зварот грамадзян у якія-небудзь упаўнаважаныя органы (ад атрымання мацярынскага капіталу да рэгістрацыі хатняга гадаванца). Цяпер іх можна замовіць і атрымаць, не выходзячы з дому, — падкрэсліла Святлана Караневіч.

Сярод найбольш папулярных алічбаваных працэдур — напрыклад пастаноўка на ўлік маючых патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў. Гэта вельмі запатрабаваная працэдура як у Мінску, так і ў рэгіёнах, і сёння для яе дастаткова пары клікаў. Яшчэ адзін неверагодна запатрабаваны сэрвіс — праверка гісторыі б/у аўто пры набыцці.

Як атрымаць біяметрычныя дакументы?

Неабходна звярнуцца ў падраздзяленне па грамадзянстве і міграцыі. З сабой дастаткова мець толькі пашпарт для замены, таксама патрэбна магчымасць зрабіць аплату праз АРІП. Астатняе супрацоўнікі зробяць самі.

Аляксандра АНЦЭЛЕВІЧ

Фота БелТА