Адкрываючы сустрэчу,кіраўнік дзяржавы назваў Дзень народнага адзінства данінай нашай гістарычнай памяці. Мы адзначаем лёсавызначальную падзею — 86 гадоў таму жалезная сцяна, якая падзяляла наш народ на заходніх і ўсходніх беларусаў, рухнула.

«Тэзіс гучыць пафасна, але не без падстаў, — заўважыў Аляксандр Лукашэнка. — Паход Чырвонай Арміі таму і называўся вызваленчым. Чырвонаармейцы ішлі на дапамогу беларусам, якія вялі самаадданую барацьбу за сваю нацыянальную годнасць. Усе, хто быў на перадавой гэтай барацьбы, — нашы героі». 

Прэзідэнт звярнуў увагу, калі мы гаворым аб гістарычнай памяці, размова ідзе аб акцэнтах. «Мы не так даўно вярнулі ў каляндар дзяржаўных святаў дзень 17 верасня. Ці ўдалося ў поўнай меры ўсвядоміць сэнс і нацыянальную значнасць даты — гэта пытанне, на якое мы сёння будзем шукаць адказ, — заўважыў кіраўнік дзяржавы. — У гэтае свята мы не проста гаворым пра гістарычнае ўз’яднанне і адзінства нацыі. Мы робім высновы. Будуем будучыню на вопыце мінулага». 

Аляксандр Лукашэнка акцэнтаваў: што б ні адбывалася сёння, мы не лічым памылкай тое, што доўгія гады імкнуліся жыць з суседзямі ў міры, не кідаючы ў твар непрыемныя для іх гістарычныя факты. «Пакуль мы думалі пра сяброўства, там з нас рабілі недачалавекаў і адкрытых ворагаў. І ў культуры, і ў навуцы, і ў СМІ. У выніку выпрацавалі тую палітыку, якую мы сёння маем. Таму, на мой погляд, нам трэба больш расказваць перадгісторыю паходу Чырвонай Арміі. Расказваць, перапыніўшы гады маўчання, пра тое, які цяжкі след пакінула польская ўлада на землях, адарваных ад савецкай рэспублікі». 

Кіраўнік дзяржавы перакананы: нашы людзі павінны ведаць, што беларусаў рабавалі, пакуль этнічная Польшча расцвітала, што нашы рэсурсы вывозілі, а селянін, які працаваў на знос за капейкі, жыў у галечы і пад страхам бізуна. І гэты бізун апускаўся на кожнага, хто спрабаваў змагацца за свае веру, мову, культуру.

«Мы павінны гаварыць пра тое, што жыхары Заходняй Беларусі былі пазбаўленыя права вучыцца на роднай мове, праваслаўныя храмы зачыняліся, нацыянальныя эліты і святары прыгняталіся. І мы ўсе павінны памятаць, што польскія турмы былі перапоўненыя беларускімі патрыётамі, што нацыя знішчалася і духоўна, і фізічна самымі жорсткімі спосабамі», — заклікаў Прэзідэнт. Ён заўважыў, што размова пра гэта ўжо ідзе. Але для гэтага не трэба было збірацца ў Палацы Незалежнасці, заўважыў кіраўнік дзяржавы. «Мы ж сабраліся для таго, каб знайсці нешта новае, новы напрамак, які б, як моладзь кажа „зайшоў“, зачапіў бы людзей», — удакладніў беларускі лідар.

Працягваючы, Прэзідэнт падкрэсліў, што сёння асабліва важна расказваць, як гераічна заходнія беларусы супраціўляліся, аб’ядноўваліся ў барацьбе, імкнуліся да ўз’яднання з усходняй часткай. Гэта сапраўды гістарычны прыклад народнага адзінства, заявіў кіраўнік дзяржавы. І паставіў пытанне: наколькі эфектыўна мы гэтыя факты агучваем? Пачынаючы са школьнага падручніка і заканчваючы экспазіцыямі ў музеях, экскурсіямі па памятных месцах.

«Асабліва падкрэсліваю: у падручніку. Калі са школьнага ўзросту нам удалося пераканаць, укласці ў галаву дзяцей, тое, што мы хочам, і тое, пра што гаворым, значыць, мы дабіліся поспеху. Потым цяжка будзе пераканаць гэтых дзяцей у адваротным, — патлумачыў беларускі лідар. — І па ўсіх перыядах беларускай гісторыі варта прааналізаваць акцэнты: якія даты і падзеі важныя, хто героі, хто ворагі». 

• Аляксандр Лукашэнка прызнаў, што Беларусь, прайшоўшы трэць стагоддзя сваёй суверэннай гісторыі, яшчэ вельмі маладая. Гісторыя суверэннай дзяржавы толькі пачынаецца. «Я ўжо не аднойчы казаў, што мы ідзем па тонкім лёдзе. Тыя, хто марыць, каб гэты лёд даў расколіну, будуць бясконца спекуляваць на важных для нас гістарычных датах, укідваючы фэйкі пра пакты, змовы і іншую лёгка аспрэчваемую гістарычнымі дакументамі лухту», — папярэдзіў кіраўнік дзяржавы. 

Аляксандр Лукашэнка ўзгадаў пакт Молатава-Рыбентропа. «Я павінен сказаць, што нам глыбей трэба аналізаваць, чаму гэта адбылося. Калі павярхоўна, то быццам бы ў нейкай ступені і Савецкі Саюз вінаваты, нешта там дзялілі, падзялілі і гэтак далей. А калі глыбей паглядзець? І гэта ўжо задача нават не гісторыкаў, гэта задача палітыкаў, дасведчаных палітыкаў, якія могуць праз сваё палітычнае жыццё, кар’еру і іншае зірнуць канкрэтна на тыя падзеі. — звярнуў увагу ён. — Вось Польшчу падзялілі. Слухайце, А Польшча чаму дапусціла тое, што яе падзялілі? Памятаеце, я вам казаў — 2020 год, усе тут крычым гвалтам „вінаватыя, нягоднікі, падонкі і іншае“. А мы? Мы што, добрыя былі, мы не вінаватыя? Сапраўды так там было і з Польшчай. „Ад можа да можа“ з’явілася ж не ўчора і не сёння».

Прэзідэнт нагадаў, як Польшча ў той час «падлашчвалася» да Гітлера — гісторыя захавала факты, як польскія паслы хвалілі нямецкае кіраўніцтва. Як заўважыў, Аляксандр Лукашэнка, такія словы паслы без адабрэння кіраўніцтва краіны казаць не будуць. «Вось з гэтых пазіцый яшчэ трэба паглядзець і палякаў павярнуць у гэты бок і папрасіць іх: вы туды акуніцеся і прааналізуйце, чаму вас нібыта падзялілі... Калі б не падзялілі, можа быць, яны б і самі дзялілі, ды і дзялілі», — дадаў ён. Аляксандр Лукашэнка параіў на гістарычныя падзеі глядзець з розных бакоў і рабіць з гэтага аналізу адпаведныя высновы.