«У пачатку бягучага года быў ініцыяваны маштабны агульнанацыянальны праект „Калегі па Амезе“, які атрымаў падтрымку на ўзроўні ўрада і аб’яднаў намаганні вытворцаў масла, гандлёвых сетак, работнікаў сферы аховы здароўя і журналістаў», — адзначыў спікер.

Праект стартаваў 17 сакавіка і ўключае ў сябе правядзенне дэгустацый і прэзентацый у гандлёвых аб’ектах, дзе прадстаўнікі кампаній расказваюць аб карысці і перавагах рапсавага алею. Важным элементам стала пашыраная выкладка прадукту на паліцах крам, якая суправаджалася рэкламнымі матэрыяламі.

У выніку рэалізацыі праекта ўдалося дасягнуць трохразовага росту адгрузак рапсавага алею ў гандлёвыя сеткі з пачатку года, а падчас акцыі — у чатыры разы. З дапамогай акцыі значна знізілі імпарт бутыляванага расліннага алею.

Сваё — значыць лепшае

Аб карысці рапсавага алею на працягу апошніх гадоў мы чуем пастаянна — пра гэта нагадваюць урачы, дыетолагі, вучоныя. Унікальны прадукт багаты патрэбнымі тлустымі кіслотамі, вызначаецца збалансаваным складам і па карысці не саступае дарагому аліўкаваму алею. 

Таму невыпадкова адзначаецца дынаміка росту попыту на рапсавы алей у беларускіх пакупнікоў. І ўсё ж гэты прадукт усё яшчэ недастаткова ацэнены насельніцтвам, лічаць спецыялісты. Прома-праект «Калегі па Амезе» быў закліканы данесці да кожнага спажыўца інфармацыю, што рапсавы алей — важны кампанент здаровага харчавання, а таксама якасны, смачны прадукт. 

Бутыляванае рапсавы алей сёння ў рэспубліцы выпускаюць 4 прадпрыемствы: ААТ «Мінскі маргарынавы завод», ААТ «Бабруйскі завод раслінных алеяў», ААТ «Гомельскі тлушчавы камбінат», ТАА «Аграпрадукт», адзначыў Ігар Груцо. Іх магутнасці дазваляюць забяспечыць пастаўкі на ўнутраны рынак у аб’ёме да 20 тысяч тон. 

Ёмістасць рынку бутыляваных раслінных алеяў Беларусі ў 2021–2024 гадах складала 57–58 тысяч тон. Але ў аб’ектах гандлю лінейка гэтых алеяў размеркавана наступным чынам: 60–70 % — сланечнікавы алей, 15–20 % — аліўкавы (а таксама кунжутны, ільняны, кукурузны і іншы) і толькі 10–15 % — рапсавы алей беларускай вытворчасці. Між тым, рапсавы алей, які атрымліваецца па сучасных тэхналогіях, — найкаштоўнейшы для здароўя прадукт, падкрэсліў спецыяліст. Ён адзначыў, што задача ўжо на заўтра, давесці долю продажаў айчыннага рапсавага алею да 25–30 %.

Будзем здаровымі і маладымі

Каштоўнасць расліннага алею вызначаецца утрыманнем у іх поліненасычаных тлустых кіслот Амега 3,6,9. У гэтых адносінах рапсавы алей выгадна адрозніваецца ад такіх відаў алеяў, як соевы або сланечнікавы. «Па збалансаванасці амега 3 і 6 тлустых кіслот ён не саступае аліўкаваму алею, а па некаторых паказчыках пераўзыходзіць яго», — падкрэсліў эксперт. Прадукт з’яўляецца таксама крыніцай вітаміна Е. 

Як вядома, поліненасычаныя тлустыя кіслоты аказваюць станоўчы ўплыў на абмен рэчываў і зніжаюць халестэрын у крыві, вітамін Е — антыаксідант, які змагаецца са старэннем. Асаблівае значэнне ўвядзенне ў рацыён рапсавага алею мае для пажылых людзей, а таксама для цяжарных жанчын і кормячых мам, лічаць спецыялісты.

Падтрымаем эканоміку і мясцовых аграрыяў

У структуры валавога збору і перапрацоўкі алейных культур нашай краіны рапсу сёння належыць каля 97 %. Да 2000 года Беларусь цалкам залежала ад імпарту насення алейных культур і расліннага алею, якія пастаўляліся ў асноўным з Расіі і Украіны. Сітуацыя змянілася дзякуючы шэрагу прынятых дзяржаўных праграм па развіцці алейнатлушчавай галіны. З улікам прыродна-кліматычных умоў менавіта рапс — асноўная крыніца атрымання раслінных алеяў у Беларусі, і ў апошнія гады створаны новыя гатункі рапсу ўласнай селекцыі. А сёння рапсавы алей Беларусь пастаўляе больш чым у дзесяць краін. 

Завершыцца прома-праект «Калегі па Амезе» 20 красавіка, аднак начальнік упраўлення падкрэсліў, што на гэтым прасоўванне рапсавага алею сярод беларускіх пакупнікоў не спыніцца. Алейна-тлушчавай галіны пастаўлена задача ўжо ў 2025 годзе ў планах прадаць больш за 10 тысяч тон натуральнага рапсавага прадукту айчыннай вытворчасці. Рэзервы для нарошчвання аб’ёмаў выпуску рапсавага алею ў краіне ёсць, галоўнае — сфарміраваць стабільна высокі попыт.