Плюс у кашальку

Пачнём з галоўнага — даходаў насельніцтва. У прыватнасці, у 2025-м намінальная зарплата павялічылася на 17 %, тэмп росту рэальны па выніках 11 месяцаў — 109,3 %.

За гэты ж перыяд года тэмп росту заробкаў у бюджэтнай сферы (рэальных) склаў 111 %. Што датычыцца сярэднегадавой мінімальнай заработнай платы, яе тэмп росту — 110,2 %.

Дарэчы, рост даходаў бюджэтнікаў працягнецца і ў 2026 годзе. У прыватнасці, паводле ацэнак Мінпрацы і сацабароны заработная плата работнікаў бюджэтных арганізацый у наступным годзе вырасце больш чым на 14 %.

А яшчэ мінімальная заработная плата з Новага года таксама павысіцца — з 1 студзеня яе памер складзе 858 рублёў.

— З улікам прынятых мер намінальная налічаная заработная плата работнікаў бюджэтных арганізацый за студзень — кастрычнік 2025 года павялічылася на 18,8 % і склала 2023 рубля, — нагадала намеснік начальніка ўпраўлення аплаты працы ў бюджэтнай сферы Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Таццяна Лук’янчыкава. — Рэальная заработная плата ўзрасла з тэмпам 111,4 %. Пры гэтым тэмпы росту заработнай платы работнікаў бюджэтных арганізацый перавышаюць рост заработнай платы работнікаў па эканоміцы ў цэлым амаль на 2 %.

Узмацнілася ў 2025-м і гарантыя годнага ўзроўню жыцця для кожнага работніка.

Так, тэмп росту пенсій непрацуючых пенсіянераў за год склаў 115,6 %, рэальны рост — 108,8 % (паводле ацэнкі). Таксама падраслі і дапамогі па доглядзе за дзецьмі да 3 гадоў, тут тэмп росту склаў 119 % (рэальны рост 112,3 %).

Тэмп росту сацыяльных выплат, прывязаных да бюджэту пражытачнага мінімуму таксама ўзрос і склаў 105,4 %.

Цікавая статыстыка ў 2025-м і па рынку працы. Так, напрыклад, узровень беспрацоўя ў працаздольным узросце — 2,4 %. Было працаўладкавана амаль 60 тысяч навучэнцаў пры падтрымцы службы занятасці, у два разы больш, чым у 2024 годзе. У рамкахкваціравання працоўных месцаў для інвалідаў працаўладкавана больш за 500 чалавек.

У профільным міністэрстве звярнулі ўвагу і на сацыяльную падтрымку і паслугі. У выніку зняцця абмежаванняў па выплаце пенсій працуючым пенсіянерам іх колькасць вырасла на 27 тысяч.

У цэлым на выплату пенсій накіравана 26,1 мільярда рублёў (плюс 3,5 мільярда да 2024 года).

Як узмацнілася падтрымка сем’яў з дзецьмі?

Так, для маладых жанчын, якія чакаюць нараджэння дзіцяці, істотна павялічыўся мінімальны памер дапамогі па цяжарнасці і родах.

У тры разы — для застрахаваных жанчын, якія не маюць 6 месяцаў стажу працы (было 50 % бюджэту пражытачнага мінімуму, стала 100 % мінімальнай заработнай платы. Дарэчы, на сёння гэта 245,55 і 752,52 рубля адпаведна).

У два разы — для будучых мам, якія атрымліваюць адукацыю і яшчэ не выйшлі на рынак працы, а таксама для тых, хто праходзіць службу або зарэгістраваны ў якасці беспрацоўнага (было 50 %, стала 100 % БПМ. На сёння гэта 245,55 і 491,9 рубля адпаведна).

Узмоцнена падтрымка сем’яў, якія выхоўваюць дзяцей з інваліднасцю, а таксама сем’яў з непаўналетнімі дзецьмі, у якіх дзіця-інвалід ужо дасягнула ўзросту 18 гадоў.

Змянілася і дапамога на дзяцей, старэйшых за тры гады, з асобных катэгорый сем’яў. У прыватнасці, да 2025 года яна выплачвалася сем’ям, у якіх выхоўваецца дзіця-інвалід да 18 гадоў або дзіця, інфіцыраваны ВІЧ; калі бацька праходзіць тэрміновую ваенную службу, альтэрнатыўную службу; калі бацькі з’яўляюцца інвалідамі І або ІІ групы альбо адзін з бацькоў інвалід І групы, а другі ажыццяўляе за ім догляд з атрыманнем дапамогі па доглядзе.

Цяпер на прызначэнне дапамогі маюць права ў тым ліку сем’і з непаўналетнімі дзецьмі, у якіх дзіця-інвалід дасягнуў узросту 18 гадоў, яму ўстаноўлена І група інваліднасці і адзін з бацькоў ажыццяўляе за ім догляд з атрыманнем дапамогі па доглядзе. Як растлумачылі ў Мінпрацы, гэта дазволіла захаваць узровень даходу сем’яў з непаўналетнімі дзецьмі, які яны мелі да спаўнення 18 гадоў старэйшаму дзіцяці — дзіцяці-інваліду.

Такое права атрымалі і жанчыны, якія выхоўваюць дзіця, старэйшае за тры гады, калі бацька, абавязаны выплачваць аліменты, праходзіць тэрміновую ваенную службу, альтэрнатыўную службу.

Дарэчы, у 2025 годзе на фінансаванне сістэмы дапамог запланавана 3,7 мільярда рублёў, з іх амаль два мільярды — на выплату дапамог дзецям ва ўзросце да трох гадоў.

Трэба сказаць, што рост памеру дапамогі на дзяцей да трох гадоў у 2025 годзе ў параўнанні з 2024-м склаў 19,3 %.

Як змяніўся сямейны капітал для шматдзетных?

Праграма сямейнага капіталу працягвае заставацца самай эфектыўнай мерай стымулявання шматдзетнасці і дазваляе ўтрымліваць колькасць шматдзетных сем’яў на ўзроўні 120 тысяч штогод, нагадалі ў профільным міністэрстве. Дзякуючы дадзенай праграме кожнае чацвёртае дзіця ў краіне нараджаецца ў шматдзетнай сям’і.

У мэтах захавання пакупніцкай здольнасці сямейнага капіталу яго памер штогод індэксуецца з нарастаючым вынікам. За пяць гадоў тэмп росту памеру сямейнага капіталу склаў 140,2 %: у 2021 годзе ён складаў 23 737,5 рубля, у 2025 годзе — 33 275.

Дарэчы, рашэннем кіраўніка дзяржавы праграма прадоўжана да канца 2029 года. З іншых навацый для шматдзетных: на будаўніцтва жылля ў шматкватэрных дамах больш не патрабуецца накіраванне ад мясцовых органаў улады. Раней гэта была абавязковая ўмова. Цяпер дазваляецца датэрмінова выкарыстоўваць сямейны капітал і на набыццё долі (долей) жылых памяшканняў, калі ва ўласнасці ўжо ёсць долі гэтых памяшканняў, замацаваныя за некалькімі членамі сям’і.

Таксама гэта распаўсюджваецца на вяртанне крэдыту, атрыманага ў парадку рэфінансавання для пагашэння запазычанасці па раней заключаным крэдытным дагаворы, які прадугледжваў узвядзенне, рэканструкцыю, набыццё жылля.

Акрамя гэтага, з’явілася магчымасць аплаціць сродкамі сямейнага капіталу навучанне не толькі за бягучы і папярэдні навучальныя гады, але і за будучы.

Дарэчы, на працягу 2021–2025 гадоў адкрыта больш за 57 тысяч укладаў «Сямейны капітал». А за ўвесь перыяд рэалізацыі праграмы, з 2015 года, адкрыта 150,6 тысячы ўкладаў. Прынята 70,6 тысячы рашэнняў аб датэрміновым распараджэнні сродкамі сямейнага капіталу. З іх 80 % — на вырашэнне жыллёвых пытанняў, 14 % — на медыцынскія паслугі, 9 % — на атрыманне адукацыі (з 2020 года — 98 тысяч рашэнняў).

Быць бацькамі — проста

І ў завяршэнне — яшчэ адзін плюс у скарбонку адыходзячага года. У 2025 годзе далучылася больш чым у 1,5 раза больш арганізацый да ініцыятывы «Кампанія, дружалюбная бацькам».

— Для работнікаў, асабліва з ліку маладога пакалення, вельмі важная карпаратыўная палітыка, якая праяўляе ўвагу да сваіх супрацоўнікаў і дае магчымасць спалучаць прафесійную дзейнасць і сямейныя абавязкі, — адзначыла намеснік міністра працы і сацыяльнай абароны Юлія Берднікава. — Менавіта таму ключавая задача ініцыятывы «Кампаніі, дружалюбныя бацькам» — паказаць рэальныя інструменты трансфармацыі рабочага асяроддзя ў інтарэсах супрацоўнікаў з дзецьмі, падтрымаць сям’ю на карпаратыўным узроўні.

Ініцыятыву падхапілі Федэрацыя прафсаюзаў Беларусі і Канфедэрацыя прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў (наймальнікаў) 15 мая 2023 года. Падпісана Пагадненне па пытаннях рэалізацыі ініцыятывы «Кампаніі, дружалюбныя бацькам».

Асноўны інструмент прасоўвання ініцыятывы — інфармаванне. Пра тое, як можна стварыць тыя самыя дружалюбныя ўмовы, якія падтрымліваюць здаровы баланс паміж прафесійнымі і сямейнымі абавязкамі. Пры гэтым важна, што многія падыходы не патрабуюць ад наймальніка ўкладання значных фінансавых сродкаў.

Дарэчы, ініцыятыва будзе маштабавацца ў рэгіёны. Арганізацыі-ўдзельніцы забяспечваюцца бясплатнай экспертнай дапамогай: ацэнка карпаратыўнага асяроддзя, навучанне спецыялістаў, анлайн-школы для бацькоў.

У 2025 годзе да ініцыятывы далучыліся 86 арганізацый. Усяго ў гэтым пуле сацыяльна адказных наймальнікаў — 216 арганізацый розных форм уласнасці і сфер дзейнасці.