Top.Mail.Ru
260

Нобелеўскую прэмію па медыцыне атрымаюць вучоныя за адкрыццё новых магчымасцяў у лячэнні раку і аўтаімунных захворванняў

Уладальнікамі Нобелеўскай прэміі ў галіне фізіялогіі і медыцыны 2025 года сталі Мэры Брункоў, Фрэд Рамсдэл і Шымон Сакагучы. Аб гэтым паведамляецца на афіцыйным сайце прэміі.

У прэс-рэлізе, апублікаваным на сайце прэміі, гаворыцца, што лаўрэаты гэтага года здзейснілі наватарскія адкрыцці, што датычацца перыферычнай імуннай талерантнасці, якая прадухіляе нанясенне шкоды арганізму з боку імуннай сістэмы. Адзначаецца, што іх адкрыцці заклалі аснову для «новага кірунку даследаванняў і стымулявалі распрацоўку новых метадаў лячэння аўтаімунных захворванняў і раку». Акрамя таго, даследаванні дапамагаюць прадухіляць сур’ёзныя ўскладненні пасля трансплантацыі ствалавых клетак.

Брункоў, Рамсдэл і Сакагучы ідэнтыфікавалі абаронцаў імуннай сістэмы — рэгулятарныя Т-клеткі, якія кантралююць сілу і працягласць імуннага адказу. Гэтыя адкрыцці таксама прывялі да распрацоўкі патэнцыяльных метадаў лячэння, якія зараз праходзяць клінічныя выпрабаванні.

У мінулым годзе ўладальнікамі Нобелеўскай прэміі ў галіне фізіялогіі і медыцыны сталі амерыканскія біёлагі Віктар Амбрас і Гэры Раўкан за адкрыццё малекул мікраРНК, якія рэгулююць работу генаў. Адзначалася, што прарыўное адкрыццё Амбраса і Раўкана «раскрыла зусім новы прынцып рэгуляцыі генаў, які аказаўся прынцыпова важным для шматклетачных арганізмаў, у тым ліку людзей».

У 2023 годзе ўладальнікамі Нобелеўскай прэміі ў галіне фізіялогіі і медыцыны сталі венгерскі біяхімік Каталін Карыка і амерыканец Дру Вайсман «за іх адкрыцці ў галіне мадыфікацыі асноў нуклеінавых кіслот, што дало магчымасць распрацаваць эфектыўныя мРНК-вакцыны ад COVID-19».

З 1901 па 2024 год былі прысуджаны 115 нобелеўскіх прэмій у галіне фізіялогіі і медыцыны. Самым маладым уладальнікам Нобелеўскай прэміі ў галіне фізіялогіі і медыцыны стаў канадскі фізіёлаг, адзін з адкрывальнікаў гармона інсуліну Фрэдэрык Бантынг, якому на момант уручэння прэміі ў 1923-м быў 31 год. Найстарэйшым лаўрэатам стаў 87-гадовы Пэйтан Раус, якому ў 1966 годзе была прысуджана ўзнагарода за адкрыццё анкагенных вірусаў.

Сёлета 7 кастрычніка будзе аб’яўлена аб рашэнні Нобелеўскага камітэта па фізіцы, 8 кастрычніка — па хіміі, 9 кастрычніка — па літаратуры, а 10 кастрычніка ў Осла назавуць лаўрэата прэміі міру. Уладальнік прэміі па эканоміцы памяці Альфрэда Нобеля, заснаванай Дзяржаўным банкам Швецыі ў 1968 годзе, вызначыцца 13 кастрычніка.

arrow
Нашы выданні

Толькі самае цікавае — па-беларуску!

Напішыце ў рэдакцыю