Так, з 1 снежня 2024 года маркіроўка стала абавязковай для малочнай прадукцыі, бакалеі (чай, кава, алей, мука, крупы, макароны), печыва, пернікаў, шакаладу, абутку, складанабытавой тэхнікі (пыласосы, прасы, пральныя і посудамыйныя машыны, кухонныя камбайны, мікрахвалёўкі, чайнікі, мульціваркі, фены, дрылі, варачныя панэлі) і мыйных сродкаў. 

А да 1 кастрычніка 2025 года маркіроўка павінна з’явіцца ў безалкагольных напояў, сокаў, мабільных тэлефонаў і ноўтбукаў. У канчатковым выніку маркіроўка стане абавязковай для ўсіх тавараў. Таму важна загадзя вывучыць пытанне, каб быць гатовым да магчымых зменаў і пазбегнуць нечаканасцяў ў будучыні. 

Трэба сказаць, што абавязак па маркіроўцы ляжыць на імпарцёрах і прадаўцах, якія павінны перадаваць адпаведныя дадзеныя ў сістэму «Электронны знак». Тэхнічна гэта нанясенне спецыяльнага кода DataMatrix, які служыць пацвярджэннем легальнасці продажу прадукцыі. 

Зялёны, жоўты, чырвоны 

Магчыма, вы ўжо заўважалі на ўпакоўках малака ці соку чорны квадрат, падобны на QR-код. У адрозненне ад звычайнага штрыхкода, DataMatrix змяшчае поўную інфармацыю аб тавары: ад вытворчасці да траплення на паліцы крам. Па сутнасці, гэта лічбавы пашпарт прадукту, які дазваляе даведацца тэрмін прыдатнасці, дадзеныя аб вытворцы, краіне вырабу, этапе продажу і іншыя падрабязнасці. 

Пакупнікі могуць сканаваць пазнаку DataMatrix праз мабільнае прыкладанне «Электронны знак» і атрымліваць поўную інфармацыю аб тавары. Для зручнасці дадзеныя адлюстроўваюцца ў каляровай схеме, аналагічнай святлафору: зялёны і жоўты — тавар легальны, чырвоны — прадукцыя не дазволена да продажу ў Беларусі. 

Калі ў пакупніка ўзнікнуць сумненні, ён можа адправіць скаргу праз прыкладанне, у тым ліку прымацаваўшы фота тавару. 

Зрабіць бізнэс-працэс празрыстым 

Коды DataMatrix ствараюцца на дзяржаўнай платформе «Электронны знак», аператарам якой з’яўляецца РУП «Выдавецтва «Белбланкавыд». Гэтая сістэма фіксуе ўсе этапы руху тавару і дапамагае змагацца з кантрафактнай і няякаснай прадукцыяй. 

— «Электронны знак» — распрацоўка беларускіх спецыялістаў, — падкрэсліў Аляксей Смірноў, намеснік дырэктара — начальнік упраўлення інфармацыйных тэхналогій РУП «Белбланкавыд». 

Каб пачаць маркіроўку, суб’екту гаспадарання трэба заключыць дамову з РУП «Выдавецтва «Белбланкавыд» і зарэгістравацца на платформе «Электронны знак». 

Вытворца або імпарцёр загружае ў сістэму дакументы, якія пацвярджаюць якасць тавару, і атрымлівае унікальны код. Пасля гэтага можна прыступіць непасрэдна да маркіроўкі тавараў. 

Ланцужок ад вытворцы да пакупнікоў становіцца празрыстым, на кожным этапе інфармацыя абнаўляецца ў сістэме. Напрыклад, відаць, калі дыстрыб’ютар перадаў прадукцыю аптавіку, а той — рознічнай краме. 

Пасля набыцця тавару пакупніком код выводзіцца з абароту. 

Аўтаматызацыя — значыць, развіццё 

Платформа «Электронны знак» — інструмент для перадачы кодаў, але не сістэма кіравання. Для эфектыўнага кантролю за рухам тавараў неабходная аўтаматызацыя. Напрыклад, праграмнае забеспячэнне E-DMark, распрацаванае кампаніяй «Электронная эканоміка», інтэгруецца з «Электронным знакам» і аб’ядноўвае ўсе працэсы маркіроўкі ў адзінае рашэнне. 

— Укараненне сістэмы маркіроўкі — не проста ўстаноўка новага праграмнага забеспячэння, а трансфармацыя вытворчых працэсаў. Поспех залежыць ад правільнай інтэграцыі і ўважлівага планавання, — адзначае дырэктар кампаніі «Электронная эканоміка» Максім Яфімавіч. 

Сёння гэта праграмнае забеспячэнне, распрацаванае рэзідэнтам ПВТ, выкарыстоўваецца на больш чым 150 беларускіх прадпрыемствах, уключаючы вытворцаў малочнай прадукцыі, напояў, абутку, шын і духаў.

Праграма выклікае цікавасць у замежных кліентаў. Вядома, дробныя кампаніі могуць абысціся без аўтаматызацыі, выкарыстоўваючы толькі платформ «Электронны знак». Аднак для буйных прадпрыемстваў з вялікімі аб’ёмамі прадукцыі аўтаматызацыя становіцца неабходнасцю.

У ПВТ адзначаюць, што спецыялізаваныя сістэмы, такія як E-DMark, дапамагаюць не толькі адпавядаць заканадаўству, але і аптымізаваць бізнес-працэсы.