Амерыканскі прэзідэнт запрасіў Аляксандра Лукашэнку прыняць удзел у Савеце міру — новай міжнароднай арганізацыі для ўрэгулявання сітуацыі ў Газе, а на перспектыву і іншых канфліктаў, а таксама супярэчнасцяў. Эксперты лічаць, ініцыятыва ЗША ў стварэнні новай платформы для вырашэння канфліктаў — важны крок. Аднак поспех арганізацыі залежыць ад рэальных дзеянняў.

Мір і бяспека — адна з галоўных мэт Прэзідэнта 

Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па міжнародных справах Алег Дзячэнка нагадвае, што сёння ў свеце ёсць шэраг неўрэгуляваных узброеных канфліктаў, а пазіцыі бакоў па некаторых з іх аказваюцца ўзаемавыключальнымі. Да такіх «хранічных» і дзесяцігоддзямі дэстабілізуючых увесь Блізкі Усход адносіцца супрацьстаянне паміж палесцінцамі і ізраільцянамі.

Ён адзначае, што створаныя 80 гадоў назад наднацыянальныя механізмы вырашэння падобных канфліктаў відавочна састарэлі і паказалі слабую эфектыўнасць у папярэджанні ўзброеных канфліктаў. Гэта разумеюць усе разважныя палітыкі, зацікаўленыя ва ўстанаўленні трывалага і доўгачасовага міру на Зямлі. 

— Варта прызнаць — даўно наспела неабходнасць у дадатак да ўжо існуючых утварэння новай арганізацыі па міжнароднай бяспецы, якая, кіруючыся меркаваннямі геапалітычнай мэтазгоднасці, забяспечыць спыненне ўзброеных канфліктаў там, дзе яны палыхаюць і цяпер, а таксама зробіць усё магчымае для недапушчэння іх аднаўлення, — лічыць намеснік старшыні профільнай камісіі. — Таму чарговая ініцыятыва амерыканцаў запусціць новую «механіку» развязвання старых араба-ізраільскіх спрэчак дае надзею на забеспячэнне адпаведных умоў для перагаворачнага палітычнага працэсу і пошуку канчатковага блізкаўсходняга ўрэгулявання. 

У сувязі з гэтым, звяртае ўвагу эксперт, асабісты зварот 47-га амерыканскага прэзідэнта Дональда Трампа ў адрас кіраўніка беларускай дзяржавы Аляксандра Лукашэнкі стаць сузаснавальнікам новай міжнароднай арганізацыі Савет міру сведчыць аб добрых намерах Вашынгтонскай адміністрацыі ў дачыненні да нашай краіны і азначае прызнанне палітычнай значнасці Рэспублікі Беларусь у сістэме глабальных міжнародных сувязяў. 

— І гэта заканамерна, паколькі міратворчая пазіцыя Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі ўсім даўно і добра вядомая. На ўсіх нацыянальных і міжнародных пляцоўках ён выступае супраць любых ваенных канфрантацый, патрабуе спынення войнаў і прадухілення сітуацый, якія могуць выклікаць небяспечнае абвастрэнне міжнародных адносін, — падкрэслівае суразмоўца. — Прэзідэнт неаднаразова заклікаў да фарміравання новай, больш здаровай сістэмы міжнародных адносін, якая адпавядае інтарэсам усіх народаў. Мір і бяспека — вось адна з галоўных мэт яго прэзідэнцкай работы. Вынік такой палітыкі відавочны ўсім, хто ведае і разумее, якой дарагой цаной забяспечваюцца мір і спакой у нашай краіне. 

Такім чынам, робіць выснову парламентарый, беларускі вопыт міратворчасці, стварэння гарманічнай шматнацыянальнай і поліканфесійнай грамадзянскай супольнасці можа быць эфектыўна выкарыстаны ў пераадоленні крызісных фактараў і знаходжання ўзаемапрымальных рашэнняў не толькі па вырашэнні канфлікту ў Газе, але і ў іншых гарачых кропках зямнога шара. 

— У адказ на зварот амерыканскага лідара наш Прэзідэнт прыме правільнае рашэнне, кіруючыся пры гэтым выключна дзяржаўнымі інтарэсамі, — выказаў упэўненасць Алег Дзячэнка.

З меркаваннем калегі-парламентарыя салідарная член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па рэгіянальнай палітыцы і мясцовым самакіраванні Кацярына Зенкевіч:

— Зварот да Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі стаць заснавальнікам Савета міру — новай міжнароднай арганізацыі — сведчыць пра аўтарытэт нашага лідара сярод сусветнай супольнасці. Рэспубліка Беларусь ва ўсім свеце асацыюецца з асобай Кіраўніка нашай дзяржавы, які здолеў захаваць мір, цэласнасць краіны, суверэнітэт і традыцыйныя каштоўнасці. 

Сенатар канстатавала, што за перыяд свайго незалежнага і суверэннага развіцця Беларусь даказала здольнасць вырашаць актуальныя задачы:

— Мы заўсёды цвёрда выказваем сваю прыхільнасць да мірнага жыцця, аддаём прыярытэт палітыка-дыпламатычным мерам. У цяперашні час як ніколі важна працаваць на апярэджанне пагроз бяспекі і прэвентыўнае ўздзеянне на крызісныя сітуацыі.

Альтэрнатыва недзеяздольным інстытутам? 

— Пакуль усе казалі пра неабходнасць новай архітэктуры бяспекі, Трамп агучыў практычную прапанову, перахапіўшы тым самым парадак дня, — акцэнтуе ўвагу член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў у міжнародных справах Аляксандр Шпакоўскі ў сваім тэлеграм-канале. — Натуральна, гэту прапанову варта разглядаць у кантэксце мэты ЗША па захаванні глабальнага дамінавання з усімі вынікаючымі наступствамі. 

Парламентарый канстатуе: з пачатку года Вашынгтон узняў тэмп сваёй і без таго рэактыўнай палітыкі пры даволі пасіўнай рэакцыі астатніх удзельнікаў працэсу. 

— Беларусь прадказальна паводзіць сябе вытрымана, што адпавядае традыцыі айчыннай знешняй палітыкі. Ліст Трампа Аляксандру Лукашэнку з прапановай увайсці ў лік удзельнікаў Савета міру складзены ў падкрэслена паважнай танальнасці і не ўтрымлівае выпадаў у дачыненні да нашай краіны. Мінск мае намер працягваць беларуска-амерыканскі перагаворны трэк, рамкі якога з нашага боку неаднаразова агучаны Кіраўніком дзяржавы, — адзначыў ён. 

У сваю чаргу член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве Людміла Сапега, ацэньваючы новую архітэктуру бяспекі, адзначае, што палітыка двайных стандартаў прывяла да падрыву даверу да заходніх інстытутаў:

— Большасць краін свету (Глабальны поўдзень, краіны ЕАЭС, БРІКС, ШАС) усё гучней заяўляюць аб тым, што больш не жадаюць знаходзіцца ў ролі «вучняў», якіх да таго ж павучаюць вельмі сумнеўнай кваліфікацыі «настаўнікі». Сапраўдная справядлівасць не можа быць выбарчай. Менавіта таму наш Прэзідэнт заўсёды выступае за сумленныя і раўнапраўныя адносіны паміж краінамі. Нельга абараняць свет, распальваючы канфлікты, нельга казаць аб правах чалавека, ігнаруючы іх.

Важна, каб Савет міру, які ствараецца, не стаў нейкай альтэрнатывай Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, паколькі Беларусь уваходзіць у лік краін сяброў Статута Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, гэта значыць тых, хто імкнецца аднавіць прынцыпы міжнароднага права, міжнароднай справядлівасці. Такое меркаванне ў эфіры «Першага інфармацыйнага» агучыў член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па правах чалавека, нацыянальных адносінах і сродках масавай інфармацыі, гендырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Вадзім Гігін: 

— І тут вельмі важна, каб любая новая арганізацыя прыўносіла свой уклад ва ўмацаванне міру, а не стварала часам нездаровае канкурэнтнае асяроддзе. Таксама важны склад Савета міру, удзел Расіі і Кітая, таму што відавочна, што без такіх важных гульцоў ніякае рашэнне істотных праблем папросту немагчыма. 

Таму поспех гэтай ініцыятывы, лічыць парламентарый, як і ступень удзелу ў ёй Рэспублікі Беларусь, цалкам будзе залежаць ад цэлага шэрагу іншых фактараў, якія выявяцца ўжо ў бліжэйшы час.

Дэкан факультэта журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, палітолаг Аляксей Бяляеў у эфіры ток-шоу «Будні» на «Альфа-Радыё» адзначыў з гэтай нагоды:

— Прапанова Трампа стварыць новую структуру — Савет міру — многія ўспрымаюць за кінутую пальчатку ААН. З аднаго боку, усе кажуць пра непатрэбнасць другой дублюючай структуры. З іншага — калі старыя палітычныя арганізацыі не дзейнічаюць, як тая ж ААН, калі яны страцілі магчымасць уплываць на рэальныя палітычныя падзеі, вырашаць і прадухіляць канфлікты, то чаму б не паспрабаваць стварыць нейкую іншую арганізацыю? 

На думку эксперта, ва ўмовах глабальнай перабудовы міжнароднай сістэмы вар’яцкая на першы погляд задума Трампа пры дэталёвым разглядзе аказваецца досыць цікавай альтэрнатывай.