На нарадзе ў Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі абмяркоўваліся праекты праграмных дакументаў на 2026 год, адзін з іх — праект бюджэту. На чым будзе зроблены акцэнт пры фарміраванні бюджэту, у эфіры тэлеканала «Беларусь 1» распавёў міністр фінансаў Юрый Селіверстаў.

«Усё захоўваецца і застаецца»: пра сацыяльныя выплаты

— Акцэнт будзе менавіта на сацыяльнай накіраванасці. Па-іншаму і быць не можа. У нас у бюджэце, калі ўзяць выдаткі на ахову здароўя, адукацыю, сацыяльную палітыку, гэта каля 13 % ВУП. Вось гэтыя выдаткі ў ВУП змяншацца не будуць, а значыць, у рэальным вымярэнні яны захоўваюцца і ў намінале будуць прырастаць, — адзначыў Юрый Селіверстаў. — У нас падатковая нагрузка каля 25 % ВУП, гэта значыць, большая палова сродкаў, якія збіраюцца ў выглядзе падаткаў, будзе накіравана на гэтыя выдаткі.

Калі браць кансалідаваны бюджэт, прасцей кажучы, звод усіх бюджэтаў краіны, то фонд аплаты працы складае прыкладна 33 мільярды рублёў.

— Зразумела, што гэта прагнозныя лічбы. Траціна ўсіх выдаткаў, усіх бюджэтаў — заработная плата, таму што гэта забеспячэнне людзей, — распавёў міністр фінансаў. — Плюс, акрамя заробку, мы заўсёды кажам пра тое, што ў нас ільготны праезд, тарыфы субсідзіруюцца. І калі ўзяць, дапусцім, субсідзіраванне транспарту і жыллёва-камунальных паслуг, то на будучы год гэта ў цэлым складае каля двух мільярдаў рублёў. 

А значыць, крыху менш за мільярд — транспарт і крыху больш за мільярд, па прагнозе, будуць тарыфы на ЖКГ.

Акрамя гэтага, у краіне дзейнічае мацярынскі капітал, ёсць выдаткі, звязаныя з выплатамі дапамог.

— Усё гэта захоўваецца і застаецца. Няпроста ўсё зводзіць і балансаваць, але ад гэтых выдаткаў ніхто не адмаўляецца. Гэта значыць, яны ў любым выпадку будуць прысутнічаць, — падкрэсліў Юрый Селіверстаў.

«Ён цалкам кантралюецца»: пра дэфіцытнасць бюджэту

Па словах міністра, бюджэт на наступны год будзе дэфіцытны.

— Гэта каля 4,3-4,6 мільярда рублёў. Я кажу па-рэспубліканску, таму што з мясцовымі бюджэтамі пакуль рана, але там будзе таксама невялікі дэфіцыт, — адзначыў ён.

Юрый Селіверстаў распавёў, як будуецца работа з бюджэтам.

• — Раней шмат прыцягвалі сродкаў ад міжнародных арганізацый: рамантавалі дарогі, іншыя нейкія рэчы, пакуль гэтыя арганізацыі дружалюбна да нас ставіліся. Сёння мы прыцягваем рэсурсы з Расійскай Федэрацыі. І гэтыя прыцягнутыя рэсурсы на мадэрнізацыю якіх-небудзь кірункаў фарміруюць дэфіцыт бюджэту. Таму мы і ў наступным годзе плануем прыцягваць такія рэсурсы на фінансаванне як інфраструктурных праектаў у першую чаргу, так і рэчаў, звязаных з вытворчасцю, — растлумачыў ён. — Яны будуць планава фарміраваць дэфіцыт. Таксама мы бачым, што некалькі нашых выдаткаў будуць крыху вышэйшымі, чым нашы даходы. Але мы кансерватыўна ставімся да нашых даходаў з пункту гледжання таго, каб не завышаць. І балансуем пакуль для сябе рэшткамі бюджэту, якія маюцца. Калі даходы будуць паступаць лепш, значыць, дэфіцыту ў нас не будзе. Значыць, проста мы не выкарыстоўваем, не задзейнічаем гэтыя рэшткі. Таму мы ўвогуле кансерватыўна падыходзім да ацэнкі.

Кіраўнік ведамства адзначыў кантралявальнасць сітуацыі.

— Каб завышаных чаканняў не фарміраваць, невялікі дэфіцыт на ўзроўні 1,5 % ВУП, крыху менш, паводле нашых ацэнак, дзесьці 1,45-1,46 %. У залежнасці ад таго, як складзецца намінал ВУП, прагназуем яго. Але ён цалкам кантралюецца, — падкрэсліў міністр.

Юрый Селіверстаў ацаніў работу з крэдытнымі рэсурсамі ад Расійскай Федэрацыі на імпартазамяшчальныя кааперацыйныя праекты. І тэмп, на яго думку, песімістычны.

— Калі ўсё разглядалася, думалі, што гэта будзе рабіцца хутчэй і асваенне будзе ісці з вялікім тэмпам. Сёння асвоена толькі каля паловы гэтых рэсурсаў. І таму іх асваенне, на мой погляд, ідзе павольна. Праблема ў тым, што мы ж не хочам проста іх асвоіць, зрабіць рамонт у нейкім памяшканні або цэху і каб там было проста камфортней працаваць, — падкрэсліў ён.

У гэтай рабоце важна атрымаць тавар. І каб яго атрымаць, неабходна прайсці сур’ёзны шлях.

— Мы ж хочам купіць абсталяванне, якое дазволіць нам зрабіць тавар, які купляем па імпарце. А вось набыць гэтае абсталяванне, усталяваць, навучыць людзей на ім працаваць аказалася складаней, чым, можа быць, здавалася нам і нашым калегам з прамысловага сектара, — адзначыў міністр фінансаў. — Некаторым чынам гэта засмучае, бо, чым хутчэйшым будзе гэты працэс, тым больш яны зробяць тавараў, якія нам патрэбныя. Прададуць, мы сэканомім валюту, атрымаем экспартную выручку, і, адпаведна, даходы ў бюджэт прыйдуць. Калі ёсць рэсурсы, заўсёды хочацца, каб гэта было хутчэй, пачало працаваць і прыносіла прыбытак. У гэтай частцы, мне здаецца, некалькі мы, напэўна, адстаём ад таго, што нам трэба было. І, прынамсі, Прэзідэнт нас арыентуе, што ўсё трэба рабіць хутчэй.

«Моцнага негатыўнага ўплыву я не бачу»: аб павышэнні стаўкі ПДВ у Расіі

Яшчэ адно пытанне, якое цяпер абмяркоўваецца ў грамадстве, датычыцца заявы Расіі аб планах па павышэнні стаўкі ПДВ да 22 %. Юрый Селіверстаў падзяліўся сваім бачаннем сітуацыі.

— Я не думаю, што гэта створыць рызыкі для канкурэнтаздольнасці нашых тавараў. Таму што з улікам таго падаткаабкладання, якое існуе, калі мы імпартуем тавар, ён не абкладаецца ПДВ у Расійскай Федэрацыі. Тут, пры ўваходзе ў нашу краіну, ужо ён будзе абкладацца нашым ПДВ. І мы не павінны адчуць гэтую розніцу, — сказаў ён.

Пры экспарце тавараў з Беларусі ў Расію яны будуць абкладацца тым жа ПДВ, як і ўсе тавары, якія паступаюць на тэрыторыю суседняй краіны.

• — Рызыкі, вядома, ёсць, у тым ліку нейкі інфляцыйны навес. Нашы расійскія калегі разумеюць, што тавары, якія яны вырабляюць, для нас будуць крыху даражэйшымі, таму што мы ж не імпартуем у чыстым выглядзе гатовыя тавары, хоць і такіх нямала. Ёсць і сыравінныя тавары і гэтак далей, якія там «сядзяць» ужо ў кошце канчатковай прадукцыі, якую мы купляем. Вядома, нейкім чынам яна ў іх падаражэе. Гэта неяк адаб’ецца і на нас. Магчыма, не адразу, таму што, натуральна, усе тавары не будуць выраблены толькі пасля 1 студзеня, гэта ж відавочна, — адзначыў ён.

Юрый Селіверстаў падзяліўся, што з разуменнем ставіцца да такой палітыкі Расіі і ўпэўнены, што вялікага ўплыву на беларускі бок гэта не акажа.

— Энергарэсурсы, іншыя рэчы, якія мы купляем наўпрост, ПДВ для нас не абкладаюцца, — звярнуў увагу ён. — Я стаўлюся да гэтага з разуменнем. Таму што значная частка даходаў бюджэту ў Расійскай Федэрацыі фарміравалася ад экспарту энергарэсурсаў. І цяпер, калі цэны на экспарт гэтых энергарэсурсаў сталі ніжэйшымі, экспартаваць стала цяжэй, прыбытковыя магчымасці для бюджэту звужаюцца. І таму гэта самы рэальны спосаб атрымаць у бюджэт даходы, якіх ім не хапае ад энергетычнага сектара. Мы пакуль па такім шляху не ідзём. І такога моцнага негатыўнага ўплыву я не бачу, — падсумаваў ён.

Па матэрыялах БелТА