Валянцін Губараў «Вясна надзей».

— Я бульбу пасадзіў! — хваліцца былы калега, чым вельмі здзіўляе, бо навошта, здавалася б, чалавеку без сям’і, без здароўя вось гэткі клопат?

— Дык ён жа наш, спрадвечны! — нясецца ў адказ. У нашай радзіне бульбу ўсе садзілі... Вось і я.

Усе мы з хат

Ёсць вуліцы цэнтральныя, высокія і важныя...

Гэта, хоць і сталічная, але не такая: адносна вузкая, ціхая. Нас яна вядзе ад трамвайнай лініі да Акадэміі навук, двух мужчын (няйначай акадэмікаў, бо ў белых кашулях, пры гальштуках, з адмысловымі партфелямі) — ад... Яны спаважна, памалу ідуць, мы таксама не спяшаемся.

— Я вядро «Маніфесту» пасадзіў, — чуем, параўняўшыся. — І вядро «Галы». Гэта новыя сарты...

— Старыя таксама нядрэнна родзяць, калі гною добрага даць.

...Зямляне.

Такія розныя мары

Алёна, можна сказаць, багацейка: у яе ў маленстве два дзяды былі, дзве бабулі.

Адна — найстарэйшая, вяскоўка — вельмі шмат што чула пра каларадскага жука і вельмі баялася, што памрэ, а яго не пабачыць. Другая — дзень пры дні глядзела серыял «Багатыя таксама плачуць», ва ўсіх пыталася, чым ён скончыцца, і тут жа прасіла, каб не казалі — хацела ўбачыць сама.

Алёніна мама (іх дачка і нявестка) у дзяцінстве марыла жыць пры камунізме і да сёння марыць убачыць трамвай, які (у газетах пісалі) «пусцяць» па іх праспекце...

У самой Алёны жаданні больш празаічныя: ёй хочацца ведаць, кім і якім стане сын, што вырасце з пястушкі-дачушкі.

...Многія мары, жаданні збываюцца, многія не: на «збычу» проста не хапае жыцця.

Чалавек мяркуе

Лёс зводзіць і лёс разводзіць. Некалі, у мінулым стагоддзі, мы разам працавалі, здаралася — «ганялі чаі»: нешта абмяркоўвалі, спрачаліся, на гадзіну-другую маглі затрымацца... Ніна — ніколі: ёй трэба было ехаць — у іншы канец горада, у садок (беларускамоўны), па хлопчыка.

Пра яго, тады, мы чулі амаль штодня. А таму не дзіва, што цяпер, выпадкова сустрэўшы матулю, адразу ж спыталі:

— Ну як жа хлопчык?

— Ды ўжо ж, — засмяялася жанчына, — дачушку гадуе.

— (?!)

—... Два гадочкі малой. Такая шчабятушка!

— А як жа шчабеча, — не маглі не спытаць — па-руску? Па-беларуску?

— Па-англійску: яны ў Канадзе жывуць.

...Чалавек мяркуе. Чалавек шукае, дзе лепш.

Бывае — знаходзіць. А бывае — не.

Цудоўны муж

У людзей сталага ўзросту небяспечна пытаць, як жыццё, — могуць пачаць з аналізаў. Зрэшты, у маладых таксама.

У Раечкі вось сто падстаў для гонару: свой бізнес, грошы, цудоўны муж, новая машына, кватэра... 

З запалам, ва ўсіх падрабязнасцях расказвае, як першых гасцей прымалі, які яна стол накрыла, што прыгатавала...

Але ж, мусіць, стамілася, бо на «фінішы» вострым нажом паласнула па пальцы, кінулася ў ванны пакой да аптэчкі...

Па «дарозе» муж пераняў, сказаў: «Стой, дурная, а то ўвесь паркет мне загадзіш». Заціснуў рану, перавязаў...

І далей даслоўна: «Я ж кажу — цудоўны муж! Ён усё робіць добра. На пальцы вось толькі шрам застаўся і ўсё».

...На сэрцы, значыць, нічога.

Трэці — лішні

У вёсцы, як здавалася, пахаваннем ужо не здзівіш, але...

— Учора днём магілу капала, — паведамляе прыяцелька.

— ?!

— Невялікую — для бусла.

І далей распавядае, як раніцай у канцы гарода заўважыла нешта белае, як пайшла паглядзець, што, і там, непадалёк ад буслянкі, убачыла распластаную мёртвую птушку.

Спужалася — думала, што гэта нейкі з яе буслоў, аднак, узняўшы галаву, згледзела, што свае салодкай парачкай кружляюць над балотцам. Значыць, гэты бусел — чужы?

А далей — хіба здагадкі аб тым, што, застаўшыся без пары, ён (ці яна?), надумалі шукаць сабе іншую сям’ю ды іншую буслянку; што, «знайшоўшы», сталі ці не шчаміцца ў яе; што гаспадары (птушкі — не людзі), напэўна ж, бараніліся... Да апошняга.

Калі па часе гэта было (мо на досвітку? Ці справа імгненняў?), ніхто з вяскоўцаў не чуў і не бачыў, але ж здагадку выказаць можна?

На розных мовах

Мы з Тамарай ходзім парай... Найчасцей — пад абед, але ж не ў сталоўку.

— Нам, калі ласка, дзве кавы, — просім у бліжняй кавярні.

— Кавы «нет», — агарошвае чалавек пры... кава-машыне.

— А «кофе?» — з-за пляча ўдакладняе Тамара.

— «Кофе», — всегда пожалуйста!

І з чаем, як аказалася, без праблем.

А вось з гарбатай — горай, бо яе таксама «няма». А зрэшты...

— Вишневая вас устроит? — спытаў афіцыянт надоечы і, атрымаўшы згоду, прынёс нам па ладным кілішку... настойкі.

Калі б гэта вечарам, пасля працы і па цане гарбаты, можна было б «накаціць», а так...

Урок беларускай — не болей.

Узвышанае і зямное

З назіранняў бывалых: нішто не дапамагае па гаспадарцы больш, чым адключаны інтэрнэт, бо з уключаным...

Не вам казаць — як з малаком на пліце: і глядзець няма на што, і не адыдзешся, вока чапляецца то за адно, то за другое, за пятае-дзясятае... Во, неспадзеўкі: «Раніца пачынаецца не з кавы».

А прабачце, з чаго?!

У правым куточку рэкламнага банера, перад гэтым «адкрыццём» — зусім невялічкі... унітаз, пасля гэтых слоў — назва крамы па продажы сантэхнікі.

Усё лагічна.

Старасць не радасць

У адной маладой аўцючкі спыталі, чаму дзетак няма? Смехам адказала, што мужа, каласка свайго, ніяк цвярозым не зловіць.

У Ягораўны ён таксама п’яніцам быў, але ж яна цяжарала. І нават двойчы. Праўда, першае дзіцятка толькі дзень пажыло: па словах матулі, не ўмелі ў той час немаўлят ратаваць. І трагедый са смерці тады не рабілі: бог даваў дзяцей (ці не ўсім... Колькі хочаш...) — бог, здаралася, забіраў. Вось і яна: не адразу, але змірылася. Праз два гады нарадзіла дачку. Гадавала (як ні цяжка было), прыбірала, вучыла (ва ўніверсітэце!), вяселле спраўляла, унукаў няньчыла...

Хварэе цяпер — даўно і цяжка. То ў паліклініку трэба, то ў краму ці аптэку — сама, адна, ужо зусім нікуды...

Не, дачка з зяцем непадалёк жывуць і ёй ну ні ў чым не адмаўляюць! Ад слова прывязуць, адвязуць, купяць, зробяць... Але ж маці пры гэтым сто разоў уздыхне-падумае, што ім жа цяжка, што ім часу няма; сто разоў пашкадуе, што дачка — адна, а магло ж быць...

«Если бы молодость знала, если бы старость могла».

Валянціна ДОЎНАР