Згодна з Указам, крыптабанкам прызнаецца акцыянернае таварыства, якому прадастаўлена права сумяшчаць дзейнасць з выкарыстаннем лічбавых знакаў (токенаў) з правядзеннем банкаўскіх, плацежных і іншых звязаных з імі фінансавых аперацый. Для допуску на рынак крыптабанк павінен мець статус рэзідэнта Парка высокіх тэхналогій і быць уключаны ў рэестр крыптабанкаў Нацыянальнага банка.

Пры ажыццяўленні сваёй дзейнасці крыптабанк абавязаны выконваць патрабаванні заканадаўства, прадугледжанага ў дачыненні да нябанкаўскіх крэдытна-фінансавых арганізацый, а таксама выконваць рашэнні Назіральнага савета Парка высокіх тэхналогій. Двайное рэгуляванне дасць магчымасць крыптабанку прапаноўваць кліентам інавацыйныя фінансавыя прадукты, якія адначасова валодаюць перавагамі як класічных банкаўскіх аперацый, так і тэхналагічнасцю, хуткасцю і зручнасцю аперацый з лічбавымі знакамі (токенамі). 

Захаванасць грошай і іх даступнасць 

Як адзначыў першы намеснік старшыні праўлення Нацыянальнага банка Аляксандр ЯГОРАЎ, гэта адзін з самых чаканых нарматыўных актаў не толькі для беларускай фінтэх-супольнасці, а і ў цэлым для сусветнай. Ён падкрэсліў, што ўказ з’яўляецца ўнікальным фактам для сусветнага рынку крыптавалют.

«Да прыняцця гэтага ўказа, адпаведна да магчымасці работы крыптабанкаў у Беларусі, у нас былі вельмі выразна падзеленыя два контуры, — праінфармаваў Аляксандр Ягораў. — Адзін контур — гэта класічная банкаўская сістэма, дзе банкі аперыруюць фіятнымі грашыма, гэта значыць звычайнымі грашыма, якімі мы з вамі карыстаемся кожны дзень. З іншага боку, у нас былі крыптабіржы, якія мелі магчымасць у тым ліку для грамадзян аказваць паслугі па пакупцы, а таксама абмене крыптавалют. Цяпер у рамках гэтага ўказа мяркуецца стварэнне такога інстытута, як крыптабанк, які дазволіць у сабе сумясціць як функцыі класічнага банка, так і функцыі крыптабіржы з дабаўленнем дадатковага функцыяналу і дадатковых магчымасцяў работы з крыптавалютамі».

Што гэта дае? «Па-першае, адзіны баланс, гэта значыць не будзе адрознення ў рамках гэтага інстытута паміж фіятнымі грашыма і крыптаграшыма, — патлумачыў Аляксандр Ягораў. — Па-другое, што немалаважна, у рамках указа прадугледжваецца, што самазанятыя грамадзяне будуць мець магчымасць атрымліваць заработную плату ў крыптавалюце пры ўмове, што яны будуць атрымліваць яе праз крыптабанк. Ёсць яшчэ шэраг іншых навацый, якія істотна пашыраюць магчымасці выкарыстання крыптавалют, але менавіта ў рамках інстытута крыптабанкаў, што ствараецца».

Крыптабанкі будуць падпарадкоўвацца з пункту гледжання кантролю Нацыянальнаму банку. «Гэта вельмі важная навацыя, бо кананічны падыход да нагляду будзе забяспечваць некалькі аспектаў, — звярнуў увагу Аляксандр Ягораў. — Найперш бяспеку захоўвання грошай: як фіятных, так і крыпты. Другі важны кірунак — гэта выкананне паказчыкаў фінансавай устойлівасці і ўстойлівасці непасрэдна самога інстытута. З боку Нацыянальнага банка будуць устаноўлены патрабаванні, якія нарматывы неабходна будзе выконваць крыптабанкам для таго, каб ва ўсіх была ўпэўненасць у тым, што, накіраваўшы туды свае сродкі (няважна якія, фіятныя або крыпту), гэтыя сродкі будуць надзейна захаваны і ў любы момант грамадзянін або юрыдычная асоба зможа імі скарыстацца».

Як дадаў першы намеснік старшыні праўлення Нацбанка, стварэнне такога інстытута надасць імпульс прытоку прамых замежных інвестыцый у нашу краіну, што дасць дадатковы імпульс развіццю IT-сектара ў краіне. «З’явяцца новыя кірункі работы, высокакваліфікаваныя спецыялісты, гэта ў тым ліку заработная плата, рост даходаў насельніцтва, — канкрэтызаваў Аляксандр Ягораў. — Таму ў цэлым эфект ад указа будзе як з пункту гледжання развіцця рынку, так і з пункту гледжання ўплыву на ўсю эканоміку».

Крыптавалюта як асобны інструмент і дапаўненне пераліку аперацый

Указ рыхтаваўся Нацыянальным банкам сумесна з Сакратарыятам Парка высокіх тэхналогій. Да яго распрацоўкі прыцягвалася і экспертная супольнасць. «Дакумент атрымаўся комплексны, які ўлічвае ўсе аспекты і банкаўскай дзейнасці, і дзейнасці, звязанай з крыптавалютамі, — падкрэсліў першы намеснік старшыні праўлення Нацбанка. — У выніку крыптабанк будзе мець двайную ліцэнзію. Адна ліцэнзія — Назіральнага савета Парка высокіх тэхналогій, які дазваляе дадзенаму інстытуту функцыянаваць у рамках заканадаўства ПВТ. Другая ліцэнзія — непасрэдна ад Нацыянальнага банка, якая ўжо дазволіць аперыраваць у тым ліку з фіятнымі грашыма».

Аляксандр Ягораў адзначыў, што кіраўнік дзяржавы дакладна паставіў задачу, запатрабаваў у нарматыўным акце пазначыць усе тыя нюансы, якія павінен улічыць інвестар пры рабоце ў Беларусі, каб потым не ўзнікала дадатковых пытанняў. Адпаведна, усё гэта было дакладна прапісана ў праекце ўказа, які падтрыманы Прэзідэнтам.

«Мы вывучалі вопыт розных краін, але ў асноўным такія інстытуцыі ствараліся ў рамках эксперыментаў, — канстатаваў першы намеснік старшыні праўлення Нацбанка. — Цяпер мы маем паўнавартасны нарматыўны акт. І што яшчэ важна — мы не будзем разглядаць у рамках крыптабанка крыптавалюту як асобны інструмент. Гэта будзе паўнавартасная валюта, якой банк зможа аперыраваць на сваім балансе нароўні са звычайнымі фіятнымі грашыма. Гэта значыць, грамадзяне змогуць выпускаць карты, якія будуць прывязаны выключна да крыптарахунку. Прадпрыемства зможа трымаць рэшткі сродкаў на рахунку, структурай якога будзе непасрэдна крыптавалюта. Галоўнае, што бухгалтарскі ўлік будзе па прынцыпах банкаўскага бухгалтарскага ўліку, па прынцыпах плана рахункаў для банкаў. Усе аперацыі будуць адлюстроўвацца як банкаўскія аперацыі».

Акрамя інструментаў, якія на дадзеным этапе ёсць у крыптабіржы, будзе дапоўнены пералік аперацый, якія зможа рабіць крыптабанк. «Напрыклад, такія аперацыі, як крэдытаванне пад заклад крыптавалюты, — удакладніў Аляксандр Ягораў. — Для пэўных інвестараў гэта можа быць даволі цікавая рэч. Дапусцім, для майнераў, якія не гатовыя адразу абменьваць біткоіны на валюту для таго, каб разлічыцца. Яны змогуць выкарыстоўваць гэтыя біткоіны ў якасці закладу, атрымліваць крэдыты пад гэты заклад і разлічвацца крэдытнымі грашыма, а біткоіны трымаць у сябе на кашальках. Таму, у прынцыпе, функцыянал крыптабанкаў будзе нашмат шырэйшы ў частцы крыптааперацый у параўнанні з функцыяналам крыптабіржаў. Мне здаецца, гэта таксама будзе дадатковым стымулам па прыходзе інвестараў, звязаных непасрэдна з крыптаіндустрыяй». 

Плануецца, што на працягу паўгода заканадаўства будзе прыведзена ў адпаведнасць з гэтым указам. Паралельна будзе ажыццяўляцца работа з усімі патэнцыяльнымі інвестарамі (як унутранымі, так і замежнымі) — для таго, каб практычна адразу пасля падрыхтоўкі заканадаўства, можна было ўбачыць у краіне першыя крыптабанкі.

Вераніка КАНЮТА