Праграма візіту Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі ў Кітай насычаная. У беларускага лідара запланаваны шэраг сустрэч у розных фарматах і перагавораў, прысвечаных разнастайным кірункам беларуска-кітайскага супрацоўніцтва. У аўторак вялікая частка мерапрыемстваў мела закрыты характар. Але значэнне самога візіту беларускага лідара гэта не памяншае, хутчэй, наадварот.

• У аўторак Аляксандр Лукашэнка правёў перагаворы з прадстаўнікамі кітайскіх дзелавых колаў. Кіраўнік дзяржавы расказаў, што на сераду ў яго запланавана сустрэча са Старшынёй КНР Сі Цзіньпінам. Адным з асноўных пытанняў на ёй стане машынабудаўнічая галіна і тэхналагічная мадэрнізацыя асобных кірункаў прамысловасці ў Беларусі. «Я гэта сказаў таму, каб вы разумелі — не мне належыць выдатная ідэя, якая вельмі патрэбная нашай эканоміцы сёння. Гэта ідэя Старшыні КНР Сі Цзіньпіна, які і ў Кітаі, як мы бачым, у свеце гэта ведаюць, накіраваны на навукова-тэхнічную, скажам нават, рэвалюцыю ў машынабудаванні, — адзначыў Аляксандр Лукашэнка. — Я вельмі ўдзячны свайму даўняму сябру і калегу за тое, што ён падключыў Беларусь да гэтага працэсу, які ў Кітаі набраў вельмі высокія тэмпы — мадэрнізацыі (і стварэння. — Заўв. аўт.) высокага ўзроўню вытворчасці».

Стратэгічны пасыл на пашыранае, паглыбленае супрацоўніцтва

Гэты візіт беларускага лідара ў КНР сапраўды асаблівы. Першы намеснік Прэм’ерміністра Мікалай Снапкоў, зрабіўшы акцэнт на кантэксце, расказаў журналістам, у чым яго значнасць. Па словах першага віцэ-прэм’ера, перагаворы — гэта факультатыў. 

Галоўнае — сама паездка, фармат якой не прымяняецца больш ні з адным лідарам.

«Гэта сямейны сяброўскі абед. Гэта — галоўнае. На гэта настроена ўся паездка, — удакладніў Мікалай Снапкоў. — Парадак дня ў лідараў глабальны з улікам сітуацыі. Але не менш глабальны і стратэгічны парадак дня двухбаковы — Беларусі і Кітая»

Яшчэ ў 2023 годзе Старшыня КНР Сі Цзіньпін прапанаваў больш актыўна прасоўваць сумеснае тэхналагічнае развіццё Беларусі і Кітая на аснове сучасных кітайскіх тэхналогій і беларускіх кампетэнцый у прамысловасці. Перш за ўсё ў машына-, трактара- і транспартным машынабудаванні. Па словах Мікалая Снапкова, з таго моманту гэта тэма вельмі актыўна развіваецца. У жніўні 2024-га Беларусь наведаў Прэм’ер Дзяржсавета КНР Лі Цян. Па выніках таго візіту быў падпісаны вялікі пакет пагадненняў і дамоўленасцяў у эканамічнай сферы. Былі падпісаны дакументы, якія вызначаюць канкрэтныя сумесныя праекты. 

«У нас заканчваецца Год навукі і тэхналогій. Наступны год — у нас будзе двухгодка, прысвечаная менавіта прамысловай кааперацыі. Таму сённяшняя сустрэча з’яўляецца стратэгічным пасылам на больш пашыранае, паглыбленае супрацоўніцтва з адным з вядучых сусветных вытворцаў цяжкай тэхнікі», — расказаў Мікалай Снапкоў

Першы намеснік Прэм’ер-міністра звярнуў увагу, што адносіны Беларусі і Кітая паказваюць свету прыклад таго, як насамрэч трэба развівацца. 

«Тэзіс, які даўно прасоўваецца Кітайскай Народнай Рэспублікай у рамках ініцыятывы „Адзін пояс, адзін шлях“, на наш погляд, гэта не столькі эканамічны, колькі маральна-этычны тэзіс і шлях. І Беларусь ні на хвіліну, ні на год, ні на дзень не збочыла са шляху», — падкрэсліў ён.

Мікалай Снапкоў нагадаў, што Беларусь адной з першых падтрымала ініцыятыву кітайскага лідара аб пабудове супольнасці адзінага лёсу чалавецтва. І гэтым, нават не эканамічным, а маральным шляхам Беларусь ідзе ўжо не першы год. 

«Таму сусветнай супольнасці трэба было б узяць прыклад з дружбы, узаемападтрымкі, сумеснага развіцця Беларусі і Кітая, што і дэманструе цяперашні візіт Прэзідэнта. Гэта не рабочы, не афіцыйны візіт. Гэта візіт для сямейнага сяброўскага абеду. Напэўна, і ў глабальным парадку не перашкодзіла б лідарам сусветных дзяржаў збірацца і размаўляць адзін з адным аб агульнай будучыні іх народаў», — адзначыў першы віцэ-прэм’ер.

Мікалай Снапкоў падкрэсліў, што нельга жыць у такіх умовах, якія склаліся ў сучасным свеце. «Трэба жыць у сумесным развіцці, на тым прыкладзе, які паказвае лідар Беларусі Аляксандр Лукашэнка. Трэба жыць у міры з людзьмі дзеля сваіх народаў, іх росквіту. Іншых варыянтаў няма. У адваротным выпадку гэта вайна», — перакананы ён.

Гэта адказ усім, хто спрабуе з дапамогай санкцый знішчыць Беларусь

Супрацоўніцтва Кітая і Беларусі развіваецца па самых разнастайных кірунках. І за гэтыя гады геаграфічна далёкі Кітай стаў для нашай краіны вельмі блізкім. Як звярнула ўвагу член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве Ірына Петрусевіч, нашы краіны звязваюць не толькі ўсебаковае супрацоўніцтва, але сяброўства і ўзаемапавага. «Беларусь і Кітай актыўна працуюць над умацаваннем і развіццём сваіх дзелавых сувязяў, імкнучыся да ўзаемавыгаднага супрацоўніцтва ў розных сферах. 

Гэтыя адносіны, заснаваныя на прынцыпах дружбы і ўзаемнай павагі, дэманструюць устойлівы рост і адкрываюць новыя магчымасці для абедзвюх краін, — адзначыла сенатар. 

— Кітай — адзін з ключавых гандлёвых партнёраў Беларусі. Экспарт беларускай прадукцыі, такой, як прадукты харчавання, драўніна і калійныя ўгнаенні, у Кітай няўхільна расце. У сваю чаргу, і Беларусь імпартуе з Кітая шырокі спектр тавараў, уключаючы электроніку, абсталяванне і спажывецкія тавары. Кітайскія кампаніі актыўна інвестуюць у беларускую эканоміку, асабліва ў такія сектары, як лагістыка, прамысловасць і інфраструктура. Наша краіна адыгрывае важную ролю ў ініцыятыве „Адзін пояс, адзін шлях“, з’яўляючыся транзітным вузлом для грузаперавозак паміж Кітаем і Еўропай. Развіццё транспартнай інфраструктуры і лагістычных цэнтраў спрыяе павелічэнню тавараабароту і ўмацаванню эканамічных сувязяў». Ірына Петрусевіч выказала ўпэўненасць, што развіццё сяброўскіх і дзелавых адносін паміж Беларуссю і Кітаем будзе мацнець і далей

Член Пастаяннай камісіі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы Савета Рэспублікі Канстанцін Сіроцін адзначыў, што візіт Аляксандра Лукашэнкі ў КНР — не проста чарговы дыпламатычны акт. 

«Гэта магутнае сведчанне ўнікальнай якасці беларуска-кітайскіх адносін, узнятых на беспрэцэдэнтную вышыню ўсепагоднага і ўсебаковага стратэгічнага партнёрства дзякуючы асабістай волі і дальнабачнасці нашых лідараў — Прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі і Старшыні Сі Цзіньпіна. Менавіта іх даверны дыялог і прамыя дамоўленасці выступаюць ключавым лакаматывам усяго спектра нашага ўзаемадзеяння — ад традыцыйна моцнай гандлёва-эканамічнай кааперацыі да перадавых сумесных праектаў у прамысловасці (БелАЗ, МАЗ, індустрыяльныя паркі), сельскай гаспадарцы і інавацыях», — сказаў ён.

Канстанцін Сіроцін падкрэсліў, што цяпер краіны пераходзяць да новай якасці супрацоўніцтва, уключаючы пытанні бяспекі і процідзеяння выклікам сучаснасці. «Як дакладна адзначыў Прэзідэнт Беларусі: Беларусь і Кітай дэманструюць прыклад адносін, заснаваных на ўзаемным даверы, падтрымцы і шчырай дружбе. Гэты прынцып, закладзены лідарамі, з’яўляецца непарушным падмуркам нашага саюза. Ва ўмовах складанай міжнароднай абстаноўкі ўмацаванне сувязяў з надзейным стратэгічным партнёрам, якім з’яўляецца для нас Кітай, мае асаблівае значэнне. Візіт пацвярджае: Беларусь і Кітай — гэта саюзнікі, якія сумесна адстойваюць суверэнітэт і справядлівыя прынцыпы шматпалярнага свету. Сіла нашага партнёрства — у адзінстве мэт, глыбокім узаемаразуменні і цвёрдай волі лідараў абедзвюх краін», — канстатаваў сенатар.

Член Пастаяннай камісіі па адукацыі, культуры і навуцы Палаты прадстаўнікоў Сяргей Клішэвіч у эфіры ток-шоу «Будні» на «Альфа Радыё» звярнуў увагу на тое, што высокі ўзровень прыёму беларускага лідара, стаўленне кіраўніцтва звышдзяржавы сведчаць аб вялікай павазе да Беларусі. І, натуральна, аб даверы да нашай дзяржавы. 

«Мы выдатна разумеем, што ў Кітаі ўсе рашэнні пралічаныя, прапрацаваныя. Такога ўзроўню палітычныя рашэнні прымаюцца на перспектыву. Таму, вядома, калі мы бачым такое стаўленне да Беларусі, разумеем, што Кітай упэўнены ў нашай краіне, у яе стабільнасці, у тым, што сюды сапраўды можна інвеставаць, з палітычным кіраўніцтвам нашай дзяржавы можна мець справу, тут не будзе ніякіх сюрпрызаў і паваротаў на 180 градусаў ні ў 2030-м, ні ў 2035-м, ні ў 2040 гадах», — адзначыў ён.

Сяргей Клішэвіч падкрэсліў, што статус усепагоднага і ўсебаковага стратэгічнага супрацоўніцтва, які маюць адносіны Беларусі і Кітая, дарагога варты. «Гэта адказ усім тым, хто спрабуе з дапамогай санкцый націснуць на нас, знішчыць Беларусь. Наша супрацоўніцтва з Кітаем ператварае ў нуль любыя спробы эканамічна або тэхналагічна задушыць Беларусь», — падкрэсліў парламентарый. Па яго словах, вялікае значэнне маюць і цёплыя сяброўскія адносіны паміж Аляксандрам Лукашэнкам і Сі Цзіньпінам. Асабісты давер паміж лідарамі ён назваў асновай. 

«Улічваючы маштабы Кітая, ён мог бы шчыльна не супрацоўнічаць з такой краінай, як Беларусь, калі б не было палітычнага даверу. Таму ўзаемаадносіны лідараў дазваляюць нам сістэмна, паступальна развіваць кантакты па ўсіх кірунках», — адзначыў Сяргей Клішэвіч

Ён заўважыў, што розным краінам сёння не так проста дамагчыся таго, каб іх тавары трапілі на паліцы кітайскіх крам. Ідзе велізарная барацьба, сусветныя кампаніі прабіваюцца, каб хоць на нейкім месцы апынуцца ў Кітаі. А беларускія тавары без праблем там прадаюцца. Гэта, па словах парламентарыя, таксама было дасягнута дзякуючы шчыльнаму кантакту паміж лідарамі нашых дзяржаў, які дазваляе аператыўна дамаўляцца, вырашаць любыя пытанні ў інтарэсах краін. «Таму і вынік такі: санкцыі, якія супраць нас уводзяць, разбіваюцца аб нашы брацкія стасункі з такімі дзяржавамі, як Кітай, Расія, іншымі краінамі, куды мы можам пастаўляць сваю прадукцыю. Адпаведна, развіваючы такім чынам нашу прамысловасць і ўмацоўваючы беларускі суверэнітэт і незалежнасць. Гэта велізарная карысць для простага беларуса», — падсумаваў Сяргей Клішэвіч.

На сапраўды сяброўскія адносіны лідараў дзвюх краін, якія з’яўляюцца лакаматывам міждзяржаўных адносін, звярнуў увагу ў эфіры Першага нацыянальнага і намеснік старшыні Пастаяннай камісіі па ахове здароўя, фізічнай культуры, сямейнай і маладзёжнай палітыцы Палаты прадстаўнікоў Дзмітрый Шаўцоў. «Для нас Кітай — не проста краіна, а надзейны партнёр, — адзначыў ён. — Гэта дзяржава, зацікаўленая ў развіцці сучасных тэхналогій на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь. Кітай — нібы старэйшы брат, які заўсёды гатовы прыйсці на дапамогу. І шмат гадоў мы гэта бачым. Адносіны лідараў дзвюх краін пацвярджаюць гэта. 

Нават той факт, што пасля прыбыцця і такой ганаровай, насамрэч вельмі ганаровай, высокай сустрэчы нашага Прэзідэнта адбылася сямейная сустрэча, сведчыць аб тым, наколькі Кітай прыхільны не толькі да Беларусі, але і, самае галоўнае, да яе лідара — Аляксандра Рыгоравіча. Тым больш для кітайцаў такія жэсты маюць вялікае значэнне...»

Кітайскія кампаніі павялічылі продаж тавараў на таргах БУТБ 

Прэзідэнт часта нагадвае пра тое, што ў аснове сяброўства — эканоміка. 

Эканамічныя адносіны Кітая і Беларусі развіваюцца імкліва і плённа. 

• Свежы прыклад прыйшоў ад прэс-службы Беларускай універсальнай таварнай біржы. Там паведамілі, што кітайскія вытворцы значна павялічылі аб’ёмы продажаў прамысловага абсталявання, электронікі, інструментаў, запчастак і камплектуючых для машын і тэхнікі на таргах БУТБ. За пяць месяцаў 2025 года агульная сума здзелак па рэалізацыі гэтых відаў тавараў дасягнула 2 мільёнаў долараў, што ў 11 разоў больш, чым за аналагічны перыяд 2024-га. Высокі тэмп росту звязаны з пашырэннем наменклатуры прадукцыі прамысловага прызначэння, якую рэзідэнты Кітая пастаўляюць у Беларусь праз біржавую пляцоўку: сёлета гэта каля 40 таварных пазіцый, тады як у студзені — маі мінулага года іх было менш за 10. «У гэтым годзе акрэдытаваныя на біржы кітайскія пастаўшчыкі сталі нашмат больш актыўна рэагаваць на заяўкі на куплю тавараў для прамысловасці, якія размяшчаюць беларускія прадпрыемствы, — адзначылі ў прэс-службе БУТБ. — У выніку ў разы вырасла не толькі сума здзелак, але і пералік таварных пазіцый, уцягнутых ва ўзаемны біржавы гандаль. Цяпер у Кітаі праз БУТБ набываюцца і камплектуючыя для тэхналагічнага абсталявання, і кантрольна-вымяральныя прыборы, і электронныя кампаненты для вытворчых ліній, і запасныя часткі для прамысловага інструмента».

Сярод найбольш цікавых здзелак у прэс-службе таварнай біржы выдзелілі закупку абсталявання для зарадкі электрамабіляў, а літаральна ў канцы мінулага тыдня была заключана першая здзелка па куплі прамысловага робата. Такім чынам, доля рэзідэнтаў Кітая ў біржавых пастаўках прамысловай прадукцыі на беларускі рынак паступова павялічваецца. На сёння гэта ўжо 9% супраць 2% у студзені — маі 2024 года.

Па стане на 2 чэрвеня на БУТБ былі акрэдытаваны 280 рэзідэнтаў Кітая, у тым ліку чатыры біржавыя брокеры. З пачатку года ўдзельнічаць у біржавых таргах пачалі 33 новыя кампаніі з Паднябеснай.

Падрыхтавала Валерыя Сцяцко.