Аўтамабілі, дамы і зямельныя ўчасткі

Гэты дакумент абавязаны прадставіць тыя асобы, якія атрымалі даходы ў мінулым годзе ад продажу другога і наступных аўтамабіляў, тэхнічна дапушчальная агульная маса якіх не перавышае 3500 кілаграмаў і колькасць сядзячых месцаў якога, акрамя сядзення кіроўцы, не перавышае васьмі. А таксама пры продажы аднаго грузавога аўтамабіля або аднаго аўтобуса.

Дэкларацыю павінны запаўняць яшчэ тыя людзі, хто атрымаў даход ад продажу на працягу пяці апошніх гадоў больш за адзін не завершаны будаўніцтвам капітальны будынак, які размешчаны на зямельным участку, больш за адну кватэру, больш за адзін жылы дом з гаспадарчымі пабудовамі; больш за адну дачу; больш за адзін садовы домік; больш за адзін гараж; больш за адно машына-месца; больш за адзін зямельны ўчастак, якія належаць фізічнай асобе на праве ўласнасці.

Пры атрыманні на працягу пяці апошніх гадоў даходаў ад продажу аднаго наймення аб’екта нерухомасці, напрыклад у 2020 годзе — адной кватэры, а ў 2024 годзе — аднаго жылога дома, кліент вызваляецца ад прадстаўлення падатковай дэкларацыі, паколькі як такія даходы вызваляюцца ад падаходнага падатку.

Тут варта ўлічыць той факт, што калі чалавек прызнаны падатковым рэзідэнтам нашай краіны, то за даходы ад продажу аб’ектаў нерухомасці і транспартных сродкаў, атрыманых па спадчыне, ён вызваляецца ад падаходнага падатку незалежна ад перыядычнасці іх адчужэння на працягу пяцігадовага перыяду.

Дэкларацыю трэба падаваць пры продажы камерцыйнай нерухомасці. Да такіх аб’ектаў, напрыклад, адносяцца гандлёвыя, офісныя і адміністрацыйныя памяшканні.

Даходы з-за мяжы і падораныя не ад сваякоў

Усе рэзідэнты нашай краіны, якія атрымалі летась даходы з-за мяжы або за мяжой, павінны здаць падатковы разлік па выніках года. Напрыклад, гэта даходы ад працы па найме (кантракце); ад продажу акцый або іншых каштоўных папер; ад продажу долей у статутных фондах замежных арганізацый; у выглядзе працэнтаў па рахунках (укладах) у замежных банках; атрыманыя ў дар ад замежных грамадзян і іншыя.

Падатковае рэзідэнцтва фізічнай асобы вызначаецца ў дачыненні да кожнага каляндарнага года. Падатковымі рэзідэнтамі прызнаюцца фізічныя асобы, якія фактычна знаходзіліся на тэрыторыі нашай краіны ў каляндарным годзе больш за 183 дні.

Калі чалавек адначасова з’яўляецца падатковым рэзідэнтам Беларусі і замежнай дзяржавы, але міжнародны дагавор Рэспублікі Беларусь па пытаннях падаткаабкладання з такой дзяржавай адсутнічае або не ўжываецца, альбо калі фізічная асоба не з’яўляецца падатковым рэзідэнтам ніводнай дзяржавы, то ён прызнаецца падатковым рэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, калі ў каляндарным годзе, за які вызначаецца падатковае рэзідэнцтва, мае грамадзянства нашай краіны або дазвол на пастаяннае пражыванне (від на жыхарства).

Дэклараваць трэба і даходы, якія атрымлівалі на працягу 2024 года ў выніку дарэння, у выглядзе нерухомай маёмасці па дагаворы рэнты бясплатна ад фізічных асоб, па дагаворах, не звязаных з ажыццяўленнем прадпрымальніцкай дзейнасці, у памеры, які перавышае 10 431 рубель, ад усіх крыніц.

Выключэнне складаюць даходы, атрыманыя ад блізкіх сваякоў і асоб, якія знаходзяцца з ім у адносінах уласцівасці, апекуна, папячыцеля і падапечнага. Такія даходы не прызнаюцца аб’ектам падаткаабкладання падаходным падаткам незалежна ад атрыманага памеру. Да асоб, якія лічацца ў адносінах блізкага сваяцтва, ставяцца бацькі (усынавіцелі, удачарыцелі), дзеці (у тым ліку ўсыноўленыя, удачаронныя), родныя браты і сёстры, дзед, бабка, унукі, прадзед, прабабка, праўнукі, муж і жонка.

Калі вашы даходы больш чым 200 тысяч рублёў

Прадставіць падатковую дэкларацыю абавязана фізічная асоба, якая атрымала ў мінулым годзе даходы, у дачыненні да якіх адначасова выконваецца некалькі ўмоў.

Першае: даходы налічаны за 2024 год і ад крыніц у нашай краіне. Другое: у дачыненні да даходаў прымяняецца стаўка падаходнага падатку ў памеры 13 %. Трэцяя ўмова. Гадавы прыход адносіцца да трох відах даходаў: дывідэнды; даходы па працоўных дагаворах; даходы па грамадзянска-прававых дагаворах, прадметам якіх з’яўляюцца выкананне работ, аказанне паслуг і стварэнне аб’ектаў інтэлектуальнай уласнасці.

І апошняя ўмова. Сукупная сума вышэйзгаданых даходаў перавышае 200 тысяч рублёў. Усё, што вышэй гэтай сумы выкарыстоўваецца для мэт прымянення стаўкі падаходнага падатку ў памеры 25 %. Лічыцца, што павышанае падаткаабкладанне можа закрануць каля дзвюх тысяч чалавек.

Пры гэтым варта адзначыць, што пад павышанае падаткаабкладанне не трапляюць даходы, якія абкладаюцца па паніжаных стаўках падаходнага падатку і, у прыватнасці, даходы, атрыманыя фізічнымі асобамі па працоўных дагаворах ад рэзідэнтаў Парка высокіх тэхналогій, Кітайска-Беларускага індустрыяльнага парка «Вялікі камень», суб’ектаў інавацыйнай дзейнасці гэтага індустрыяльнага парка, сумеснай беларуска-кітайскай кампаніі па развіцці індустрыяльнага парка.

Акрамя таго, стаўка падаходнага падатку 25 % не будзе распаўсюджвацца на дывідэнды, якія абкладаюцца па льготных стаўках у выпадках неразмеркавання прыбытку на працягу трох гадоў.

Спартсмены, літаратары і не толькі

Сярод нас ёсць і тыя, хто можа падаць у інспекцыю дэкларацыю з мэтай атрымання падатковых вылікаў. У прыватнасці, гэта датычыцца людзей, якія атрымлівалі ў мінулым годзе аўтарскія ўзнагароджанні або ўзнагароджанні за стварэнне, выкананне ці іншае выкарыстанне твораў навукі, літаратуры і мастацтва; выплаты аўтарам вынаходак, карысных мадэляў, прамысловых узораў і іншых вынікаў інтэлектуальнай дзейнасці.

Дэкларацыю варта запоўніць таксама спартсменам і іх трэнерам, якія атрымлівалі даходы ад асабістай дзейнасці за ўдзел у спартыўных спаборніцтвах пры ўмове, што такая дзейнасць ажыццяўлялася імі не ў рамках каманднага ўдзелу.

Вяртаем пераплачаны падатак

Для гэтага спачатку трэба падаць у інспекцыю падатковую дэкларацыю за мінулы год і выявіць у ёй звесткі аб атрыманых даходах. Да дэкларацыі абавязкова павінна быць прыкладзеная даведка ад падатковага агента аб налічаным даходзе і ўтрыманым падатку па ўстаноўленай форме. Далей трэба ўказаць у падатковай дэкларацыі звесткі аб праве фізічнай асобы на атрыманне пэўных падатковых ільгот.

Да дэкларацыі абавязкова павінны быць прыкладзены дакументы, якія пацвярджаюць права фізічнай асобы на атрыманне падатковых ільгот. Пасля таго як падатковы орган зробіць пераразлік падаходнага падатку і разлічыць суму падатку да вяртання, трэба напісаць заяву на вяртанне падатку па пэўнай форме.

Вяртанне падатку ажыццяўляецца двума спосабамі: на рахунак, адкрыты ў банку, уключаючы карт-рахунак; наяўнымі грашовымі сродкамі з касы банка, у якім абслугоўваецца падатковы орган.

Калі фізічная асоба жадае вярнуць падатак на свой банкаўскі рахунак, то ў заяве на вяртанне падатку неабходна ўказаць рэквізіты банкаўскага рахунку: нумар і тып рахунку, найменне банка, код банка, код валюты. На працягу 15 рабочых дзён з моманту падачы заявы на вяртанне падатку трэба атрымаць грошы.

І яшчэ. Для плацельшчыкаў, якія падаюць падатковую дэкларацыю выключна з мэтай атрымання падатковых вылікаў па падаходным падатку, тэрмін яе прадстаўлення не абмежаваны 31 сакавіка. Дата атрымання вылікаў можа быць адвольнай.

Падатковыя вылікі

Стандартныя падатковыя вылікі:

• у памеры 174 рублёў у месяц пры атрыманні даходу, які падлягае падаткаабкладанню, у суме, якая не перавышае 1054 рублёў у месяц;
• у памеры 51 рублёў (97 рублёў) у месяц на дзяцей ва ўзросце да 18 гадоў, навучэнцаў і студэнтаў дзённага аддзялення ці іншых утрыманцаў;
• у памеры 246 рублёў у месяц для асобных катэгорый фізічных асоб.

Сацыяльныя падатковыя вылікі:

• у суме выдаткаў на навучанне (сваё, дзяцей, іншых блізкіх сваякоў);
• на выплату страхавых узносаў па дагаворах добраахвотнага страхавання.

Маёмасныя падатковыя вылікі:

• у суме выдаткаў на будаўніцтва альбо набыццё Рэспублікі Беларусь аднакватэрнага жылога дома або кватэры;
• у суме выдаткаў, панесеных на набыццё маёмасці, даходы ад продажу якога падлягаюць падаткаабкладанню;
• у памеры 20 % сумы падлягаюць падаткаабкладанню даходаў, атрыманых ад адчужэння маёмасці.

Прафесійныя падатковыя вылікі:

• у суме выдаткаў на стварэнне, выкарыстанне, адчужэнне аб’ектаў інтэлектуальнай уласнасці;
• у памеры 20 %, 30 %, 40 % сумы даходу за стварэнне, выкарыстанне, адчужэнне аб’ектаў інтэлектуальнай уласнасці;
• у суме выдаткаў, звязаных з удзелам спартсменаў і іх трэнераў у спартыўных спаборніцтвах, пры ўмове што такая дзейнасць ажыццяўляецца не ў рамках каманднага ўдзелу;
• у памеры 20 % сумы даходаў, якія падлягаюць падаткаабкладанню, атрыманых спартсменамі і іх трэнерамі ад ажыццяўлення асабістай дзейнасці за ўдзел у спартыўных спаборніцтвах.

Лепш гэта зрабіць своечасова

Калі кліент падатковай «забыўся» падаць дэкларацыю, па якой ён павінен аплаціць падаткі, і пратэрміноўка склала больш за 30 рабочых дзён, яму выставяць штраф у памеры 0,5 базавай велічыні з павелічэннем яго на 0,5 БВ за кожны поўны месяц пратэрміноўкі, але не больш за 10 базавых велічынь.

А калі чалавек спазніўся з выплатай падаходнага падатку — у такім выпадку, калі нявыплачаная або не цалкам выплачаная сума падатку перавышае адну базавую велічыню, гэта цягне накладанне штрафу ў памеры 15 % ад нявыплачанай сумы падатку, але не менш за 0,5 базавай велічыні.