Перш за ўсё сачыце за тым, каб ваша кампосная яма не была пераўвільготненая. Вам жа патрэбен кампост, а не смярдзючая маса, непажаданая для раслін.

Таму знаходзім больш-менш сухое месца, абавязкова ў цені, інакш прыйдзецца часта паліваць кучу. Агароджваем 2-4 м2 сценкамі метровай вышыні (робім іх з дошак, жалеза, шыферу, цэглы, але абавязкова арганізуйце сцёкі вады). На дно кучы кідаем рэшткі галінак, якія, перш чым перагніць, «папрацуюць» дрэнажом.

Далей можна складаць любыя адходы, акрамя хворых раслін, мясных адходаў і, вядома, сінтэтыкі. Усё ідзе ў кампост: пустазелле, лісце, спіты чай.

Карысна ведаць уласцівасці розных матэрыялаў: у залежнасці ад шчыльнасці яны па-рознаму сябе паводзяць. Больш шчыльныя, з вялікім утрыманнем азоту (харчовыя адходы, гнілая агародніна і садавіна, гной) — гэта «топка», іх гніенне разагравае кучу. Гарачая куча спее хутчэй. Але вышэйпералічаныя матэрыялы трэба разводзіць «паветранымі» — саломай, пілавіннем, падвяленымі травой, паперай, здробненым кардонам, пустазеллем. Лепш за ўсё браць пароўну тых і іншых і змешваць. Пажадана кінуць пару рыдлёвак зямлі на кожны пласт. Зверху кучу накрываем плёнкай, шыферам або руберойдам, каб дажджы не вымывалі пажыўныя рэчывы. Раз на тыдзень кучу варушым віламі.

Гэта агульныя правілы кампосту

Сучасныя тэхналогіі падарылі агароднікам яшчэ адну хітрасць — актыватары кампосту. Яны ствараюць пажыўнае асяроддзе для ўзмоцненага размнажэння мікраарганізмаў, у выніку паспяванне ідзе значна хутчэй. Як толькі пласты кампоснай сыравіны пасыпаюцца актыватарам, бактэрыі пачынаюць размнажацца вельмі хутка — і літаральна за шэсць — восем тыдняў кампост гатовы. Спелы кампост распазнаць проста: па яркім паху свежай зямлі і практычна аднастайным складзе. Ён халодны, крышыцца пры размешванні.