У трохсерыйным эксперыменце прынялі ўдзел 329 студэнтаў. Падыспытным прапаноўвалі выканаць заданні, якія змяшчаюць невырашальныя элементы — напрыклад, знайсці аб’ект на малюнку, якога там не было, або разгадаць анаграму з выдуманым словам. Гэта дазволіла ацаніць, колькі часу ўдзельнікі будуць працягваць спробы, ведаючы, што задачы не паддаюцца вырашэнню.

На першым этапе даследавалі эфект нізкай дозы кафеіну (40 мг) — яна не паўплывала ні на прадукцыйнасць, ні на вынослівасць. Затое доза ў 100 мг (прыкладна кубак моцнай кавы) у другім эксперыменце прыкметна павялічвала настойлівасць: удзельнікі, якія атрымалі кафеін, праводзілі больш часу ў пошуках неіснуючага аб’екта. Асабліва ярка гэта выяўлялася ў заданнях з карцінкамі, але не з анаграмамі.

У трэцім эксперыменце вучоныя дадалі стрэс-фактар — удзельнікам прапаноўвалі патрымаць руку ў ледзяной вадзе, каб павысіць узровень картызолу. Пасля гэтага тыя, хто атрымаў кафеін, праяўлялі значна больш упартасці, чым астатнія. Удзельнікі без кафеіну, наадварот, хутчэй здаваліся. Цікава, што ў людзей без стрэсу кафеін мог нават злёгку зніжаць настойлівасць.

«Пры пэўных умовах кафеін сапраўды можа ўзмацняць імкненне давесці справу да канца. Аднак яго эфект, хутчэй за ўсё, залежыць ад кантэксту — у прыватнасці, ад узроўню стрэсу», — адзначаюць аўтары даследавання.

Вучоныя падкрэсліваюць, што настойлівасць — гэта складаныя паводзіны, якія залежаць ад мноства фактараў: ад нейратрансмітараў, такіх як дафамін і норадрэналін, да суадносін патрачаных намаганняў і атрыманага выніку. Яны плануюць працягнуць даследаванні з улікам фізіялагічных параметраў і візуалізацыі работы мозгу.

Кафеін — адно з самых папулярных псіхаактыўных рэчываў у свеце. Яго ўплыў на ўвагу, бадзёрасць і працаздольнасць актыўна вывучаецца ў розных навуковых дысцыплінах — ад нейрафізіялогіі да фармакалогіі.