Праблема надзейнага водазабеспячэння закранае ўсё больш краін. І калі раней гаворка ішла пра дэфіцыт вільгаці, то сёння праблема ўжо набыла гуманітарны характар — адсутнасць вады ў прынцыпе. Шырокі спектр водных тэхналогій, кампетэнцый, абсталявання і самі водныя рэсурсы набываюць велізарную каштоўнасць. І гэты кірунак можа з’яўляцца адным з пунктаў росту нацыянальнага экспарту і ў цэлым эканомікі.

Засуха бушуе на Блізкім Усходзе і ў некаторых рэгіёнах Цэнтральнай Азіі. 

У Іране вадасховішчы змялелі да такога небяспечнага ўзроўню, што нават нельга было выключаць частковай эвакуацыі Тэгерана. Жорсткі недахоп вады адчувае Афганістан. Асабліва востра стаіць праблема ў чатырохмільённым Кабуле. Тыгр і Еўфрат тысячагоддзямі сілкавалі Міжрэчча вадой. Але гэтыя рэкі катастрафічна змялелі і паставілі пад пагрозу выжывальнасць мясцовага аграрнага сектара. Каля 130 тысяч сельскіх жыхароў па прычыне засухі пакінулі свае месцы пражывання.

Дзеля справядлівасці трэба адзначыць: прычына катаклізму — не толькі кліматычныя змены. У некаторых рэгіёнах з-за самай разнастайнай колькасці прычын сістэма водазабеспячэння і водападрыхтоўкі хранічна не атрымлівала неабходных інвестыцый на працягу досыць доўгага часу. Зношанасць інфраструктуры, недастаткова развітыя водазаборы падземных вод сталі адным з фактараў татальнага дэфіцыту вільгаці. З усімі непрывабнымі наступствамі: і для эканомікі (асабліва сельскай гаспадаркі), і з пункту гледжання сацыяльна-палітычнай стабільнасці. Таму ўрад у Багдадзе і ўзяўся сур’ёзна за гэтую праблему, у якую будуць актыўна інвеставаць сродкі, атрыманыя ад продажу нафты. Турэцкія кампаніі плануюць будаваць у Іраку дамбы, вадасховішчы, мадэрнізаваць сістэмы ірыгацыі і іншую інфраструктуру, неабходную для стабільнага водазабеспячэння і населеных пунктаў, і сельскагаспадарчых угоддзяў. 
У гэтага рашэння ёсць крытыкі: маўляў, такі маштабны праект аддалі на водкуп замежным кампаніям. Але, як гаворыцца, ці шмат існуе іншых варыянтаў? Водазабеспячэнне — сур’ёзная галіна, якая патрабуе мноства кампетэнцый, наяўнасці абсталявання, навуковага суправаджэння, тэхналогій, тэхнікі, кваліфікаванага інжынернага персаналу з шырокім спектрам спецыялізацыі...

У Беларусі многія кампетэнцыі прысутнічаюць. Па ўзроўні водазабеспячэння Беларусь знаходзіцца ў топе дзяржаў у свеце. І справа не толькі ў наяўнасці ўласных багатых водных рэсурсаў, але і стройнай сістэмы: ад навукова абгрунтаваных пратаколаў эксплуатацыі і паверхневых, і падземных вод да водападрыхтоўкі, водаачысткі, аховы водных рэсурсаў. У нас функцыянуе цэнтралізаваная сістэма меліярацыі. І ў апошнія гады да нас актыўна ездзяць па вопыт і для навучання з дзяржаў Сярэдняй Азіі. Цеснае ўзаемадзеянне па гэтым кірунку склалася, у прыватнасці, з Узбекістанам. У Беларусі вырабляецца вельмі шырокі спектр спецыялізаванай тэхнікі і абсталявання. Ёсць добрыя напрацоўкі ў галіне водаачысткі. Несумненна, нашы кліматычныя ўмовы ў значнай ступені адрозніваюцца ад засушлівых, пустынных рэгіёнаў у Сярэдняй Азіі і Блізкім Усходзе. Але, несумненна, наш патэнцыял пры пэўнай карэкціроўцы можа быць выкарыстаны і ў гэтых рэгіёнах. Балазе, у нас ёсць і навуковыя профільныя інстытуты, і даследчыя арганізацыі.

Водная галіна — адна з самых ёмістых па інвестыцыях. Паводле ацэнкі ААН, для належнага водазабеспячэння насельніцтва Зямлі неабходна ў гэты кірунак укладваць каля 130–140 мільярдаў долараў штогод. На сёння траціцца амаль у два разы менш — каля 70 мільярдаў долараў. Прычым немалая частка гэтай сумы прыпадае на дзяржавы Глабальнага Поўдня, Афрыкі і Азіі. Словам, з дружалюбных нам рэгіёнаў, па-першае. 

І, па-другое, часцяком гэтыя дзяржавы валодаюць абмежаванымі кампетэнцыямі ў галіне водазабеспячэння. І гэтая ніша, як бачыцца, з’яўляецца нават вельмі перспектыўнай для экспарту і нашых паслуг, і абсталявання.

Аляксей Клімаў.