«Гэта дыпламатычны поспех» 

Старшыня Рэспубліканскай партыі працы і справядлівасці (РППС) Аляксандр Хіжняк у эфіры ток-шоу «Будні» на «Альфа Радыё» падкрэсліў: 

— Пазіцыя Рэспублікі Беларусь у частцы сусветных адносін, геапалітыкі не змянялася. Мы заўсёды мелі сваё ўласнае меркаванне — насуперак нават меркаванню ўсяго свету. Ёсць яно і ў лідара Злучаных Штатаў. Гэта, напэўна, імпануе двум кіраўнікам дзяржаў, аб чым кожны з іх выказваўся: аб падтрымцы, прыхільнасці да пэўных тэзісаў, довадаў і гэтак далей. <...> Тое, што лідары камунікуюць, — гэта дыпламатычны поспех абедзвюх дзяржаў. Упэўнены, што абмяркоўваюцца розныя пытанні, у тым ліку ў закрытым фармаце. Той факт, што гэты дыялог ідзе, я ўспрымаю вельмі станоўча. 

Падкрэсліваючы, што Аляксандр Лукашэнка заўсёды сумленна гаворыць тое, аб чым не кожны можа заявіць адкрыта, называе рэчы сваімі імёнамі, госць праграмы адзначыў: 

— Гэта паказвае, што калі ў цябе ёсць меркаванне, то яго трэба выказваць такім, якое яно ёсць, не падладжваючыся пад пэўную, у тым ліку дыпламатычную, кан’юнктуру. Магчыма, гэта і імпануе амерыканскаму лідэру. Таму што мы бачым, як часта па-падхалімску ставяцца да дзеянняў ЗША іншыя краіны. Калі мы кажам, што ў нас ёсць меркаванне з нейкай нагоды, гэта дарагога варта. Няхай гэта меркаванне чуюць і ўлічваюць. 

У прыватнасці, кіраўнік беларускай дзяржавы на сустрэчы закрануў сітуацыю на Блізкім Усходзе, адзначыўшы, што гатовы шчыра пагаварыць на гэту тэму. Адказваючы на пытанне аб тым, ці разумеюць у поўнай меры ЗША мэты і магчымы фінал таго, што адбываецца ў блізкаўсходнім рэгіёне, госць эфіру падкрэсліў: 

— Думаю, яны пралічваюць варыянты. Як і любы актар, увязваючыся ў тое ці іншае дзеянне, прыкладна павінен разумець, чым гэта можа скончыцца. Я не думаю, што яны не ведаюць, чаго хочуць. Магчыма, яны яшчэ не абралі варыянт, па якім пойдуць. Але ён, безумоўна, выбіраецца, аналізуецца, пралічваецца. 

Яшчэ адно важнае пытанне міжнароднага парадку дня — украінскі канфлікт. Старшыня РППС не выключае, што ЗША ў тым ліку думаюць аб выбары міратворчай пляцоўкі.
Гаворачы аб перагаворах Беларусі і ЗША, Аляксандр Хіжняк таксама падзяліўся меркаваннем, што бакі не зацікаўлены ў размовах, якія не дадуць ніякага эфекту: 

— Калі мы робім крокі насустрач адзін аднаму, як гаворыцца, бізнес ёсць бізнес. Калі думаць катэгорыямі здзелак, павінен быць крок за крокам. Калі гэтага не будзе — не будзе і даверу. Крок аднаго боку павінен суправаджацца дзеяннем — крокам другога боку. 

Адказваючы на ??пытанні журналістаў пасля сустрэчы, Коўл заявіў аб магчымасці хуткага асабістага кантакту паміж прэзідэнтамі Беларусі і ЗША. 

— Не вельмі шмат гаварылася, не ў правілах кіраўнікоў дзяржаў гаварыць аб кантакце і потым яго не ажыццяўляць. Але, калі пра гэта ідуць перагаворы, яны павінны скончыцца нейкім вынікам. Такая сустрэча, напэўна, неабходна. Яна патлумачыла б многія пытанні і пазіцыі, — лічыць эксперт. 

Па выніках сустрэчы з беларускім лідарам Коўл таксама пракаментаваў журналістам заявы аб тым, што на яго пазіцыю ўплывае хтосьці, акрамя двух прэзідэнтаў. Ён, у прыватнасці, заявіў, што працуе з Прэзідэнтам Трампам і Прэзідэнтам Лукашэнкам, і ніякіх інструкцый ні ад каго больш не атрымлівае. Як адзначыў эксперт, спецпасланнік ЗША яшчэ раз падкрэсліў высокі ўзровень кантактаў: 

— Гэта, вядома, выклікае раздражненне ў многіх. Тым не менш гэтыя кантакты ёсць, і яны неаднаразовыя. І рух бакоў насустрач адзін аднаму ёсць. 

Пасля перагавораў Коўл таксама паведаміў журналістам аб зняцці санкцый з двух беларускіх банкаў і Мінфіна. Апроч гэтага, канчаткова вырашана пытанне па калію. 

— Любы дыялог — гэта магчымасць выказаць адзін аднаму пазіцыі, якія мы займаем у частцы нашай знешняй палітыкі. Трэнд, на які звяртаюць увагу людзі, — зняцце санкцый. Гэта важнае дасягненне нашых крокаў насустрач адзін аднаму, — лічыць старшыня РППС. У сувязі з гэтым ён падкрэсліў, што важна чуць, слухаць адзін аднаго, абменьвацца думкамі, але порах трэба трымаць сухім, асабліва ў адносінах з ЗША. 

Узаемныя пазітыўныя аспекты відавочныя 

Адзін з найважнейшых вынікаў беларуска-амерыканскіх перагавораў — зняцце санкцый з фінансавых арганізацый нашай краіны — Банка развіцця, Белінвестбанка, Міністэрства фінансаў, Беларускай калійнай кампаніі і ААТ «Беларуськалій». Гэтыя пазітыўныя навіны акажуць спрыяльны ўплыў у першую чаргу на эканомікі абедзвюх краін, лічыць член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па эканоміцы, бюджэце і фінансах, начальнік галоўнага фінансавага ўпраўлення Гродзенскага аблвыканкама Павел Ашурык. 

«Зняцце штучных бар’ераў — заканамерны і неабходны працэс, які дазволіць стымуляваць эканамічны рост і ў іншых краінах, — адзначае парламентарый. — Акрамя павышэння даверу, такія крокі дазволяць на рынкавых і ўзаемавыгадных умовах узаемадзейнічаць з амерыканскімі банкамі і дзяржаўнымі структурамі ЗША. Абнаўленне інструментаў руху капіталу, якія раней існавалі, відавочна прастымулюе аднаўленне гандлёвых сувязяў у сусветнай супольнасці. Банкаўскі і фінансавы сектар у гэтым выпадку змогуць больш паўнацэнна ўзаемадзейнічаць для забеспячэння эканамічных сувязяў шырокага кола суб’ектаў гаспадарання на міжнароднай арэне. Раней страчаная магчымасць абароту каштоўных папер, руху сродкаў па рахунках, некаторае ажыўленне сферы запазычанняў дазволяць сфарміраваць шлях па справядлівым вяртанні нашай краіны ў лік паўнацэнных удзельнікаў міжнародных фінансавых адносін. Беларускі бок заўсёды дэманстраваў гатоўнасць да раўнапраўнага дыялогу і аднаўлення парушаных узаемавыгадных эканамічных і фінансавых ланцужкоў паміж партнёрамі». 

Павел Ашурык таксама звярнуў увагу, што зняцце забароны на гандаль з Беларускай калійнай кампаніі і ААТ «Беларуськалій» станоўча не толькі паўплывае на паступленне дадатковых сродкаў у бюджэт краіны, але і дапаможа вырашыць пытанне дэфіцыту ўгнаенняў на сусветным рынку. «Пастаўкі неабходных угнаенняў у некаторай меры дазволяць шэрагу краін вырашыць узрастаючую харчовую праблему. Узаемныя пазітыўныя аспекты відавочныя, цяпер іх неабходна рэалізаваць,» ? падкрэсліў парламентарый. 

«Нашы прыярытэты даўно вызначаны» 

Член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па міжнародных справах Аляксандр Шпакоўскі ў сваім ТГ-канале па выніках чарговага раўнда беларуска-амерыканскіх перагавораў падкрэсліў, што абодва бакі, рухаючыся паслядоўнымі невялікімі крокамі (step by step), дабіваюцца пастаўленых перагаворных мэт:

— Палітыка, як вядома, — мастацтва кампрамісу. На маю думку, Захад і ЗША не адмовяцца ад сваіх стратэгічных мэт адносна Беларусі. Гэта геапалітыка, якая і ў мінулым, і ў нашы дні, і ў агляднай будучыні грунтуецца на ідэі супрацьстаяння сусветных полюсаў сілы. 

Парламентарый перакананы, што і Мінск не плануе адмаўляцца ад фундаментальных прынцыпаў у знешняй і ўнутранай палітыцы: 

— Нашы прыярытэты даўно вызначаны, выбудавана ўстойлівая сістэма, якая дастаткова паспяхова функцыянуе. 

У святле вышэйпададзенага, лічыць эксперт, пагроза для нашай краіны з’яўляецца перманентнай: 

— Кагнітыўная вайна, супрацьстаянне сэнсаў не толькі працягнецца, а яшчэ і ў успыхне з дагэтуль нябачанай сілай у бліжэйшыя гады. Ідэі збеглых, якіх нацкоўвае Захад, у корані супярэчаць каштоўнасцям існуючай беларускай мадэлі ва ўсіх яе праявах — ад дзяржаўных сімвалаў да эканомікі. Таму трэба перамагаць у вайне за масавую свядомасць, не спыняцца ні на хвіліну, рыхтаваць наш ідэалагічны актыў да новых хваль геапалітычнага шторму. 

«Эканамічны інтарэс вышэй за ўсё»  

Палітолаг Пётр Пятроўскі даў ацэнку чарговаму раўнду перагавораў Беларусі і ЗША ў сваім ТГ-канале:  

— Недасведчаныя людзі разглядаюць нармалізацыю беларуска — амерыканскіх адносін праз прызму геапалітыкі, хоць Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка — гэта, перш за ўсё, моцны гаспадарнік, які думае пра эканоміку сваёй краіны. А эканоміка патрабуе дыверсіфікацыі экспарту ў некаторых кірунках, — падкрэслівае эксперт.  

Пётр Пятроўскі лічыць, што ў Беларусі ў гэтым годзе ёсць верагоднасць, што ў сувязі са зніжэннем пакупніцкай здольнасці ў Расіі, а таксама расходаў, да прыкладу зніжэнне ўтрая выдаткаў на закупку грамадскага транспарту, можа прасесці экспарт у гэтую краіну.  

— Сітуацыя характарызуецца пераходам расіян да мадэлі беражлівага спажывання на фоне запаволення росту даходаў і высокай інфляцыі, — растлумачыў ён. — У студзені-сакавіку 2026 г у суседзяў назіраецца рост цэн на паслугі да 9,9 %, што «з’ядае» частку рэальных даходаў. Павышэнне ПДВ да 22 % і ўвядзенне новых тэхналагічных збораў могуць прывесці да росту цэн на электроніку і бытавую тэхніку на 4-6 % звыш інфляцыі. Для захавання работы нашых прадпрыемстваў трэба шукаць альтэрнатыўных пакупнікоў. 

На думку эксперта, гэта, у тым ліку і пытанне з лагістыкай, паколькі выкарыстанне доўгага лагістычнага рукава — гэта грошы і перагрузка агульнай партовай інфраструктуры з-за пераарыентацыі часткі расійскага экспарту з небяспечных паўднёвых партоў на паўночныя. 

Другі момант, на які звяртае ўвагу палітолаг — фактычная блакіроўка баявымі дзеяннямі працы калідора «Поўнач-Поўдзень», з-за вайны: 

— А гэта адразанне нас ад партоў Персідскага заліва. Таму Беларусі патрэбна дэблакада ўласнай лагістычнай інфраструктуры ў Літве, што дазволіць рэзка патанніць і паскорыць лагістыку.  

Пётр Пятроўскі кажа, што не варта забываць і аб дыверсіфікацыі Кітаем калійнага імпарту: 

— КНР у апошнія гады моцна ўкладваецца ў здабычу калію ў Лаосе, дзе кітайскія кампаніі актыўна распрацоўваюць яго здабычу. Лаос валодае адным з найбуйнейшых у свеце запасаў калійных соляў (каля 1 мільярда тон), якія залягаюць неглыбока і лёгка паддаюцца здабычы. Сёння там працуюць чатыры кітайскія кампаніі. У іх планах у бліжэйшыя гады выйсці на магутнасць здабычы ў памеры 15 мільёнаў тон у год (для параўнання Беларусь максімальна здабывае 13,5 мільёнаў тон у год).  

Эксперт канстатуе: яшчэ ў 2024-2025 гадах Лаос практычна зраўняўся з Беларуссю па аб’ёмах экспарту калію ў КНР. Напрыклад, у 2025 годзе імпарт з Беларусі склаў каля 747 мільёнаў долараў, а з Лаоса — каля 700 мільёнаў долараў.  

— Дзякуючы чыгунцы Кітай — Лаос пастаўкі ажыццяўляюцца па сушы, што хутчэй і танней марскіх перавозак з Канады ці Беларусі. Таму нядзіўна, што Прэзідэнт Беларусі прапануе амерыканцам набыць Нежынскае радовішча калію за 3 мільярды долараў, каб аднавіць яго распрацоўку і заякарыць інтарэсы амерыканцаў у краіне. Таму і здымаюцца санкцыі з банкаўскіх, інвестыцыйных і профільных кіраўнічых інструментаў (Белінвестбанк, Банк развіцця, адпаведныя ведамствы), — тлумачыць Пётр Пятроўскі.  

Таксама ён звяртае ўвагу на некаторую рэцэсію росту ўнутранага спажывання ў КНР, ад чаго залежыць магчымасць росту беларускага экспарту ў Паднябесную: 

— Гэта выклікана крызісам на энергетычным і сыравінным рынках, а таксама вайной Трампа пошлінамі супраць КНР. Так, за першыя месяцы там бачыцца агульны рост. Але ён выкліканы сезоннай актыўнасцю напярэдадні кітайскага Новага года. Аднак больш стратэгічныя напрамкі, да прыкладу, продаж аўто ці нерухомасці, зніжаюцца. Гэта таксама вымушае Мінск шукаць альтэрнатыўныя рынкі збыту, якія б кампенсавалі запаволенне экспарту ў КНР.  

Палітолаг адзначае, што амерыканцы ў сваю чаргу хочуць аднавіць у Беларусі і Расіі прысутнасць сваёй прадукцыі: 

— На думку адміністрацыі Трампа, Байдэн санкцыямі сам аддаў нашы рынкі канкурэнтам амерыканцаў. Нават удзел Беларусі ў Савеце міру мае на мэце выкарыстаць гэты механізм, каб абараніць наш інтарэс у мірным працэсе па Украіне. Бо для нас важна вярнуць нашу ўласнасць і аднавіць транзітныя маршруты праз чарнаморскія парты. 
Пры гэтым, рэзюмуе эксперт, Прэзідэнтам не аднойчы падкрэслівалася, што беларуска-амерыканскае супрацоўніцтва не павінна развівацца супраць інтарэсаў Расіі і Кітая ў Беларусі.

У тэму

«Перадумовы для аднаўлення даверу» 

Мінфін Беларусі пракаментаваў зняцце амерыканскіх санкцый 

— Міністэрства фінансаў вітае дзеянні амерыканскага боку па зняцці ранейшых абмежаванняў у дачыненні да Мінфіна і шэрагу беларускіх банкаў, адзначаецца ў тэлеграм-канале ведамства. — Падобныя крокі ствараюць спрыяльныя перадумовы для аднаўлення даверу паміж удзельнікамі міжнароднага рынку капіталу. 

Тут нагадалі, што міністэрства традыцыйна супраць выкарыстання любых нярынкавых механізмаў у міжнародных фінансах, нязменна выступае за развіццё супрацоўніцтва на прынцыпах узаемнай павагі, раўнапраўя і ўліку інтарэсаў усіх бакоў. 

— Мы застаёмся адкрытымі да дыялогу з партнёрамі, якія падзяляюць гэты падыход, — гаворыцца ў паведамленні.