У рабочай павестцы Прэзідэнта Беларусі тэма забеспячэння бяспекі краіны знаходзіць сваё месца пастаянна. Асабліва ў апошні час, калі геапалітычная сітуацыя і дзеянні заходніх і паўднёвых суседзяў прымушаюць прымаць меры, каб Беларусь магла працягваць жыць спакойным мірным жыццём. Мы не збіраемся ні на каго нападаць, але абараняць сваю зямлю гатовы. Гэта думка гучыць лейтматывам усіх мерапрыемстваў, якія праводзяцца, — будзь то пастаноўка на ўзбраенне «Арэшніка» або раптоўная праверка Узброеных Сіл. Усе яны праходзяць па распараджэнні Прэзідэнта і пад яго асабістым кантролем. Аляксандр Лукашэнка часта гаворыць аб бяспецы, прычым не толькі на нарадах з сілавікамі. Разам з экспертамі напярэдадні Дня абаронцаў Айчыны асэнсоўваем цытаты кіраўніка дзяржавы на гэты конт.
Трывалы падмурак для будучыні
«Тое, што ў сучасных умовах самадастатковая дзяржава можа існаваць, ні ў каго не павінна выклікаць сумненняў. На жаль, калі мы гаворым пра самадастатковасць сёння, маем на ўвазе перш за ўсё ваенную сферу, бяспеку ў ваеннай сферы. Хацелі б мы гэтага ці не, я даўно пра гэта папярэджваў і беларускі народ, вы тым больш ведаеце пра гэта, нам давядзецца ўмацоўваць нашу абараназдольнасць».
(Падчас нарады па пытаннях аснашчэння Узброеных Сілі развіцця ваенна-прамысловага комплексу Рэспублікі Беларусь, 10 лютага 2026 года.)
2026 год пачаўся вельмі складана і не прынёс палёгкі ў сусветнай палітыцы. Тое, што адбываецца ў Венесуэле і Іране, канфлікт ва Украіне, які па-ранейшаму падаграваецца калектыўным Захадам, а цяпер асабліва моцна палітыкамі Еўрасаюза і іх нежаданнем ісці на кампрамісы, нядаўнія тэрарыстычныя атакі на высокапастаўленых прадстаўнікоў ваеннага ведамства Расіі — усё гэта звязана з агульнай карцінай, якую наш Прэзідэнт пазначыў адным словам — вар'яцтва. Намеснік старшыні Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па нацыянальнай бяспецы генерал-маёр запасу Руслан Касыгін у эфіры праграмы «PRO армію» на «СБТВ» нагадаў, што нядаўна кіраўнік дзяржавы правёў рабочую нараду з прадстаўнікамі ваенна-прамысловага камітэта пра тыя задачы, якія трэба будзе вырашыць у рамках аснашчэння нашых Узброеных Сіл.
«Гаворка ішла аб павышэнні іх боегатоўнасці і баяздольнасці. Аляксандр Лукашэнка выразна пазначыў: гаворачы аб самадастатковасці, перш за ўсё трэба мець на ўвазе абарону і ваенную бяспеку краіны. Несумненна, тая праверка, якая сёння праводзіцца, звязана з ацэнкай, наколькі мы гатовыя, здольныя ў сучасных умовах вырашаць задачы. Найважнейшая з іх — узброеная абарона нашай дзяржавы.
Гэта вельмі сур'ёзная работа, дзе правяраюцца не толькі воінскія часці, але і сістэмы кіравання, падкрэсліў Руслан Касыгін. Правяраецца сістэма ўсебаковага забеспячэння, эфектыўнасць выканання задач у сучасных умовах прымянення радыёэлектроннай барацьбы, процідзеяння беспілотным лятальным апаратам і іх прымянення, уліку сучасных поглядаў на тое, як сёння адбываюцца ваенныя канфлікты. Эксперт дадаў, што кіраўнік дзяржавы — чалавек ваенны, прайшоў гэту ваенную школу і разумее, як і што павінна быць:
«Ён, выразна трымаючы руку на пульсе, павінен быць упэўнены, што нашы войскі гатовыя выканаць задачы ў любых умовах. 19-я брыгада не спынілася нават ва ўмовах моцнага марозу. І па заявах дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі, з задачай справілася. Несумненна, ёсць праблемы. І Прэзідэнт іх агучыў на адной з рабочых нарад.
Вынікі праверкі будуць прааналізаваны і стануць трывалым падмуркам для далейшых рашэнняў, удакладненняў пры падрыхтоўцы нашых Узброеных Сіл да задач па прызначэнні. Галоўнае — нашы войскі здольныя ва ўстаноўленыя тэрміны выканаць увесь комплекс мер па прывядзенні да вышэйшай ступені боегатоўнасці. Сумненняў у гэтым няма.
«Наш суверэнітэт абаронены тымі, хто гатовы стаяць за сваю зямлю»
«Абсалютна перакананы: усе беларусы ведаюць, што мір і бяспека ў краіне трымаюцца перш за ўсё на плячах у пагонах. Ведаюць, што кожны, хто прысвяціў сябе беззапаветнаму служэнню Беларусі, з'яўляецца эталонам доблесці і гонару. І я хачу падзякаваць нашым ваеннаслужачым за іх службу і адданасць краіне і народу!» (Падчас прыёму ад імя Прэзідэнта Беларусі на Стары Новы год, 13 студзеня 2026 года.)
Падчас сустрэчы з калектывам Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы Андрэй Крываносаў падкрэсліў, што сёння межы бяспекі праходзяць не толькі па перыметры Беларусі. «Знешнія пагрозы відавочныя, але ёсць яшчэ і ўнутраныя. Хлусня, фэйкі, спробы раскалоць грамадства — гэта тыя ж атакі, толькі б'юць яны па розумах. Інфармацыйныя дыверсіі сёння такія ж небяспечныя, як і ўзброеныя правакацыі, бо іх мэта — разбурыць давер і адзінства знутры».
Паводле яго слоў, Беларусь не ўцягваецца ў гонку ўзбраенняў. «У краіны свая армія, беспілотная авіяцыя, сучасныя сістэмы радыёэлектроннай барацьбы. Але галоўнае — людзі, для якіх гонар і абавязак — не пустыя словы. Цана міру нам вядомая: вайна знішчыла кожнага трэцяга беларуса. На Захадзе сёння падымаюць галаву неанацысты, спрабуюць перапісаць гісторыю. А выбар Беларусі — праўда. Мы не шантажыруем свет ракетамі, наш суверэнітэт абаронены тымі, хто гатовы стаяць за сваю зямлю», — рэзюмаваў сенатар.
Гатоўнасць да любой правакацыі
«Нацыянальнае адзінства, мір, бяспека — базавыя каштоўнасці, якія мы ўсведамляем з кожным днём усё вастрэй. І гэта вынік у тым ліку штодзённай працы сілавых ведамстваў і структур, кожнага супрацоўніка ў пагонах. Аб'ектыўна: лёгкай службы не бывае. Лёгкіх перыядаў у частцы рызык і пагроз нацыянальнай бяспекі таксама няма. Ды і не было ў нас. Ніколі ў гісторыі. А сёння яны ў разы большыя. Гэта страшная тэндэнцыя — сусветную супольнасць уцягваюць у глабальную вайну. Якія б мірныя ініцыятывы ні гучалі, сітуацыя сур'ёзна абвастраецца».
(Падчас другога пасяджэння VІІ Усебеларускага народнага сходу, 18 снежня 2025 года.)
Дарэчы, люты ў ваенным плане заўсёды з'яўляецца месяцам, калі праводзяцца вучэнні і кантроль за навучаннем, якое праходзіла раней на працягу года. А метад раптоўнай праверкі розных воінскіх часцей дазваляе мабілізаваць асабісты склад, праверыць гатоўнасць узбраення, ваеннай тэхнікі да выканання вучэбна-баявых задач, заўважае старшыня праўлення РДГА «Беларускае таварыства «Веды»
Аляксей Аўдонін у эфіры ток-шоу «Будні» на «СБТВ» і «Альфа Радыё».
«Такім чынам Прэзідэнт як Галоўнакамандуючы паказвае краінам НАТА, што мы гатовыя да любых правакацый, а таксама дэманструе нашаму грамадству, што ў нас моцныя Узброеныя Сілы і мы зможам абараніць сваю дзяржаву. Бо лепш вучэнні, чым вайна», — пазначыў эксперт.
Паводле яго слоў, нас з 2020 года актыўна спрабавалі ўцягнуць у розныя ўзброеныя канфлікты. «Спачатку спрабавалі распаліць у нас грамадзянскую вайну, каб ваявалі брат з братам. Потым спрабавалі правакаваць, каб мы ўцягнуліся ва ўзброеныя канфлікты ва Усходняй Еўропе з краінамі Балтыі, Украінай ці Польшчай. Але Прэзідэнт адбіваў усе гэтыя правакацыі і не пападаў у фарватар палітыкі НАТА», — канстатаваў Аляксей Аўдонін.
Эксперт звяртае ўвагу, што на поўначы ад Беларусі размешчаны краіны Балтыі, а на захадзе — Польшча, прычым усе яны — члены НАТА, на поўдні ж сумежнай з'яўляецца Украіна, фактычна акупаваная сіламі блока НАТА, у якой адбываюцца баявыя дзеянні. «І ў гэтых умовах нам неабходна і далей забяспечваць мір і парадак на нашай зямлі, а гэта можна зрабіць у першую чаргу моцным узбраеннем і такімі праверкамі нашых воінскіх часцей і злучэнняў», — рэзюмаваў ён.
«Армія — вельмі складаны механізм, але працаваць ён павінен без збояў»
«Хлопцы, вы павінны вучыцца сваёй справе. Трэба вучыцца абавязкова. У нас ніхто пытацца не будзе, калі і як ваяваць. Наадварот, будуць шукаць магчымасць нас атакаваць нечакана. Я не кажу, што гэта заўтра будзе. Але я не магу вам сказаць, што гэтага не будзе наогул. Таму мы рыхтуемся». (Падчас наведвання 227-га агульнавайсковага палігона ў Барысаўскім раёне, 13 лютага 2026 года.)
Бяспека — гэта не абстрактнае паняцце, а базавая ўмова існавання любога грамадства. Такое меркаванне выказаў член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па адукацыі, навуцы, культуры і сацыяльным развіцці Ігар Жук падчас сустрэчы са студэнтамі і выкладчыкамі Гродзенскага медуніверсітэта. Паводле яго слоў, без належнага забеспячэння бяспекі ў краіне немагчыма пабудаваць ні стабільнае жыццё грамадзян, ні ўстойлівую эканоміку. «Калі дзяржава не здольная гарантаваць фізічную бяспеку сваіх грамадзян, калі пагроза тэрарызму, злачыннасці або знешняй агрэсіі становіцца рэальнасцю, нармальнае жыццё спыняецца: давер да дзяржавы знікае, а сацыяльная тканіна грамадства вытанчаецца, — падкрэсліў Ігар Жук. — Гістарычны вопыт паказвае: краіны, якія здолелі забяспечыць комплексную бяспеку сваім грамадзянам, атрымліваюць магчымасць развівацца. Тыя, хто грэбуе гэтай задачай, вымушаны траціць рэсурсы на ліквідацыю наступстваў крызісаў замест інвестыцый у будучыню. Наш Прэзідэнт як вопытны палітык і кіраўнік дзяржавы, які шчыра перажывае за лёс свайго народа і краіны, заўсёды пытанням забеспячэння бяспекі надаваў вялікую ўвагу, а ў апошнія гады — асабліва».
Эксперт адзначыў, што ва ўмовах сучаснай геапалітычнай абстаноўкі, якая характарызуецца нарастаннем пагроз і выклікаў, пастаяннае падтрыманне высокай баявой і мабілізацыйнай гатоўнасці войск набывае асаблівае значэнне. «Так, армія — гэта вельмі складаны механізм, але працаваць ён павінен без збояў. Гаворка пра тое, што Узброеныя Сілы павінны быць здольныя ў самыя кароткія тэрміны адбіць агрэсію праціўніка, выканаць задачы па абароне нашай дзяржавы і грамадзян Беларусі незалежна ад часу сутак, умоў надвор'я і сезона года», — перакананы сенатар.
Баявая гатоўнасць прадугледжвае зладжаную работу ўсіх відаў і родаў войск, адзінства камандавання і дакладнае выкананне загадаў і распараджэнняў кожным ваеннаслужачым. «Аб гэтым увесь час кажа Прэзідэнт. І менавіта таму ва Узброеных Сілах арганізоўваюцца раптоўныя праверкі боегатоўнасці. Як, напрыклад, 13 лютага на 227-м агульнавайсковым палігоне ў Барысаўскім раёне, — удакладніў эксперт. — Дарэчы, гэта толькі адно з мерапрыемстваў: як той казаў, толькі вяршыня айсберга. Пра многія меры, якія прымаюцца ў краіне для забеспячэння нашай бяспекі, мы, грамадзяне, у сілу аб'ектыўных прычын проста не інфармаваны».
Выхад з геапалітычнага шторму
«Ну для таго мы і ёсць, як нас называюць, эліта — самыя падрыхтаваныя і інфармаваныя людзі. І ў любой сітуацыі мы павінны працаваць і выдаваць вынік. Таму я вас заклікаю да вельмі адкрытай размовы. Перабольшваць нічога не трэба. Акуратна, тонка, але мы, нават правяраючы Узброеныя Сілы, адкрыта гаворым пра нашы недахопы. Што наогул ніколі не прынята рабіць ні ў адной дзяржаве».
(Падчас справаздачы ўрада па выніках 2025 года, 17 лютага 2026 года.)
Між тым апарат Савета Бяспекі валодае дастатковай колькасцю кампетэнтных, адукаваных спецыялістаў, якія глыбока разбіраюцца ў ваеннай справе і дадуць комплексную ацэнку ўсім дасягненням і выяўленым у ходзе раптоўнай праверкі боегатоўнасці Узброеных Сіл недахопам. І гэта дасць магчымасць забяспечыць стратэгічную мэту нашай краіны і яе Прэзідэнта — курс на мірнае і суверэннае развіццё. Член Пастаяннай камісіі па міжнародных справах Палаты прадстаўнікоў Аляксандр Шпакоўскі ў эфіры ток-шоу «Будні» на «СБТВ» і «Альфа Радыё» адзначыў, што праверка войск прадоўжыцца на працягу ўсяго 2026 года.
«Каб умацаваць абараназдольнасць, каб тыя вучэбна-баявыя мерапрыемствы, якія праводзяцца ў беларускай арміі, дазвалялі нам упэўнена разлічваць на нашы Узброеныя Сілы ў пытаннях гарантавання нацыянальнай бяспекі, міру і спакою на беларускай зямлі», — звярнуў увагу дэпутат.
На сёння знойдзены і выпрацаваны аптымальныя падыходы, запэўнівае парламентарый. І падкрэслівае: «Прэзідэнту не ўласціва будаваць пацёмкінскія вёскі. Калі ў асобных рэгіёнах нашай краіны ўзнікаюць праблемы, то ён пра гэта адкрыта гаворыць з чыноўнікамі і народам. Бо маглі б у кулуарах, у канфідэнцыяльнай абстаноўцы гэтыя праблемы абмяркоўваць, не бударажыць публіку, як некаторыя і раяць. Дакладна гэтак жа і ў пытаннях абараназдольнасці. Не раскрываючы ваеннай тайны, мы такімі мерапрыемствамі рыхтуем нашы Узброеныя Сілы да непрадбачаных сітуацый, і яны будуць здольныя гэтыя сітуацыі купіраваць», — рэзюмаваў эксперт.
Данііл ХМЯЛЬНІЦКІ
