У Маскве ў чацвер, 26 лютага, адбылося пасяджэнне Вышэйшага дзяржсавета Саюзнай дзяржавы пад старшынствам Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі, падчас якога лідары дзвюх краін абмеркавалі вынікі работы Саюзнай дзяржавы ў 2024—2026 гадах, а таксама задалі вектар новаму этапу развіцця інтэграцыі па ўсіх напрамках. Напярэдадні 30-годдзя падпісання Дагавора аб стварэнні Саюзнай дзяржавы гэты саміт стаў магутнай зверкай курсу, якая пацвердзіла, што наш саюз развіваецца дынамічна і выходзіць на прынцыпова новыя рубяжы. Эксперты — аб акцэнтах і выніках пасяджэння ВДС.
— У саюзным будаўніцтве мы ідзём «ад жыцця», прыступаючы да больш высокага ўзроўню інтэграцыі і стварэння міждзяржаўных структур там, дзе наспела.
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка: у ходзе пасяджэння ВДС СД, 26 лютага 2026 г.
Новы ўзровень саюзнага будаўніцтва
— Вышэйшы дзяржсавет у Маскве пацвердзіў непарушнасць брацкіх сувязяў Расіі і Беларусі, — перакананы намеснік старшыні Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па жыллёвай палітыцы, гандлі і будаўніцтве Сяргей КАЗАЧОК. — ВДС прайшоў пад знакам 30-годдзя нашай Саюзнай дзяржавы. Ужо ў красавіку мы адзначым круглую дату — тры дзесяцігоддзі шляху, які мы прайшлі не проста як суседзі, а як брацкія народы, звязаныя агульнай гісторыяй, культурай і непарушнымі вузамі дружбы.
Парламентарый падкрэслівае, што для Беларусі гэта супрацоўніцтва заўсёды мела і мае асаблівае, стратэгічнае значэнне:
— Мы бачым рэальныя вынікі: тавараабарот за гэтыя гады вырас у восем разоў, і ў 2025 годзе ён дасягнуў амаль 55 мільярдаў долараў. Але за гэтымі лічбамі стаіць галоўнае — дабрабыт нашых грамадзян.
Дэпутат адзначае той факт, што саюзнае будаўніцтва пераходзіць на новы ўзровень, становячыся яшчэ больш «жывым» і арыентаваным на канкрэтныя запыты людзей:
— Гэта не гучныя дэкларацыі, а практычныя справы. Мы дамовіліся аб запуску прамых электрычак паміж прыгранічнымі гарадамі — Смаленскам, Оршай і Віцебскам. Гэта значыць, што ўжо ў красавіку тысячы людзей змогуць хутчэй і камфортней наведваць родных, весці справы, умацоўваць нашы рэгіянальныя сувязі.
Акрамя таго, стварэнне Камітэта па стандартызацыі і якасці, на думку эксперта, з’яўляецца найважнейшым крокам да ліквідацыі бар’ераў у гандлі:
— Гэта не толькі абароніць нашых спажыўцоў ад няякаснай прадукцыі, але і адкрые новыя магчымасці для прамысловай кааперацыі, для дасягнення сапраўднага тэхналагічнага суверэнітэту.
Што датычыцца планаў на будучыню, Сяргей Казачок звяртае ўвагу на тое, што бакі не спыняюцца на дасягнутым:
— На пасяджэнні было дадзена даручэнне прыступіць да падрыхтоўкі плана інтэграцыі на 2027—2029 гады. Упэўнены, што новыя блокі, звязаныя з лічбавізацыяй і крэатыўнай эканомікай, выведуць наша ўзаемадзеянне на яшчэ больш высокі ўзровень.
Парламентарый канстатуе: ва ўмовах напружанай міжнароднай абстаноўкі мы як ніколі павінны быць разам:
— Пасяджэнне Вышэйшага дзяржсавета яшчэ раз пацвердзіла: Беларусь і Расія гатовыя разам адказваць на любыя выклікі, абараняючы свой суверэнітэт і агульную гістарычную спадчыну. І сёння, азіраючыся на 30 гадоў пройдзенага шляху, мы з упэўненасцю глядзім у будучыню — будучыню, якую мы будуем разам, «ад жыцця» і для людзей.
«Мы робім тое, што трэба нашым людзям. Сёння мы запланавалі разгледзець пытанні чыгуначных і іншых зносін паміж суседнімі рэгіёнамі. Гэта тое, што трэба. І вось тады не трэба нікога ўгаворваць, быць у саюзе ці не быць. Трэба рабіць вось гэтыя крокі для людзей».
Залог нашай незалежнасці і бяспекі
— Пасяджэнне лішні раз прадэманстравала сталасць нашых адносін. Мы перайшлі ад этапу абмеркавання агульных мэт да пэўнага напаўнення саюзнага будаўніцтва. Асаблівую ўвагу прыцягнулі рашэнні, якія напрамую ўплываюць на якасць жыцця нашых грамадзян і тэхналагічны суверэнітэт дзвюх краін, — адзначыў член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы Аляксандр КАРПІЦКІ.
Ён растлумачыў:
— Па-першае, гэта аднаўленне і развіццё трансгранічных чыгуначных зносін паміж прыгранічнымі рэгіёнамі. Запуск электрацягнікоў паміж Смаленскам, Оршай і Віцебскам — гэта не проста лагістыка, гэта ўз’яднанне сямейных і культурных сувязяў, якія з’яўляюцца падмуркам нашай супольнасці.
Другі момант, на які звяртае ўвагу сенатар, — стварэнне Камітэта па стандартызацыі і якасці саюзнай дзяржавы:
— Рашэнне, якое чакалі нашы вытворцы. Уніфікацыя стандартаў прыбярэ апошнія бар’еры ў гандлі, дазволіць беларускай і расійскай прадукцыі бесперашкодна рухацца на агульным рынку, абараняючы яго ад нядобрасумленнага імпарту.
Каменціруючы беларуска-расійскае супрацоўніцтва, Аляксандр Карпіцкі канстатаваў:
— Як чалавек, чыя прафесійная дзейнасць доўгія гады звязана з медыцынай і навукай, я не магу не адзначыць каласальны прагрэс у навукова-тэхнічнай кааперацыі. Прэзідэнты паставілі задачу падрыхтаваць новы план інтэграцыі на 2027—2029 гады, і тут асабліва важныя блокі, звязаныя з лічбавізацыяй і тэхналагічным суверэнітэтам. Мы бачым, як паспяхова рэалізуюцца саюзныя праграмы ў высокатэхналагічных галінах. Тое, што Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін пацвердзіў рост сустрэчных інвестыцый і гандлю паслугамі, кажа аб правільнасці абранага курсу на імпартазамяшчэнне ў мікраэлектроніцы, станкабудаванні і, што важна для нас, у медыцынскай навуцы. Стварэнне адзінай навукова-інавацыйнай прасторы — гэта залог нашай незалежнасці і бяспекі ва ўмовах напружанай міжнароднай абстаноўкі.
На думку суразмоўцы, Вышэйшы дзяржсавет задаў вектар на новы этап інтэграцыі:
— Для нас, парламентарыяў, гэта сігнал да актыўнай работы па гарманізацыі заканадаўства, каб усе прынятыя на вышэйшым узроўні рашэнні максімальна хутка і эфектыўна працавалі на месцах. Перакананы, што саюзнае будаўніцтва перайшло на больш высокі ўзровень, дзе прыярытэтам з’яўляецца не проста палітычнае ўзаемадзеянне, а рэальная эканамічная аддача і дабрабыт кожнага чалавека, які жыве ў Беларусі і Расіі.
«Тэхналагічны суверэнітэт, стаўка на ўласныя рэсурсы і кампетэнцыі, прыярытэт саюзнага прадукту і абарона агульнага рынку Саюзнай дзяржавы — нашы не менш важныя рубяжы бяспекі, чым ваенныя і знешнепалітычныя».
Разам пераадольваць сучасныя выклікі і пагрозы
— Сустрэча, безумоўна, была знакавай. Беларусь і Расія ніколі яшчэ не былі такія блізкія, як цяпер, — выказаў упэўненасць член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце Віктар АЗАРОНАК.
— Абмяркоўваючы даклад прадстаўнікоў урадаў аб рабоце па выкананні асноўных напрамкаў рэалізацыі палажэнняў Дагавора аб стварэнні Саюзнай дзяржавы на 2024—2026 гады, кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу на тое, што «на дадзены момант выканана толькі 40 % галіновых мерапрыемстваў», таму падрыхтоўку да наступнага трохгадовага перыяду трэба правесці так, каб «не толькі запланаваць, але і выканаць..., а для гэтага ўсе пытанні трэба якасна і ўсебакова прапрацаваць», — акцэнтаваў увагу парламентарый.
Беларусь і Расія цвёрда маюць намер разам пераадольваць усе сучасныя выклікі і пагрозы. У сферы ваеннай бяспекі — тым больш.
— Пры тым, што асноўныя рашэнні, накіраваныя на ўмацаванне абароннага патэнцыялу Саюзнай дзяржавы, ужо прынятыя раней, у рамках пасяджэння ВДС пытанні бяспекі таксама сур’ёзна абмяркоўваліся: бакі маюць намер і далей умацоўваць супрацоўніцтва ў гэтай галіне, паколькі неабгрунтаваная агрэсія Захаду і эскалацыя ім напружанасці патрабуюць ад нас як мінімум пільнай увагі, — падкрэслівае суразмоўца. — Відавочна, што ў сённяшняй карціне свету захаваць суверэнітэт і ісці сапраўды сваім шляхам вельмі няпроста. Мы бачым гэта на прыкладзе нашых суседзяў. Але мы не ідзём на повадзе ні ў каго: Саюзная дзяржава — наш адказ кожнаму, хто спрабуе «ўбіць клін» паміж Беларуссю і Расіяй.
«Нашы збеглыя ўжо патурбаваліся тым, што беларусы ў Еўропу наогул не едуць. Усе едуць на ўсход, менш, вядома, у Кітай, больш у Маскву, у Расійскую Федэрацыю. Вось што значыць ісці ад зямлі».
Хутчэй і танней
Гаворачы аб трансгранічных чыгуначных перавозках у прыгарадных зносінах Орша — Смаленск, Віцебск — Смаленск член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па рэгіянальнай палітыцы і мясцовым самакіраванні, начальнік Аршанскага вагоннага дэпо Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі Барыс ЦІХАМІРАЎ адзначыў:
— Гэты від зносін будзе ажыццяўляцца цягнікамі павышанай камфортнасці з захаваннем ільготных тарыфаў, якія дзейнічаюць на чыгунцы для ўсіх катэгорый грамадзян. Гэтым відам паслугі жыхары прыгранічных рэгіёнаў змогуць скарыстацца ўжо ў бліжэйшы час. Даехаць можна будзе дадзеным відам транспарту хутчэй і танней, чым іншымі відамі транспарту.
Эксперт перакананы, што дадзеныя перавозкі дазволяць пашырыць культурныя сувязі паміж нашымі дзяржавамі, а таксама турыстычную сферу паслуг.
— Як сказаў наш Прэзідэнт, мы павінны ісці ад жыцця і зрабіць усё для зручнасці і камфорту нашага народа. І для гэтага робіцца ў нас усё.
Парламентарый удакладніў, што аб парадку цэн на білеты пакуль казаць заўчасна. Але ўжо вядома, што будуць дзейнічаць ільготныя тарыфы, а самі цэны на білеты будуць таннейшыя, чым на іншых відах транспарту, у тым ліку аўтамабільным.
«Геапалітычны расклад аб’ектыўна ставіць перад намі задачу быць гатовымі сумесна рэагаваць на любыя выклікі. Пачата практычная рэалізацыя Дагавора аб гарантыях бяспекі ў рамках Саюзнай дзяржавы. У снежні запусцілі на баявое дзяжурства ракетны комплекс „Арэшнік“. Мы зладжана працуем у знешняй палітыцы. Падпісанне сёння Дырэктывы аб узаемнай падтрымцы і супрацоўніцтве ў галіне міжнароднага правасуддзя стане важным крокам па абароне агульных інтарэсаў, непахіснасці міжнароднага права і яго інстытутаў».
Дэталёвае планаванне
У эфіры ток-шоу «Будні» на «Альфа Радыё» член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па міжнародных справах Аляксандр ШПАКОЎСКІ адзначыў, што Вышэйшы дзяржаўны савет Саюзнай дзяржавы — гэта заўсёды падстава падвесці прамежкавыя вынікі беларуска-расійскай інтэграцыі і намеціць перспектыўныя планы.
— У аснове тых поспехаў, якіх дасягнулі Беларусь і Расія ў саюзным будаўніцтве, ляжыць дэталёвае планаванне. Ёсць адпаведныя дакументы, асноўныя напрамкі рэалізацыі Дагавора аб стварэнні Саюзнай дзяржавы, якія абнаўляюцца кожныя тры гады. Зараз мы знаходзімся ў перыядзе дзеяння асноўных напрамкаў рэалізацыі Дагавора аб стварэнні Саюзнай дзяржавы на 2024—2026 гады. Неабходна ўжо сёння пачаць абмяркоўваць параметры пралангацыі гэтых дамоўленасцяў, а таксама новыя параметры з улікам дасягнутых вынікаў на 2027—2029 гады, — сказаў Аляксандр Шпакоўскі.
Ён таксама адзначыў, што Беларусі і Расіі ўдалося істотна прасунуцца ў сферы грашова-крэдытнай, падатковай, мытнай палітыкі, а таксама ў правядзенні адзінай прамысловай палітыкі і ў энергетычным сектары.
— Разам з тым, як гэта заўсёды бывае ў такіх працэсах, ёсць пэўныя бюракратычныя недахопы і бар’еры, якія неабходна ўстараняць на шляху да пабудовы адзінай эканамічнай прасторы, — адзначыў спікер.
Госць праграмы падкрэсліў, што для далейшага росту патэнцыял ёсць. Ён дадаў:
— Звярніце ўвагу — аб’ём узаемнага гандлю па выніках мінулага года наблізіўся да 60 мільярдаў долараў. А пачыналі мы ў 1999 годзе з 7 мільярдаў долараў. Ёсць сур’ёзныя вынікі. З году ў год на працягу апошняй пяцігодкі рос беларуска-расійскі тавараабарот. Рост ёсць, а гэта значыць, што дэталёвае планаванне і мерапрыемствы, якія праводзяцца ў адпаведнасці з намечанымі планамі, з’яўляюцца дастаткова эфектыўнымі.
Пры гэтым, як адзначыў дэпутат, Беларусь і Расія фактычна падвяргаюцца эканамічнай агрэсіі з боку Захаду:
— Прэзідэнт увесь час трымае руку на пульсе, і яго расійскі калега Уладзімір Пуцін, натуральна, таксама. Асабліва з улікам таго, што мы падвяргаемся эканамічнай агрэсіі і палітычнаму ціску, але Расія яшчэ і ваенным шляхам вымушана адстойваць свае інтарэсы бяспекі ў ходзе СВА на тэрыторыі Украіны. Аднак трэба сказаць, што нарматыўная база ў нас для гэтага ўжо існуе. Звяртаючыся да пытанняў саюзнага будаўніцтва, адзначым: у канцы 2024 года быў падпісаны Дагавор паміж Рэспублікай Беларусь і Расійскай Федэрацыяй аб гарантыях бяспекі ў рамках Саюзнай дзяржавы. З 13 сакавіка 2025-га ён уступіў у сілу. Гэта значыць цяпер мы знаходзімся, скажам так, пад парасонам гэтага дагавора. У названым дагаворы ёсць артыкул 6, які рэгламентуе прымяненне ў тым ліку ядзернай зброі для абароны Саюзнай дзяржавы ад агрэсіі, для абароны суверэнітэту Беларусі і Расіі і тэрытарыяльнай цэласнасці нашых краін. Трэба разумець, што для нас гэта крайняя мера, калі вычарпаны іншыя палітыка-дыпламатычныя магчымасці і інструменты.
