У першым чытанні прыняты законапраект «Аб змяненні законаў», якім прадугледжана ўнясенне змяненняў у Грамадзянскі кодэкс, законы «Аб валютным рэгуляванні і валютным кантролі», «Аб рэкламе». Праект закона з’яўляецца чарговым этапам праводзімай Нацыянальным банкам сістэмнай работы па ўдасканаленні грашова-крэдытнай палітыкі, у прыватнасці, дзейнасці суб’ектаў фінансавага рынку. Пры гэтым прыняцце новаўвядзенняў не паўплывае на даступнасць пазыковых сродкаў для насельніцтва. Яго галоўная мэта — рэалізацыя прынцыпу справядлівасці і абарона правоў грамадзян. 

Пазыка — па новых правілах 

Як звярнуў увагу Старшыня Палаты прадстаўнікоў Ігар Сергяенка, людзі ўсё часцей прыбягаюць да выкарыстання пазыковых сродкаў для вырашэння надзённых пытанняў. «Таму дзяржава павінна прымаць неабходныя меры для таго, каб грамадзяне не трапілі ў так званую фінансавую кабалу», — адзначыў спікер. У новым законапраекце, у прыватнасці, прапануецца абмежаваць пазыку фізічным асобам у замежнай валюце, забараніць пазыку грамадзянам пад заклад нерухомасці.

Устанаўліваецца забарона на прадастаўленне пазык фізічным асобам індывідуальнымі прадпрымальнікамі і юрыдычнымі асобамі, якія не ажыццяўляюць мікрафінансавую дзейнасць, за выключэннем пазык уласным работнікам. прадугледжана забарона і на пазыкі ў замежнай валюце паміж фізічнымі асобамі, а таксама ў эквіваленце замежных валют або ва ўмоўных грашовых адзінках (выключэнне складаюць блізкія сваякі). Забараняюцца пазыкі і пад залог адзінага жылога дома (кватэры). Устанаўліваюцца абмежаванні па памерах працэнтаў і няўстойкі (штрафа, пені), якія спаганяюцца па дагаворах пазыкі паміж фізічнымі асобамі. 

«Юрыдычныя асобы, арганізацыі, найменні якіх утрымліваюць словы „пазыка“, „мікрапазыка“, „мікрафінансаванне“, „грошы ў доўг“ і якія не займаюцца мікрафінансавай дзейнасцю, павінны будуць на працягу 7 месяцаў пасля прыняцця законапраекта ўнесці змяненні ў статутныя дакументы — гэта значыць памяняць сваё найменне, — патлумачыў член Пастаяннай камісіі па бюджэце і фінансах Палаты прадстаўнікоў Аляксей Райко. — Для таго, каб нашы грамадзяне не ўводзіліся ў зман гэтымі словамі і вытворнымі ад іх». 

Устанаўліваецца забарона на выкарыстанне ў рэкламе рэкламадаўцаў, якія не з’яўляюцца мікрафінансавымі арганізацыямі, у тым ліку іх найменнях, слоў «пазыка», «мікрапазыка», «мікрафінансаванне», «грошы ў доўг» або вытворных ад гэтых слоў. 
Бонусы для ІП 

Праектам Закона «Аб змяненні законаў па пытаннях дзяржаўнага сацыяльнага страхавання і пенсіённага забеспячэння», разгледжаным у другім чытанні, плацельшчыкам падатку на прафесійны даход даецца добраахвотнае права на штогадовай аснове ажыццяўляць даплату абавязковых страхавых узносаў на пенсіённае страхаванне для фарміравання сваіх будучых пенсіённых правоў.

У адносінах да індывідуальных прадпрымальнікаў, якія з’яўляюцца плацельшчыкамі падаходнага падатку, устанаўліваецца гнуткі парадак выплаты абавязковых страхавых узносаў у бюджэт дзяржаўнага пазабюджэтнага фонду сацыяльнай абароны насельніцтва. Памер узносаў выплачваецца з фактычнага даходу для ІП, у якіх у каляндарным годзе даход склаў менш як 12 мінімальных заработных плат (МЗП), і з 12 МЗП або іншай сумы, якая перавышае гэты парог, — для ІП, у якіх даход за каляндарны год склаў 12 МЗП і больш. Крыніцай інфармацыі аб даходах будуць з’яўляцца даныя Міністэрства па падатках і зборах. Пры гэтым працэс узаемадзеяння з органамі Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Міністэрства працы і сацыяльнай абароны будзе поўнасцю аўтаматызаваны.

Па просьбе індывідуальных прадпрымальнікаў працягваюцца тэрміны выплаты ІП узносаў у бюджэт фонду — пераносяцца з 1 сакавіка на 31 сакавіка года, наступнага за справаздачным.

Па словах намесніка старшыні Пастаяннай камісіі па працы і сацыяльных пытаннях Палаты прадстаўнікоў Святланы СЕНЬКА, больш жорсткімі становяцца меры ў дачыненні да працадаўцаў, якія выплачваюць заработную плату «ў канвертах», і работнікаў, якія атрымліваюць такія выплаты. «Прадугледжана зняцце з выплачанага заробку «ў канверце» абмежавання па налічэнні ўзносаў у бюджэт з пяці сярэдніх заработных плат, — канкрэтызавала яна. — У выпадку ўстанаўлення падобнага факта працадаўца абавязаны будзе даналічыць у бюджэт фонду ўзносы з фактычнага даходу, але не ніжэй за 1/30 пяціразовай велічыні сярэдняй заработнай платы па краіне за месяц, які папярэднічае месяцу ўстанаўлення гэтага факта, за кожны дзень працы з выплатай заработнай платы «ў канвертах».

Пенсіённыя навацыі 

Мяняюцца правілы выплаты пенсій асуджаным да пазбаўлення волі. Пры змяшчэнні пенсіянера ў месца пазбаўлення волі прызначаную яму пенсію ў поўным аб’ёме будуць пералічваць у папраўчую ўстанову па месцы адбывання пакарання. Усе неабходныя ўтрыманні з пенсіі, у тым ліку кошт утрымання, будуць ажыццяўляцца папраўчай установай. Сёння пенсійныя органы ўтрымліваюць кошт утрымання і ў папраўчую ўстанову пералічваецца 10 % пенсіі. Што датычыцца непаўналетніх, асуджаных да пазбаўлення волі, якія атрымліваюць пенсію па інваліднасці або ў сувязі са стратай карміцеля, 50% пенсіі будзе пералічвацца на яго асабовы рахунак у папраўчую ўстанову і 50% пенсіі — яго законнаму прадстаўніку. 

У ходзе падрыхтоўкі праекта закона ў яго ўключаны палажэнні, якія суадносяцца з Указам Прэзідэнта № 402 «Аб сацыяльнай падтрымцы», які дзейнічае з 1 студзеня 2025 года.

У адпаведнасці з нормамі ўказа змяненні, якія ўносяцца, прадугледжваюць зніжэнне стажу работы з выплатай абавязковых страхавых узносаў у бюджэт фонду для прызначэння працоўнай пенсіі па ўзросце маці чатырох дзяцей (з 10 да 5 гадоў), павелічэнне тэрмінаў звароту па прызначэнне пенсіі (за месяц да ўзнікнення права на пенсію і на працягу аднаго месяца пасля ўзнікнення права на пенсію). Прадастаўляецца права на датэрміновы выхад на пенсію бацькам дзяцей-інвалідаў (інвалідаў з дзяцінства) на 5 гадоў раней, калі маці не рэалізавала гэта права. Устанаўліваецца 30-гадовы перыяд, за які вызначаецца заробак для вылічэння пенсіі, і магчымасці выключэння з названага перыяду часу работы, калі не захаваліся дакументы аб заробку. Устанаўліваецца павышэнне да сацыяльнай пенсіі, якая атрымліваецца, працоўнай пенсіі па інваліднасці або з нагоды страты карміцеля дзецям-інвалідам і інвалідам з дзяцінства I і II групы, якія страцілі карміцеля ва ўзросце да 18 гадоў. Адмяняецца абмежаванне на памер пенсіі, якая выплачваецца пенсіянерам, што працуюць. Пашыраецца пералік грамадзян, якія могуць атрымліваць пенсію праз аб’екты паштовай сувязі .
Таксама падчас сесіі дэпутатамі ратыфікаваны шэраг дакументаў. 

Вераніка КАНЮТА

Фота БелТА