Возьмем, напрыклад, польскага прэзідэнта Караля Наўроцкага. Днямі, а калі больш дакладна — 1 чэрвеня, споўніўся год з моманту яго перамогі ў другім туры прэзідэнцкіх выбараў. І хоць непасрэдна да выканання сваіх абавязкаў кіраўніка дзяржавы ён прыступіў толькі 6 жніўня 2025 года, але сацыялагічныя службы паспяшаліся пацікавіцца ацэнкай яго дзейнасці ў польскіх грамадзян. І ацэнка гэта, скажам прама, не асабліва радуе.

Паводле апытання United Surveys by IBRiS для Wirtualna Polska, якое праводзілася ў апошнія дні мая, негатыўна дзейнасць Наўроцкага на пасадзе прэзідэнта ацанілі 50,1 % палякаў. Пазітыўную ацэнку далі толькі 48,2 % апытаных. Астатнія 1,7 % не змаглі адказаць дакладна. Пры гэтым, калі ўзгадаць другі тур польскіх прэзідэнцкіх выбараў гадавой даўнасці, то сітуацыя будзе як у люстэрку: тады Наўроцкі здабыў перамогу з мінімальным адрывам ад саперніка, Рафала Тшаскоўскага, атрымаўшы 50,89 % галасоў супраць 49,11 % у канкурэнта. Як бачым, за год і без таго слабенькая папулярнасць прэзідэнта Польшчы (калі можна ўвогуле назваць папулярнасцю сітуацыю, калі цябе адкрыта не хочуць бачыць на чале дзяржавы больш за 49 % выбаршчыкаў) была страчана.

Што ж стала прычынай негатыўнай ацэнкі дзейнасці польскага лідара сваім народам? Справа ў тым, што грамадства Польшчы моцна палярызаванае, і за год гэтая палярызацыя толькі ўзмацнілася. Сітуацыя «каабітацыі» (гэта значыць, суіснавання правага прэзідэнта Караля Наўроцкага, якога падтрымлівае партыя «Права і справядлівасць (PiS)», і правацэнтрысцкага ўрада на чале з лідарам «Грамадзянскай платформы» Дональдам Тускам) фактычна справакавала ўнутрыпалітычны крызіс у краіне, які блакіруе шматлікія сацыяльныя і эканамічныя ініцыятывы. І хаця вінаватыя ў гэтым абодва бакі, але асноўны цяжар абвінавачанняў ускладаюць на «новага» прэзідэнта пры «старым» прэм’еры: маўляў, не справіўся, хоць і абяцаў!

А абяцаць Наўроцкі сапраўды майстар! Імкнучыся ў запаветнае прэзідэнцкае крэсла, ён расказваў палякам перад выбарамі салодкія казкі аб істотным зніжэнні падатковай нагрузкі на грамадзян. Але ў выніку — больш жорсткая фіскальная палітыка дзяржавы, узмацненне падатковага кантролю як для бізнесу, так і для фізічных асоб, татальная лічбавізацыя, якая ўскладняе работу дробнага бізнесу, і нават увядзенне новых падаткаў (напрыклад, на ананімныя дабрачынныя зборы).

Не лепей выглядае і сітуацыя з настаўнікамі, якім Наўроцкі абяцаў павышэнне заробкаў і пераадоленне праблемы дэфіцыту кадраў. Нязначнае павышэнне грашовага забеспячэння на фоне высокай інфляцыі не задаволіла педагогаў і выклікала пратэсты, у краіне захоўваецца дэфіцыт настаўнікаў, асабліва ў буйных гарадах, паколькі многія звальняюцца і пераходзяць у больш прыбытковыя сферы. А між тым у рэгіёнах з-за дэмаграфічнага крызісу закрываюцца малакамплектныя школы і дзіцячыя садкі, што садзейнічае скарачэнню працоўных месцаў і павялічвае праблемы бацькоў.

Крызісная сітуацыя і ў сферы медыцынскага абслугоўвання: бальніцы па вушы ў даўгах (а каля 40 наогул на мяжы банкруцтва), надзвычай востры дэфіцыт кадраў (бракуе больш за 100 тысяч урачоў і медсясцёр), гіганцкія чэргі да спецыялістаў, якіх часта проста няма, з-за чаго медустановы вымушаныя абмяжоўваць прыём пацыентаў. Але падчас перадвыбарнай кампаніі Наўроцкі абяцаў палякам маштабную рэформу і новую стратэгію для медыцынскай галіны! Зноў не справіўся? Ці проста падмануў выбаршчыкаў?

А дзяржаўны доўг між тым перавысіў рэкордную адзнаку ў 2 трыльёны злотых (больш за 60 % ВУП). На фоне павелічэння дэфіцыту дзяржаўнага бюджэту, які толькі па выніках першага квартала 2026-га склаў каля 70 млрд злотых ($ 19 млрд), гэта абяцае далейшае зніжэнне сацыяльных выдаткаў і пагаршэнне становішча звычайных грамадзян. Але ж на шляху да прэзідэнцтва Наўроцкі абяцаў жорсткі кантроль за выкананнем фінансавых лімітаў для ўтрымання суадносін дзяржаўнага доўгу да ВУП у бяспечных рамках. Увогуле, правал па ўсіх франтах!

Хаця не, якраз у галіне фронту, гэта значыць абароны, а ўжо калі зусім дакладна — у галіне мілітарызацыі краіны, у маладога прэзідэнта якраз усё ў парадку. Тут, дарэчы, назіраецца кранальнае яднанне кіраўніка дзяржавы і прэм’ер-міністра, якія па іншых пытаннях займаюць жорсткую канфрантацыю. Але не ў вайсковай сферы. Тут Наўроцкі паслядоўна і адзіным строем з урадам выступае за маштабную мілітарызацыю, павелічэнне абароннага бюджэту і паглыбленне інтэграцыі з НАТА і ЗША. З практычных крокаў па дасягненні гэтых мэт — вывядзенне Польшчы на лідзіруючыя пазіцыі ў Паўночнаатлантычным альянсе па аб’ёмах абаронных выдаткаў адносна свайго ВУП (5 %), актыўная мадэрнізацыя ўзброеных сіл і рэалізацыя доўгатэрміновай праграмы па іх павелічэнні да 500 тысяч вайскоўцаў, удзел ва ўсіх найбуйнейшых манеўрах НАТА (толькі за апошні месяц: Saber Strike / Amber Shock, BALTOPS 2026, Ramstein Flag 2026). Увесну Польшча далучылася да французскай праграмы «прасунутага стрымлівання», якая прадугледжвае пашырэнне ядзернага парасона Францыі. А днямі, у пачатку чэрвеня, Варшава афіцыйна накіравала прапанову Пентагону аб стварэнні новай пастаяннай вайсковай базы для амерыканскіх войскаў на сваёй тэрыторыі.

Увогуле, палітыка прэзідэнта Наўроцкага ў Польшчы цалкам адпавядае старому прынцыпу «Гарматы замест масла!», сфармуляванаму калісьці ў гітлераўскай Германіі. Але простым палякам такі падыход, як бачым, падабаецца не надта. Адсюль і незадаволенасць, адлюстраваная ў лічбах сацапытанняў. Але да канца прэзідэнцкага тэрміну яшчэ далёка, і ці тое яшчэ будзе!

Аляксей Бяляеў, палітолаг