Тут нагадалі, што з 22 лютага 2025 года ў Беларусі забаронена браць з людзей плату за кансультацыі па крэдытах, пазыках і лізінгу. Гэта норма замацаваная Законам «Аб спажывецкім крэдыце і спажывецкай мікрапазыцы» і адпаведным артыкулам Грамадзянскага кодэкса.
Дарэчы, раней гэтым карысталіся несумленныя пасрэднікі. Яны абяцалі дапамогу, але па факце проста капіравалі інфармацыю з сайтаў банкаў, бралі велізарныя сумы за простую работу, а калі чалавек своечасова не плаціў — налічвалі такія штрафы, што доўг перад імі вырастаў больш, чым сам крэдыт або пазыка, якія кліент мог і не атрымаць. Людзі вяліся на прыгожую рэкламу і падпісвалі кабальныя дагаворы, часцяком не атрымліваючы нічога наўзамен.
Каб спыніць падобныя злоўжыванні, дзяржава ўвяла забарону на платнае кансультаванне аб паслугах банкаў, мікрафінансавых і лізінгавых арганізацый.
— Але, як паказалі скаргі грамадзян, некаторыя працягваюць абыходзіць закон, — адзначылі ў Нацбанку. — Цяпер такія пасрэднікі маскіруюцца пад «дапамогу ў атрыманні крэдыту» і прапануюць за грошы ацаніць плацежаздольнасць, падабраць падыходны банк або лізінгавую кампанію, дапамагчы падаць заяўку ці ўстанавіць мабільны дадатак — усё гэта па сутнасці тыя ж паслугі, толькі аформленыя з выкарыстаннем іншых дагавораў.
Гэта незаконна, падкрэслівае рэгулятар і нагадвае:
— Парушэнне забароны на спагнанне платы з грамадзян за фінансавае кансультаванне цягне адміністрацыйную адказнасць за незаконную прадпрымальніцкую дзейнасць і служыць аб’ектам увагі з боку падатковых органаў у частцы атрымання ад такой дзейнасці незаконнага даходу.
Без спагнання платы партнёры банкаў (мікрафінансавых арганізацый) маюць права інфармаваць грамадзян — яны могуць прымаць і перадаваць дакументы, неабходныя для заключэння дагавора, падпісваць дагавор ад імя крэдытадаўца (пазыкоўца). Спіс партнёраў размяшчаецца на інтэрнэт-сайце крэдытадаўца (пазыкоўца).
Іншыя арганізацыі і індывідуальныя прадпрымальнікі таксама могуць кансультаваць па фінансавых паслугах. Але толькі бязвыплатна, звяртаюць увагу ў Нацбанку.
Дарэчы, атрымаць самастойна інфармацыю аб банкаўскіх прадуктах і паслугах можна на афіцыйных сайтах банкаў, у іх аддзяленнях у бясплатных кансультантаў і па тэлефонах кол-цэнтраў. Бязвыплатныя кансультацыі па пытаннях атрымання пазык, аб умовах лізінгу робяць адпаведныя мікрафінансавыя і лізінгавыя арганізацыі, спіс якіх з указаннем інтэрнэт-сайтаў размешчаны на афіцыйным інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка.
Асаблівую ўвагу рэгулятар звяртае на тое, што заканадаўства патрабуе даваць грамадзянам поўную і дакладную інфармацыю аб умовах здзелкі:
— Задача спажыўца — не проста паставіць подпіс пад дакументамі, а ўважліва з імі азнаёміцца і пераканацца, што яму падыходзяць Умовы прадастаўлення фінансавай паслугі, запатрабаваць растлумачыць іх.
У рамках сваіх паўнамоцтваў Нацыянальны банк аператыўна рэагуе на праблемныя пытанні даступнасці і якасці паслуг банкаў і падкантрольных яму некрэдытных фінансавых арганізацый і прымае неабходныя меры для іх вырашэння.
Трэба памятаць, што ніхто не можа гарантаваць атрыманне крэдыту, «выправіць» крэдытную гісторыю, паўплываць на рашэнне банка. Гэта веданне зберажэ вас ад замахаў зламыснікаў. Калі вашы правы парушаныя, па дапамогу ў іх абароне можна звярнуцца ў грамадскія аб’яднанні спажыўцоў, пералік якіх размешчаны на сайце Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю, мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы, суд.