Рэйды паліцыі супраць нелегальных мігрантаў справакавалі масавыя акцыі пратэсту. У мірных рамках вулічная дэмакратыя доўга не пратрымалася, выліўшыся ў сапраўднае пабоішча. Абвугленыя аўто, разбітыя вітрыны, паліцэйская конніца, які рассякае натоўп, і матацыклісты, якія тараняць вартавых правапарадку, — усё гэта можна бачыць на шматлікіх фота і відэа з месца падзей.

Паліцыя аб’явіла цэнтр Лос-Анджэлеса зонай незаконных сходаў і загадала пратэстуючым разысціся па дамах. Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп распарадзіўся накіраваць у горад каля 2 тысяч байцоў Нацгвардыі. Гэта стала першым выпадкам за апошнія 60 гадоў, калі прэзідэнт задзейнічаў Нацыянальную гвардыю штата без запыту губернатара.



Тым часам губернатар Каліфорніі дэмакрат Гэвін Ньюсам абвінаваціў Трампа ў перавышэнні паўнамоцтваў і прыгразіў прэзідэнту судом. 

 Гаспадар Белага дома адрэагаваў ва ўласцівай яму манеры. «Калі яны плюнуць — мы ўдарым, і я абяцаю вам, што ўдарым мацней, чым іх калі-небудзь білі раней», — заявіў Трамп.

А між тым акцыі пратэсту супраць міграцыйнай палітыкі Трампа перакінуліся і на іншыя гарады. Самыя буйныя з іх прайшлі ў Сан-Францыска, Сіэтле, Атланце, Даласе, Нью-Ёрку, Осціне і іншых. Колькасць затрыманых пераваліла за дзве сотні.

Пра тое, як развіваецца сітуацыя, чаму ў ЗША гавораць пра грамадзянскую вайну і пра што нагадалі падзеі ў Лос-Анджэлесе — расказваем у гэтым аглядзе.

Спыніць ўварванне. Чаму ЗША ўзмацняюць жорсткасць міграцыйнай палітыкі?

Яшчэ падчас перадвыбарнай кампаніі Трамп абяцаў спыніць «уварванне мігрантаў» у ЗША і вызваліць краіну ад наркакартэляў. «Я абвяшчу надзвычайнае становішча на нашай паўднёвай мяжы. Мы пачнем працэс вяртання мільёнаў замежных злачынцаў туды, адкуль яны прыбылі... І я адпраўлю войскі на паўднёвую мяжу, каб адбіць катастрафічнае ўварванне ў нашу краіну», — заяўляў Трамп.

Да выканання свайго абяцання прэзідэнт ЗША прыступіў неадкладна. Пасля ўступлення на пасаду ён падпісаў указ аб увядзенні на мяжы з Мексікай рэжыму надзвычайнай сітуацыі. Найбуйнейшыя наркакартэлі былі прыраўнаваны да тэрарыстычных груповак. Таксама былі пашыраны паўнамоцтвы амерыканскіх праваахоўных органаў, якія атрымалі права дэпартаваць нелегалаў па паскоранай працэдуры, гэта значыць без рашэння іміграцыйнага суда.

Для дэпартацыі выдзяляюцца самалёты, якія вывозяць нелегальных мігрантаў у краіны іх паходжання. Не ўсім такі падыход спадабаўся. Некаторыя дзяржавы, напрыклад Мексіка і Калумбія, спачатку адмаўляліся прымаць самалёты з мігрантамі. Аднак пасля «тарыфных» пагроз Трампа адступілі. У канцы красавіка мексіканскі лідар Клаўдзіа Шэйнбаўм паведаміла, што за першыя 100 дзён знаходжання Трампа ва ўладзе з ЗША ў Мексіку былі дэпартаваныя амаль 39 тыс. мігрантаў.

Барацьбой з незаконнай іміграцыяй у ЗША займаецца Іміграцыйная і мытная паліцыя (ICE). Яна праводзіць арышты нелегальных імігрантаў, якія парушылі закон, а таксама тых, каму былі накіраваныя канчатковыя рашэнні аб дэпартацыі. Адказным за бяспеку межаў і дэпартацыйную палітыку пры адміністрацыі Трампа прызначаны Том Хоман.

Раней Трамп неаднаразова заяўляў, што мае намер выкарыстоўваць любыя даступныя яму рэсурсы — ад агентаў ICE і мясцовых праваахоўных органаў да ваенных, каб выканаць сваё абяцанне аб масавых дэпартацыях.

«Становіцца ўсё горш». Як успыхнуў Лос-Анджэлес?

У мінулую пятніцу, 6 чэрвеня, у Лос-Анджэлесе пачаліся масавыя затрыманні нелегальных мігрантаў. Да вечара суботы ў паліцыі паведамілі, што падчас рэйдаў было затрымана больш за 40 чалавек. Усе яны абвінавачваюцца ў парушэнні міграцыйнага заканадаўства.

Дзеянні іміграцыйнай паліцыі выклікалі масавыя пратэсты. Сітуацыю пагоршылі чуткі аб тым, што затрыманых мігрантаў утрымліваюць у падвальных памяшканнях. У ICE гэтую інфармацыю абверглі, аднак пратэстны рух працягнуў набіраць абароты.



Тое, што пачыналася як мірныя дэманстрацыі, даволі хутка перарасло ў сутыкненні з паліцыяй. У вартавых правапарадку паляцелі камяні, бутэлькі з запальнай сумессю, петарды і феерверкі. На відэа з месца падзей можна бачыць матацыклістаў, якія на вялікай хуткасці ўразаюцца ў паліцэйскае ачапленне.

• Не абышлося без марадзёрства, пагромаў і вандалізму. Удзельнікі беспарадкаў грамілі вітрыны магазінаў і падпальвалі аўтамабілі, размалёўвалі фарбай сцены будынкаў, тратуары і помнікі, узводзілі барыкады з лаваў і смеццевых бакаў.

Паліцыянты ў адказ ужылі ўвесь арсенал: святло-шумавыя гранаты, слёзатачывы і пярцовы газ, гумовыя кулі. Кіраўнік паліцыі Лос-Анджэлеса Джым Макдонэл заявіў, што сітуацыя «становіцца ўсё горш». У горад прыязджаюць дэманстранты з іншых населеных пунктаў, каб паўдзельнічаць у беспарадках.

У выхадныя па распараджэнні Трампа ў Лос-Анджэлес былі накіраваныя дзве тысячы ваеннаслужачых Нацыянальнай гвардыі. Яны павінны аказваць дапамогу паліцэйскім. Паводле інфармацыі Newsweek, гвардзейцы ўзброеныя і перамяшчаюцца на бронетэхніцы.

Таксама паведамляецца аб размяшчэнне 700 марскіх пехацінцаў у акрузе Лос-Анджэлеса. Разам з войскамі Нацыянальнай гвардыі яны будуць ахоўваць федэральныя будынкі. З неба вуліцы горада патрулююць верталёты.

Міністр унутранай бяспекі Крысці Ноэм у інтэрв’ю CBS параўнала падзеі ў Лос-Анджэлесе з пратэстамі Black Lives Matter у 2020 годзе. Па словах Ноэм, пратэсты Black Lives Matter пасля забойства афраамерыканца Джорджа Флойда былі дазволеныя без якога-небудзь кантролю з боку ўладаў. Новая адміністрацыя ЗША падобнага не дапусціць. «Мы не дапусцім паўтарэння 2020 года», — сказала міністр.

 Тым часам геаграфія пратэстаў шырыцца. Сутычкі пратэстоўцаў з паліцыяй адбыліся ў Сан-Францыска, каля 150 чалавек былі затрыманыя. У Нью-Ёрку дэманстрацыі прайшлі ля небаскроба Trump Tower. Паліцыя затрымала тут каля 20 чалавек. Акцыі пратэсту таксама праходзяць у Сіэтле, Атланце, Даласе, Осціне і многіх іншых гарадах.

Паведамляецца аб пацярпелых сярод пратэстуючых, паліцэйскіх, а таксама журналістах, якія асвятляюць беспарадкі. Так, у рэпарцёра тэлеканала 9News Ларэн Томасі «прыляцела» гумовая куля ад паліцэйскага. Кулявое раненне таксама атрымалі брытанскі фотажурналіст і рэпарцёр кітайскага інфармагенцтва «Сіньхуа».

«Лос-Анджэлес акупаваны». Што гавораць улады?

Баталіі сёння разгортваюцца не толькі на вуліцах Лос-Анджэлеса, але і на палітычнай арэне — паміж рэспубліканцамі і дэмакратамі. І губернатар Каліфорніі Ньюсам, і мэр Лос-Анджэлеса Карэн Бас з’яўляюцца прадстаўнікамі Дэмакратычнай партыі ЗША. А Ньюсам да таго ж фігура няпростая — у асяроддзі дэмакратаў ён разглядаецца як магчымы кандыдат на наступных выбарах прэзідэнта.

Тое, што губернатар Каліфорніі, як і яго аднапартыйцы, абрынуцца з крытыкай на Трампа, было цалкам прадказальна. Яны ўспрынялі ў штыкі і распараджэнне прэзідэнта ўзмацніць жорсткасць міграцыйнай палітыкі, і яго рашэнне накіраваць у Лос-Анджэлес байцоў Нацгвардыі.

Аднак у дадзенай сітуацыі рэакцыя дэмакратаў — гэта не проста спроба абразіць прэзідэнта-рэспубліканца. Хутчэй, гэта імкненне абараніць сваю вотчыну. Бо Каліфорнія для Ньюсама — гэта яго юрысдыкцыя. А значыць, у нейкай меры гэта юрысдыкцыя і Дэмакратычнай партыі, якую Ньюс прадстаўляе. І няхай прэзідэнтам краіны з’яўляецца рэспубліканец, у тых штатах, дзе на чале стаяць губернатары-дэмакраты, Дэмпартыя працягвае ўтрымліваць уладу. Умяшанне Трампа ў дадзенай сітуацыі расцэньваецца як спроба гэтую ўладу адабраць. Адсюль і жорсткае супраціўленне.

Ньюсам і Бас ужо назвалі меры іміграцыйнай паліцыі празмернымі, а рашэнне Трампа накіраваць байцоў Нацгвардыі — правакацыяй.

Так, Ньюсам заявіў, што марскія пехацінцы, якіх накіравалі ў Лос-Анджэлес, выкарыстоўваюцца як «палітычныя пешкі», і прыгразіў падаць у суд на адміністрацыю Трампа за рашэнне прыцягнуць вайскоўцаў да падаўлення пратэстаў. «Мы пададзім у суд, каб гэта спыніць. Суды і Кангрэс павінны дзейнічаць. Сістэма стрымак і проціваг разбураецца», — заявіў губернатар. Пры гэтым Трампа ён назваў прэзідэнтам-дыктатарам.

 Ньюсам паведаміў, што яго офіс накіруе ў Лос-Анджэлес дадаткова 800 супрацоўнікаў праваахоўных органаў і мясцовых органаў улады, паколькі супрацьстаянне з Трампам у сувязі з разгортваннем федэральных войск абвастрылася. «Хаос — гэта менавіта тое, чаго хацеў Трамп, зараз мы адпраўляем яшчэ сотні супрацоўнікаў праваахоўных органаў, каб навесці парадак», — сказаў губернатар.

Ён таксама заявіў, што Трамп выступае «не за міратворчасць, ён тут для грамадзянскай вайны на вуліцах».

Тым часам у адміністрацыі Трампа ацэньваюць пратэсты і беспарадкі ў Лос-Анджэлесе і іншых гарадах няйначай як спробу мяцяжу. «Мяцеж супраць законаў і суверэнітэту Злучаных Штатаў», — напісаў у сацсетцы Х намеснік кіраўніка апарата Белага дома Стывен Мілер.

Пры гэтым у Белым доме мяркуюць, што некаторыя пратэстоўцы атрымліваюць грашовыя ўзнагароды за ўдзел у акцыях. «Гэта не дэманстранты, гэта падбухторшчыкі спакою і мяцежнікі, што атрымліваюць аплату», — напісаў Трамп у сацсеткі Truth Social.



Ён таксама заявіў, што ўлады Каліфорніі не спраўляюцца са сваёй работай і павінны прынесці прабачэнні жыхарам Лос-Анджэлеса. Абвінавачанні Ньюсама аб распальванні грамадзянскай вайны прэзідэнт ЗША адпрэчыў. «Не, усё наадварот. Я не хачу грамадзянскай вайны. Грамадзянская вайна здарыцца, калі пакінуць усё на такіх людзей, як ён», — сказаў Трамп, маючы на ўвазе губернатара Каліфорніі.

Прэзідэнт ЗША таксама даручыў міністру ўнутранай бяспекі Крысці Ноэм, міністру абароны Піту Хегсету і генеральнаму пракурору Пэм Бондзі прыняць усе неабходныя меры «для вызвалення Лос-Анджэлеса ад уварвання мігрантаў і пакласці канец беспарадкам».

«Некалі вялікі амерыканскі горад Лос-Анджэлес быў захоплены і акупаваны нелегальнымі імігрантамі і злачынцамі. Цяпер агрэсіўныя, мяцежныя натоўпы рояцца і нападаюць на нашых федэральных агентаў, спрабуючы спыніць нашы аперацыі па дэпартацыі. Лос-Анджэлес будзе вызвалены», — напісаў Трамп у сацсетках.

Паралельныя рэальнасці. Як бачаць тое, што адбываецца, СМІ?

Каб коратка абмаляваць настроі ў амерыканскім грамадстве ў сувязі з міграцыйнымі пратэстамі, дастаткова прывесці вытрымкі з паведамленняў двух вядучых амерыканскіх тэлеканалаў — Fox News і CNN. Першы лічыцца прарэспубліканскім тэлеканалам, які падтрымлівае дзеянні адміністрацыі Трампа. Другі — люта крытыкуе адміністрацыю Трампа і відавочна сімпатызуе дэмакратам. Абодва тэлеканалы на аснове адных і тых жа падзей ствараюць сваю «рэальнасць» і трансліруюць сваю «праўду» на шматмільённую аўдыторыю, яшчэ больш палярызуючы амерыканскае грамадства.

«Горад скочваецца ў анархію», — апісвае сітуацыю ў Лос-Анджэлесе Fox News. У яго выкладанні падзеі ў Лос-Анджэлесе — гэта бунт супраць законных дзеянняў іміграцыйнай і мытнай паліцыі ЗША, які суправаджаецца насіллем і падбухторваецца ворагамі цяперашняй улады — дэмакратамі.

Рашэнне Трампа прыцягнуць Нацгвардыю Fox News расцэньвае як вымушаную і неабходную меру. «Паколькі жыцці супрацоўнікаў праваахоўных органаў відавочна знаходзіліся пад пагрозай, а мясцовая рэакцыя праваахоўных органаў была не занадта надзейнай, прэзідэнт Дональд Трамп загадаў дзвюм тысячам ваеннаслужачым Нацыянальнай гвардыі аднавіць парадак», — паведамляе Fox News.

У той жа час CNN у дзеяннях Трампа бачыць пагрозу. «Рыторыка Трампа сведчыць аб тым, што ён пераследуе палітычныя мэты, якія выходзяць за рамкі бягучай сітуацыі ў Лос-Анджэлесе... Ён папярэджвае дэмакратычныя юрысдыкцыі па ўсёй краіне, якія выступаюць супраць яго крокаў па дэпартацыі. І ён не проста дэманструе сваё жаданне мілітарызаваць свае рэпрэсіі супраць нелегальных мігрантаў, якія ён анансаваў падчас выбарчай кампаніі 2024 года. Ён мае на ўвазе, што будзе выкарыстоўваць армію, у прыватнасці Нацыянальную гвардыю, для барацьбы з пратэстамі і іншадумствам — перспектыва, якая выклікае заклапочанасць у дэмакратычным грамадстве», — падкрэслівае CNN.



Дарэчы, агулам за першыя тры гады прэзідэнцтва Байдэна ў ЗША прыбылі каля 4 млн мігрантаў. І гэта толькі афіцыйныя дадзеныя. Сітуацыя пагаршалася тым, што разам з мігрантамі на тэрыторыю ЗША трапляла зброя і наркотыкі. У амерыканскіх СМІ неаднаразова пісалі, што ў Злучаных Штатах вылілася опійная эпідэмія. Кожны год яе ахвярамі становяцца каля 100 тысяч жыхароў краіны.

Аглядальнікі Коўл параўноўваюць падзеі ў прыгранічных штатах, у прыватнасці, у Тэхасе, з сітуацыяй у 1957 годзе. Тады прэзідэнт Дуайт Эйзенхаўэр адправіў войскі ў Літл-Рок, каб разагнаць натоўп гараджан, якія не пускалі ў школу чарнаскурых дзяцей. «Гэта быў вельмі цяжкі час. Шкада, што такое адбываецца зноў», — канстатуюць эксперы.

Паводле БЕЛТА.