Грамадзяне зацікаўлены, каб Беларусь заставалася аазісам міру і стабільнасці

— У разгар бурных падзей, якія ахапілі свет, асабліва дзвюх войнаў, у Еўропе і на Блізкім Усходзе, Беларусь рыхтуецца да правядзення прэзідэнцкіх выбараў 26 студзеня 2025 года. Гэта падзея ўяўляе сабой вырашальны паваротны момант у палітычным жыцці Беларусі, якая, нягледзячы на ўсе выклікі, захавала бяспеку і дасягнула зайздроснага ўзроўню эканамічнага росту, — падкрэсліваецца ў дакладзе.

Яго аўтары перакананыя, што гэтыя выбары прывядуць да новага этапу грамадска-палітычнага і эканамічнага развіцця ў гісторыі Беларусі, які характарызуецца стабільнасцю і эканамічным развіццём, нягледзячы на заходнія санкцыі і вайну ў суседняй Украіне.

Аналітыкі чакаюць, што Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка набярэ 80–85 % галасоў. Прычына крыецца ў акцэнце на пераемнасці і палітыцы буйных праектаў у сферы інфраструктуры, прамысловасці і эканамічнага развіцця, абяцанні, што эканамічны рост працягнецца і ў найбліжэйшыя пяць гадоў.

Дарэчы, пра рост эканомікі.

Паводле ацэнак аналітыкаў, Беларусь заняла трэці радок у рэйтынгу самых хуткарослых еўрапейскіх эканомік у 2024 годзе.

— Еўрапейскія краіны апошнім часам сутыкнуліся з сур’ёзнымі праблемамі, уключаючы зніжэнне дзелавой актыўнасці і падзенне еўра да самага нізкага ўзроўню ў дачыненні да долара з 2022 года. Акрамя таго, на рэгіён яшчэ больш паўплывала пагроза патэнцыяльных пошлін з боку прэзідэнта Дональда Трампа ў ЗША, — адзначаецца ў дакладзе. — Нягледзячы на гэтыя перашкоды, некаторыя краіны прадэманстравалі моцны эканамічны рост у 2024 годзе. Беларусь заняла трэцяе месца ў рэйтынгу першых 15 краін Еўропы па тэмпах росту ВУП на 2024 год на аснове даных Міжнароднага валютнага фонду (МВФ) за кастрычнік 2024 года.

Нагадаем, паводле звестак, агучаных на днях прэм’ер-міністрам Беларусі Раманам Галоўчанкам, тэмп росту ВУП за 2024-ы склаў 104 %, замест 103,8 %, запланаваных у прагнозных дакументах.

Супрацоўнікі інстытута блізкаўсходніх і Балканскіх даследаванняў перакананыя: эканамічная і палітычная стабільнасць Беларусі, сацыяльная згуртаванасць і міжнародныя адносіны маюць вырашальнае значэнне для яе будучыні.

— Здольнасць беларускага лідара вырашаць гэтыя складаныя пытанні з’яўляецца асноўнай прычынай, па якой выбаршчыкі перавыбіраюць яго прэзідэнтам, — адзначаюць яны ў дакладзе. — На думку большасці выбаршчыкаў, цяперашні курс кіраўніцтва і пазіцыянавання дзяржавы з’яўляецца правільным. Грамадзяне зацікаўлены ў спыненні вайны ва Украіне і ў тым, каб Беларусь заставалася аазісам міру і стабільнасці.

Навязванне дэмакратыі — недэмакратычны акт

Цікава, што заходнія краіны падкрэсліваюць выкарыстанне дэмакратыі ў краінах трэцяга свету, але не згадваюць, што дэмакратычным сістэмам у Заходняй Еўропе папярэднічалі ліберальныя сістэмы. Дэмакратыя не ўзнікла ў Еўропе раптоўна. Да ўкаранення сённяшняй дэмакратычнай сістэмы яна прайшла некалькі стадый грамадска-палітычнага развіцця, акцэнтуюць увагу аналітыкі і прыводзяць прыклады.

Вялікабрытанія не стала цалкам дэмакратычнай краінай да таго часу, пакуль палове яе насельніцтва (жанчынам) не было прадастаўлена права голасу, і гэта адбылося толькі ў 1928 годзе. Што датычыцца ЗША, то яны надзялілі жанчын палітычнымі правамі ў 1919 годзе. Іх дэмакратыя не паляпшалася да 1964 года, калі яны прызналі палітычныя правы афраамерыканцаў. Што датычыцца Францыі, то яна не давала выбарчыя правы мужчынам без дыскрымінацыі да 1851 года, яна не прагрэсавала ў сваёй дэмакратыі да 1944 года, калі дала выбарчыя правы жанчынам.

— Справа ў тым, што дэмакратычныя працэсы ў найстарэйшых дэмакратыях свету яшчэ не завершаныя і ўвесь час знаходзяцца ў фазе развіцця і ўдасканалення, — робяць выснову аналітыкі і прыводзяць рэйтынг часопіса «The Economіst» за 2017 год, згодна з якім з 167 даследаваных краін (з 193 дзяржаў — членаў ААН) толькі 19 з’яўляюцца пераважна дэмакратычнымі краінамі Еўропы і Паўночнай Амерыкі, а 52 — пераважна дыктатарскімі краінамі Афрыкі, Азіі і арабскага свету. Астатнія 96 краін вагаюцца паміж няпоўнай дэмакратыяй і «мяккай» дыктатурай.

— Праблема Захаду заключаецца ў навязванні заходняй мадэлі дэмакратыі ў краінах, якія адрозніваюцца ад яго ў культурным плане і маюць іншае асяроддзе. Міжнародная супольнасць павінна прыняць іншыя мадэлі дэмакратыі для краін са сваімі традыцыямі, культурным і палітычным статусам. Такім чынам, «навязванне дэмакратыі» — робяць выснову аўтары — гэта недэмакратычны акт.

Асабліва ён актуальны ў святле таго, што днямі дэпутаты Еўрапарламента большасцю галасоў прынялі рэзалюцыю, у якой заклікалі краіны ЕС не прызнаваць вынікі прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі, а таксама пашыраць санкцыі супраць Мінска. Што ж, яшчэ адно пацвярджэнне недэмакратычнасці і навязвання любымі даступнымі метадамі сваёй мадэлі паводзін... Але беларусы заўсёды жылі сваім розумам. Яны будуць рабіць гэта і надалей, выказаўшы сваю волю на выбарчых участках.

Наша даведка

Міжнародны інстытут блізкаўсходніх і Балканскіх даследаванняў (ІFІMES) у Любляне (Славенія) рэгулярна аналізуе падзеі на Блізкім Усходзе, на Балканах і ва ўсім свеце.