Штуршок для навукі і стандартызацыі

Якасць прадукцыі сёння мае першараднае значэнне, паколькі непасрэдна звязана з яе канкурэнтаздольнасцю. «На сённяшні дзень для ўсіх відаў прадукцыі лёгкай прамысловасці распрацавана больш за 1700 стандартаў, — адзначыла старшыня Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Алена МАРГУНОВА. — Мы штогод пераглядаем іх, паколькі патрабаванні да якасці ўвесь час растуць, і важна закладваць новыя якасныя характарыстыкі ў аснову стандартаў, каб абапірацца на іх». Да таго ж гэта дазваляе з дапамогай пэўных працэдур выяўляць і знімаць з рынку тавары, якія не адпавядаюць патрабаванням і нормам. У тым ліку, каб толькі якасная беларуская прадукцыя дастойна прадстаўляла краіну як на ўнутраным, так і на знешнім рынках.

Мінскі рэферэнс-цэнтр БелДІСС займае ў працэсе кантролю за бяспечнасцю і якасцю тавараў асаблівае месца. Новае падраздзяленне інстытута было ўключана ў яго склад у студзені 2025 года шляхам далучэння да БелДІСС «Цэнтра выпрабаванняў і сертыфікацыі ТААТ». Яго гісторыя пачалася яшчэ ў 1991-м — Міністэрства лёгкай прамысловасці БССР стварыла гэты профільны цэнтр на базе дзеючага выпрабавальнага цэнтра тавараў народнага спажывання Беларускага цэнтра моды. Першапачаткова ён займаўся выключна выпрабаваннямі прадукцыі лёгкай прамысловасці, але з цягам часу задачы значна пашырыліся. Дадаліся, напрыклад, работы па ацэнцы адпаведнасці сродкаў індывідуальнай аховы, упакоўкі, мыйных сродкаў, мінеральных угнаенняў, касметыкі і парфумерыі, прадукцыі для дзяцей і падлеткаў, а таксама тавары харчовай прамысловасці.

Пасля перадачы яго ў 1993-м Дзяржстандарту цэнтр працягнуў развівацца і са студзеня мінулага года ўвайшоў у склад БелДІСС: «Мы ўжо цэлы год служым нашаму інстытуту. За гэты час выраслі ў кадравым плане: у штаце ёсць медыцынскія работнікі, інжынеры, хімікі, біёлагі. Усе яны працуюць над развіццём нашай навуковай і доследна-эксперыментальнай базы, — падзяліўся начальнік Мінскага рэферэнс-цэнтра БелДІСС Уладзімір ШАРАМКОЎ. — Наш цэнтр паспяхова размясціўся на новых пляцоўках, і сёння мы гатовы паказаць усе новаўвядзенні, якімі валодаем. Усё тое абсталяванне, той патэнцыял, які, я спадзяюся, дасць новы штуршок развіццю навукі і стандартызацыі, дапаможа ў нагляднай дзейнасці за прадукцыяй на рынку».

Праверкі на трываласць

Асноўная мэта новага падраздзялення — правядзенне выпрабаванняў і пацвярджэнне адпаведнасці прадукцыі строгім патрабаванням бяспекі і якасці. Пад пільнай увагай спецыялістаў цэнтра — папулярныя сярод грамадзян усіх узростаў тавары: адзенне і абутак, цацкі, парфумерна-касметычная прадукцыя, сродкі індывідуальнай абароны, упакоўка, мыйныя сродкі і тавары бытавой хіміі, а таксама іншыя вырабы.

Мінулыя дванаццаць месяцаў былі прысвечаны інтэнсіўнай «перазагрузцы» дзейнасці цэнтра, у першую чаргу маштабнаму пашырэнню і абнаўленню выпрабавальнай базы. Як адзначае Уладзімір Шарамкоў, за год у складзе БелДІСС было атрымана больш за дваццаць адзінак сучаснага абсталявання. З’явіліся новыя храматографы, спектрометры, а таксама мадэрнізавана ўстаноўка для выпрабавання трываласці паднаска абутку. Тэхнічны парк дазваляе праводзіць аналізы па больш за 200 ключавых паказчыках — ад гіграскапічнасці тканін да складу сыравіны.

Напрыклад, на адных стэндах вызначаецца ўстойлівасць цацак да ўдараў, на іншых — кінэтычная энергія снарадаў цацачных і водных пісталетаў. Ёсць выпрабаванні, прызначаныя для праверкі тканін на вогнетрываласць — гэта карысная, часам проста неабходная ўласцівасць улічваецца пры вырабе спецвопраткі. Такую тканіну ўвогуле выпрабоўваюць шмат разоў і рознымі спосабамі — каб пераканацца, што нават пасля, напрыклад, шматразовага мыцця яна не страціць вонкавы выгляд і якасныя ўласцівасці. Адмысловая ўвага надаецца таксама выпрабаванням сродкаў індывідуальнай абароны, уключаючы праверку на шчолакапранікальнасць, выпрабаванням тавараў на ўтрыманне розных шкодных рэчываў — цяжкіх металаў, лятучых злучэнняў, фталатаў.

У планах — пашырэнне і супрацоўніцтва

Сёлета Мінскі рэферэнс-цэнтр БелДІСС мае намер пашыраць пералік выпрабаванняў, каб забяспечыць поўны цыкл кантролю паказчыкаў у адпаведнасці з патрабаваннямі тэхнічных рэгламентаў Мытнага саюза для цэлага шэрага тавараў. Такім чынам плануецца спрасціць жыццё вытворцам, якім больш не давядзецца звяртацца адразу ў некалькі інстанцый: «Цяпер многія выпрабаванні мы аддаём на аўтсорс партнёрам па ЕАЭС, але магчымасць праводзіць іх тут — гэта зручнасць для заказчыка і спажыўца, скарачэнне тэрмінаў і, безумоўна, эканамічная эфектыўнасць», — падкрэсліў Уладзімір Шарамкоў.

«Для нас вельмі важны дыялог і праца ў адной камандзе, — адзначыла старшыня Беларускага дзяржаўнага канцэрна па вытворчасці і рэалізацыі тавараў лёгкай прамысловасці Надзея ЛАЗАРЭВІЧ. — У сістэме „Беллегпрама“ таксама ёсць свой інстытут з лабараторыяй, але мы не збіраемся канкурыраваць. Мы будзем узмацняць свае магчымасці, пашыраць іх, распрацоўваць новыя віды выпрабаванняў з улікам сучасных тэхналогій, новых трэндаў і хімічных саставаў матэрыялаў. Трэба вучыцца іх аналізаваць, вывучаць і даваць кампетэнтныя рэкамендацыі, каб умацоўваць патэнцыял лёгкай прамысловасці, абараняць нашых вытворцаў».

Нягледзячы на тое, што сёння на рынку ў асноўным прадстаўлена імпартная прадукцыя, паводле слоў Надзеі Лазарэвіч, у Беларусі ёсць усе магчымасці змяніць гэту сітуацыю: «Дзякуючы такім цэнтрам мы зможам пацвярджаць, што нашы вытворцы нічым не ўступаюць замежным і могуць дастойна канкурыраваць з імі». Дарэчы, сярод планаў Дзяржстандарта і канцэрна «Беллегпрам» — падпісанне дарожнай карты ўзаемадзеяння па стандартызацыі работ, паслуг і матэрыялаў. Да таго ж, да 2030 года ў Мінскім рэферэнс-цэнтры БелДІСС плануюць асвоіць новыя кірункі выпрабавання для такіх груп тавараў, як мыйныя сродкі, медыцынскія вырабы, харчовая прадукцыя і не толькі.

Аміна НАЗАРАВА.
Фота Ксеніі ЛІННІК.