Top.Mail.Ru

Ад «дзякуй» да вольнага валодання беларускай: як у мінскім дзіцячым садку ўлюбляюць дзяцей у родную мову

Папулярызацыя беларускай мовы сярод самых маленькіх жыхароў краіны — важная частка выхаваўчай работы ва ўстановах дашкольнай адукацыі. У дзіцячым садку № 8 г. Мінска «жамчужына» дзеці беларускамоўнай групы «Васілёк» кожны дзень апускаюцца ў моўнае і культурнае асяроддзе: размаўляюць, гуляюць, займаюцца, напрыклад развучваюць вершы на беларускай мове. Пра тое, як дзеці асвойваюць родную мову і чаму падтрымка бацькоў асабліва важная ў гэтым працэсе, БелТА расказала выхавальніца ўстановы Святлана Тоўсцік.



У групе «Васілёк» 25 дзяцей, і беларуская мова тут гучыць на працягу ўсяго дня. Праз гульню, казкі, песні і тэатралізаваныя пастаноўкі дзеці паступова прывыкаюць выкарыстоўваць новыя словы ў паўсядзённых зносінах. Многія дзеці дома часцей чуюць рускую мову, аднак за некалькі гадоў навучання пачынаюць свабодна размаўляць паміж сабой і з педагогамі на беларускай мове.

«Калі ў звычайных групах, дзе дзеці размаўляюць на рускай мове, дзень беларускай мовы звычайна праходзіць раз на тыдзень, напрыклад у чацвер, то ў нас, наадварот, аўторак становіцца днём рускай мовы. У астатні час мы маем зносіны з дзецьмі па-беларуску», — распавяла Святлана Тоўсцік.

Паводле яе слоў, лепш за ўсё любоў да роднай мовы фарміруецца ў паўсядзённых зносінах і гульні. Важна, каб дзіця чула беларускую мову не толькі ў дзіцячым садку, але і дома — ад бацькоў і іншых блізкіх. Пры гэтым ранішнікі і бацькоўскія сходы праходзяць на рускай мове — так інфармацыя застаецца даступнай для ўсіх дарослых, у тым ліку бацькоў-замежнікаў. Самі ж дзеці ахвотна спяваюць песні і распавядаюць вершы на беларускай мове.


«Мы выкарыстоўваем настольныя і слоўныя гульні, лато, загадкі, вершы, казкі і пацешкі на беларускай мове. Вялікую ролю адыгрывае тэатральная дзейнасць: дзеці самі пераўвасабляюцца ў казачных герояў і разыгрываюць сцэнкі на роднай мове. Таксама слухаем аўдыёказкі, песні, размаўляем у групе з аднагодкамі і выхавальнікам. Праз творчасць даведаюцца больш пра культуру і асаблівасці нашай краіны», — падкрэсліла педагог.

Святлана Тоўсцік успамінае, што спачатку бацькі ставіліся да пераходу ў беларускамоўную групу з некаторым хваляваннем. Іх турбавала, ці не стане для дзяцей занадта рэзкім пераход да зносін на іншай мове.

«Вядома, бацькі крыху хваляваліся. Мы патлумачылі, што навучанне будзе праходзіць паступова, у камфортным для дзіцяці тэмпе. Сёння бацькі ахвотна супрацоўнічаюць з выхавальнікамі і дапамагаюць дзецям вывучаць мову дома», — адзначыла выхавальнік.


Большую частку дыдактычных матэрыялаў педагог распрацоўвае самастойна. Дапаможнікі, заданні, лэпбукі і гульнявыя карткі адаптуюцца і перакладаюцца на беларускую мову з улікам узросту дзяцей. Для бацькоў падрыхтаваны тэматычныя планы, памяткі, карты і QR-коды з дадатковай інфармацыяй.

«Цяпер можна сказаць, што ўсе дзеці ў групе кантактуюць са мной і адзін з адным на беларускай мове. Вядома, у кагосьці гэта атрымліваецца лепш, для кагосьці гэта складаней. Многае залежыць не толькі ад працы выхавальніка, але і ад таго, ці падтрымлівае сям’я развіццё дзіцяці дома», — падкрэсліла педагог.

У дзіцячым садку таксама створана невялікая бібліятэка з беларускамоўнымі творамі. У ёй ёсць сучасныя дзіцячыя кнігі, казкі, апавяданні і вершы, а таксама творы класікаў беларускай літаратуры — Якуба Коласа, Янкі Купалы, Кандрата Крапівы, Янкі Маўра, Змітрака Бядулі і іншых аўтараў.


Па словах Святланы Тоўсцік, бацькі могуць браць кнігі дадому, чытаць іх разам з дзецьмі і выкарыстоўваць новыя словы ў паўсядзённых зносінах. Такая падтрымка асабліва важная для сем’яў, дзе беларуская мова не з’яўляецца мовай пастаянных зносін.

«У нас шмат бацькоў-замежнікаў, таму далёка не заўсёды дзеці могуць атрымаць дома дастатковую моўную практыку. Праз гэта ўзровень валодання беларускай мовай у выхаванцаў адрозніваецца, нават калі яны некалькі гадоў наведваюць беларускамоўную групу. Але галоўнае-стварыць для дзіцяці добразычлівае асяроддзе, у якім яно не баіцца гаварыць і памыляцца», — лічыць выхавальнік.


У групе не ставяць задачу механічна завучыць як мага больш слоў. Педагог імкнецца зрабіць мову натуральнай часткай дзіцячага жыцця. Напрыклад, новыя паняцці дзеці асвойваюць падчас гульняў, прагулак, заняткаў па маляванні і лепцы. Для дзяцей арганізаваны спецыяльны куток «Беларуская хата» з прадметамі побыту нашых продкаў, што дапамагае пашыраць слоўнікавы запас і знаёміцца з беларускімі традыцыямі. Родныя словы становяцца для іх інструментам зносін.

«Важна пачынаць знаёмства з беларускай мовай з самага ранняга ўзросту, каб дзеці разумелі, у якой краіне жывуць, чым яна багатая і чаму важна ведаць абедзве дзяржаўныя мовы. Гэта развівае дзіця, фарміруе пачуццё патрыятызму і адкрывае дадатковыя магчымасці для далейшага вывучэння замежных моў», — заключыла Святлана Тоўсцік.


arrow
Нашы выданні

Толькі самае цікавае — па-беларуску!

Напішыце ў рэдакцыю