Сеткавае выданне zviazda.by

На мінулым тыдні была магчымасць успомніць італьянскага паэта, сцэнарыста, які працаваў з класікамі сусветнага кіно, і неардынарнага чалавека Таніна Гуэру, добра вядомага яшчэ ў Савецкім Саюзе. Пра майстра распавядаў прафесар Масіма Пуліні, які наведаў Мінск. Каб сустрэча атрымалася больш прадукцыйнай і карыснай, Пасольства Італіі ў Беларусі наладзіла паказ «оскарнага» фільма Федэрыка Феліні «Амаркорд». Да стварэння яго сцэнарыя меў дачыненне Таніна Гуэра. Гаворка ішла пра тое, як дзякуючы адметнаму аўтарскаму погляду кіно можа быць яркім і непаўторным творам мастацтва, да якога можна звяртацца праз шмат гадоў, каб больш глыбока асэнсаваць некаторыя з’явы і падзеі свайго жыцця. Усё тое, што важна ведаць і разумець людзям, якія хочуць рабіць кіно ў Беларусі. Яны прысутнічалі на сустрэчы з прафесарам Пуліні, які быў асабіста знаёмы з Таніна Гуэрай: яны землякі. Дарэчы, як і Феліні, з рэгіёна Раманья — «Амаркорд» здымаўся там...

Самыя маштабныя раскопкі за перыяд незалежнасці Рэспублікі Беларусь — на рацэ Менцы. Удзел у іх бралі сотні студэнтаў з 17 ВНУ краіны. А статус археалагічнага комплексу на рацэ Менцы змяніўся з трэцяй катэгорыі (у якую ўваходзяць помнікі мясцовага значэння) да другой — цяпер гэта помнік рэспубліканскага значэння. Пра ход даследчых і рэстаўрацыйных работ на гэтым аб’екце расказаў Аляксей Аўласовіч, загадчык цэнтра археалогіі Беларусі Інстытута гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

Пра гэта паведаміў Яўген Белавусаў, намеснік дырэктара па мастацкай рабоце абласнога краязнаўчага музея імя Еўдакіма Раманава. Такая экспазіцыя дапамагла б зразумець, як творцы вобласці бачаць сёння Беларусь і край, у якім жывуць і працуюць.

Сур’ёзна падышлі маленькія гледачы да культпаходу ў кінатэатр «Піянер», дзе адбывалася ўрачыстае прадстаўленне прэм’ернай анімацыйнай стужкі «Дзяржаўныя сімвалы Рэспублікі Беларусь. Каляндар свят». Вядома, назва абавязвае. Але такое адчуванне, што ўсе былі гатовыя да своеасаблівай віктарыны, якая адбывалася ўпачатку. Ці то сапраўды, нягледзячы на ўзрост, малыя ўжо ведаюць адказы на пытанні, што датычацца дзяржаўнага будаўніцтва? Ці, можа, адмыслова рыхтаваліся? Альбо тут адразу трэба разумець: гэта беларускія дзеці.

Адна з самых свежых навін: музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны абвяшчае песенны конкурс «Сэрца спявае — Перамога жыве». Але сёлета што ні праект, у рамках якога гавораць пра падзеі вайны ў Беларусі, — то ў немалой ступені з разлікам на тых, чыя свядомасць праходзіць этап станаўлення. Праўда, імкнуцца трымаць і ўвагу дарослых: каб не гублялі пільнасці (згодна з Фучыкам)... Адпаведна, ёсць прапановы. Учытайцеся ў назвы новых праектаў Міністэрства культуры, прымеркаваных да 80-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне...

Штогод у Сусветны дзень тэатра прафесіяналы маюць магчымасць разважаць пра ўніверсальную каштоўнасць гэтага віду мастацтва, а гледачы — пра тое, чым яно можа зачапіць у наш час.

Калі прывык сачыць за гастролямі: хто прыязджае ў Беларусь і што прывозіць, — то будзеш гэта рабіць, незалежна ад таго, што першачарговая ўвага на айчынны творчы прадукт. Бо як ні круці, але па тым, што прапануе сёння культура, можна меркаваць пра ментальны стан людзей, сярод якіх жывеш. А гастролі — яшчэ і ўдакладненне нейкіх грамадскіх кірункаў праз культуру. Адзначце: у сакавіку 2025-га па гарадах Беларусі пройдзе гастрольны тур Луганскага акадэмічнага музычна-драматычнага тэатра імя М. Галубовіча з рок-операй «Распятае юнацтва», якая прысвечана гісторыі «Маладой гвардыі». Паказы прымеркаваны да — 80-годдзя Перамогі, 23 сакавіка праект пакажуць на сцэне «Белдзяржфілармоніі».

Нібыта ў сонечных прамянях песціцца легендарная Фара Вітаўта — так называлі касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі ў Гродне, закладзены яшчэ ў XІV стагоддзі не менш легендарным князем. Мала хто цяпер можа распавесці, якім ён быў, але ёсць выявы, што дапамагаюць зразумець і адчуць подых даўніны. Своеасаблівай рэканструкцыяй страчаных аб’ектаў спадчыны займаецца мастак-манументаліст Васіль Зянько — ён робіць іх бачнымі нават для невідушчых! У гэтым можна ўпэўніцца, наведаўшы Нацыянальны мастацкі музей Беларусі, дзе прадстаўлены яго арт-праект «Архітэктурная спадчына... кропкі...»

Добра паехаць у вёску да бабулі, калі на вуліцы цёпла і сонечна. А калі бабулі ўжо няма?.. Памяць пра яе заслалася, але бывае сумна, нават балюча ехаць туды, дзе цябе ніхто не чакае, не сустрэне. Пустуюць старыя хаты — збыць іх людзі не рашаюцца, а даглядаць няпроста, бо жывуць далёка. У такіх выпадках за справу бярэцца мясцовая ўлада. Здараецца, што пытанне паўстае рубам: быць ці не быць такому будынку на гэтай зямлі? Як ні дзіўна, канкрэтныя рашэнні могуць абудзіць інтарэс нашчадкаў да сваёй спадчыны. Так адбылося ў Бярозаўскім раёне на Брэстчыне.

Сёлета адбыўся 64-ты па ліку конкурс. Вядома, за столькі гадоў сфарміраваныя крэтэрыі і падыходы для вызначэння найлепшых. Але калі прыглядзецца да кніг, што адзначаны сёлета, то можна заўважыць адну вызначальную рысу, якую б можна было сфармуляваць так: «Беларусь перадусім». То бок тое, што вызначае дзяржаву ў розных яе праявах, у тым ліку ў пэўных межах. Гран-пры і перамогу ў намінацыі «Трыумф» сёлета прысудзілі за выданне «Нацыянальны атлас Беларусі» ад РУП «Белкартаграфія» і «Беларускага дома друку». Гэта кніга, да падрыхтоўкі якой далучыліся шмат людзей.