Сеткавае выданне zviazda.by

Сур’ёзна падышлі маленькія гледачы да культпаходу ў кінатэатр «Піянер», дзе адбывалася ўрачыстае прадстаўленне прэм’ернай анімацыйнай стужкі «Дзяржаўныя сімвалы Рэспублікі Беларусь. Каляндар свят». Вядома, назва абавязвае. Але такое адчуванне, што ўсе былі гатовыя да своеасаблівай віктарыны, якая адбывалася ўпачатку. Ці то сапраўды, нягледзячы на ўзрост, малыя ўжо ведаюць адказы на пытанні, што датычацца дзяржаўнага будаўніцтва? Ці, можа, адмыслова рыхтаваліся? Альбо тут адразу трэба разумець: гэта беларускія дзеці.

Адна з самых свежых навін: музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны абвяшчае песенны конкурс «Сэрца спявае — Перамога жыве». Але сёлета што ні праект, у рамках якога гавораць пра падзеі вайны ў Беларусі, — то ў немалой ступені з разлікам на тых, чыя свядомасць праходзіць этап станаўлення. Праўда, імкнуцца трымаць і ўвагу дарослых: каб не гублялі пільнасці (згодна з Фучыкам)... Адпаведна, ёсць прапановы. Учытайцеся ў назвы новых праектаў Міністэрства культуры, прымеркаваных да 80-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне...

Штогод у Сусветны дзень тэатра прафесіяналы маюць магчымасць разважаць пра ўніверсальную каштоўнасць гэтага віду мастацтва, а гледачы — пра тое, чым яно можа зачапіць у наш час.

Калі прывык сачыць за гастролямі: хто прыязджае ў Беларусь і што прывозіць, — то будзеш гэта рабіць, незалежна ад таго, што першачарговая ўвага на айчынны творчы прадукт. Бо як ні круці, але па тым, што прапануе сёння культура, можна меркаваць пра ментальны стан людзей, сярод якіх жывеш. А гастролі — яшчэ і ўдакладненне нейкіх грамадскіх кірункаў праз культуру. Адзначце: у сакавіку 2025-га па гарадах Беларусі пройдзе гастрольны тур Луганскага акадэмічнага музычна-драматычнага тэатра імя М. Галубовіча з рок-операй «Распятае юнацтва», якая прысвечана гісторыі «Маладой гвардыі». Паказы прымеркаваны да — 80-годдзя Перамогі, 23 сакавіка праект пакажуць на сцэне «Белдзяржфілармоніі».

Нібыта ў сонечных прамянях песціцца легендарная Фара Вітаўта — так называлі касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі ў Гродне, закладзены яшчэ ў XІV стагоддзі не менш легендарным князем. Мала хто цяпер можа распавесці, якім ён быў, але ёсць выявы, што дапамагаюць зразумець і адчуць подых даўніны. Своеасаблівай рэканструкцыяй страчаных аб’ектаў спадчыны займаецца мастак-манументаліст Васіль Зянько — ён робіць іх бачнымі нават для невідушчых! У гэтым можна ўпэўніцца, наведаўшы Нацыянальны мастацкі музей Беларусі, дзе прадстаўлены яго арт-праект «Архітэктурная спадчына... кропкі...»

Добра паехаць у вёску да бабулі, калі на вуліцы цёпла і сонечна. А калі бабулі ўжо няма?.. Памяць пра яе заслалася, але бывае сумна, нават балюча ехаць туды, дзе цябе ніхто не чакае, не сустрэне. Пустуюць старыя хаты — збыць іх людзі не рашаюцца, а даглядаць няпроста, бо жывуць далёка. У такіх выпадках за справу бярэцца мясцовая ўлада. Здараецца, што пытанне паўстае рубам: быць ці не быць такому будынку на гэтай зямлі? Як ні дзіўна, канкрэтныя рашэнні могуць абудзіць інтарэс нашчадкаў да сваёй спадчыны. Так адбылося ў Бярозаўскім раёне на Брэстчыне.

Сёлета адбыўся 64-ты па ліку конкурс. Вядома, за столькі гадоў сфарміраваныя крэтэрыі і падыходы для вызначэння найлепшых. Але калі прыглядзецца да кніг, што адзначаны сёлета, то можна заўважыць адну вызначальную рысу, якую б можна было сфармуляваць так: «Беларусь перадусім». То бок тое, што вызначае дзяржаву ў розных яе праявах, у тым ліку ў пэўных межах. Гран-пры і перамогу ў намінацыі «Трыумф» сёлета прысудзілі за выданне «Нацыянальны атлас Беларусі» ад РУП «Белкартаграфія» і «Беларускага дома друку». Гэта кніга, да падрыхтоўкі якой далучыліся шмат людзей.

Чым бліжэй дата 80-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай, тым больш з’яўляецца гістарычных праектаў і кніг, некаторыя маюць выключнае значэнне для дзяржавы. На Мінскай міжнароднай кніжнай выстаўцы-кірмашы прадставілі кнігі «Без тэрміну даўнасці. Беларусь. Злачынствы нацыстаў і іх саўдзельнікаў супраць мірнага насельніцтва на тэрыторыі БССР у гады Вялікай Айчыннай вайны». Адзін са зборнікаў прысвечаны Мінскай вобласці, другі — Беларусі ў цэлым. Але абодва — як агульны дакумент, які пацвярджае злачынствы, учыненыя на тэрыторыі нашай краіны ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Гэта партыя ў оперы «Севільскі цырульнік» (насамрэч адна з найскладанейшых для вакалістак) была візітоўкай опернай дзівы Тамары Ніжнікавай. І ў памяць пра народную артыстку СССР і Беларусі (9 сакавіка адзначалася яе 100-годдзе) менавіта гэту оперу Джаакіна Расіні вырашылі выканаць у Вялікім тэатры. Вечар 11 сакавіка прысвяцілі той, хто доўгі час радаваў беларускую публіку ўласным талентам, але Тамара Мікалаеўна зрабіла вялікі ўнёсак у опернае мастацтва краіны і праз сваю шматгадовую педагагічную дзейнасць. Развітаўшыся з опернай сцэнай, яна пачала рыхтаваць вакалістак і ў пэўны перыяд нават узначальвала кафедру сольных спеваў.

На удзел у ХХХІІ Мінскай міжнароднай кніжнай выставе-кірмашы пададзена больш за 500 заявак з 20 краін. Пра гэта паведаміў намеснік міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь Дзяніс Езерскі. Але галоўная ўвага, як і Цэнтральны стэнд, будзе скіравана на інтэрактыўнай калектыўнай экспазіцыі дзяржаў-удзельніц Еўразійскага эканамічнага саюза.