Адно з перадвыбарных абяцанняў прэзідэнта ЗША Дональда Трампа заключалася ў «вырашэнні праблемы незаконнай міграцыі». Увогуле добрае распачынанне, паколькі незаконныя мігранты ствараюць сацыяльную напружанасць, фарміруюць крымінальнае асяроддзе і руйнуюць дзяржаўныя асновы. Па ацэнках Інстытута міграцыйнай палітыкі, на дадзены момант у ЗША пражываюць каля 10,5 млн нелегальных імігрантаў, якія сталі «схаваным» рэзервам Дэмакратычнай партыі. Падобна, што менавіта міжпартыйныя разборкі ляжаць у аснове цяперашніх падзей. Дэмакраты, якія прайгралі прэзідэнцкія выбары, прыступілі да падрыхтоўкі рэваншу, а эмігранты разглядаюцца ў якасці сродку ціску на адміністрацыю Трампа. Аднак аб усім па парадку.
Хроніка падзей
6 чэрвеня ў прыгарадзе Лос-Анджэлеса ўспыхнулі вулічныя беспарадкі з-за рэйдаў іміграцыйнай і мытнай паліцыі. Спачатку пратэстоўцы перакрывалі дарогі і выходзілі на вуліцы са сцягамі Мексікі, аднак затым мірныя выступленні перараслі ў сутычкі з паліцыяй. Больш за тое, мэр Лос-Анджэлеса Карэн Бас увечары гэтага ж дня практычна падтрымала пратэстоўцаў, заклікаўшы грамадскасць «мабілізавацца супраць федэральных службаў». У ноч з пятніцы на суботу па ўсім горадзе былі расстаўленыя сотні паддонаў з камянямі, а дзеянні «натоўпу» набылі выразна кіраваны характар.
Прымаючы да ўвагі расстаноўку сіл у рэгіёне і поўнае дамінаванне дэмакратычнай партыі ў кіраўніцтве штата, Дональд Трамп прыняў аператыўныя і жорсткія меры. Ужо ў суботу, 7 чэрвеня, ён загадаў увесці ў горад 2000 байцоў Нацыянальнай гвардыі. Гэтае рашэнне ўпершыню з 1965 года было прынятае без запыту мясцовых уладаў, што ўзбудзіла праваабаронцаў і юрыстаў, але прадэманстравала ўсім рашучасць цэнтральнай улады не дапусціць хаосу. Прэзідэнт ЗША рэалізаваў уласныя паўнамоцтвы па разгортванні сіл Нацыянальнай гвардыі ў выпадку «наяўнасці мяцяжу або небяспекі мяцяжу супраць улады ўрада Злучаных Штатаў».
Выступаючы перад вайскоўцамі на базе Форт-Брэг у штаце Паўночная Караліна, Трамп заявіў, што пратэсты ў Каліфорніі «кімсьці» аплачваюцца і ён мае намер даведацца праз генеральнага пракурора ЗША Пэма Бондзі і міністэрства юстыцыі, «хто фінансуе ўсё гэта».
На думку амерыканскага лідара, тыя масавыя беспарадкі і пратэсты, якія прайшлі ў Каліфорніі, — гэта «поўнамаштабны напад на мір», грамадскі парадак і нацыянальны суверэнітэт Злучаных Штатаў, «што ажыццяўляецца мяцежнікамі, якія нясуць замежныя сцягі», з мэтай працягу ўварвання на амерыканскую тэрыторыю. Вось так, не больш і не менш.
«Каляровыя» тэхналогіі працуюць і ў Амерыцы
У старым анекдоце на пытанне: «Ці можа адбыцца «каляровая рэвалюцыя ў ЗША?» даваўся адназначны адказ — «Не, таму што там няма амерыканскага пасольства». Сёння гэтая некалі бясспрэчная ісціна ўжо такой не з’яўляецца. Распрацаваная Вашынгтонам і апрабаваная ў розных кутках свету тэхналогія паспяхова прымяняецца на амерыканскай зямлі.
Базавыя прынцыпы «каляровай рэвалюцыі» ўпершыню былі зафіксаваны ў дакументах ЦРУ ЗША ў 1949 годзе: «каардынацыя і выкарыстанне ўсіх сродкаў, уключаючы маральныя і фізічныя (выключаючы ваенныя аперацыі рэгулярнай арміі, але выкарыстоўваючы іх псіхалагічны вынікі), пры дапамозе якіх знішчаецца воля ворага да перамогі, падрываюцца яго палітычныя і эканамічныя магчымасці». Адным з галоўных тэарэтыкаў «крытычнасці» лічыцца амерыканец Стывен Ман, аўтар ідэі аб неабходнасці «стварэння хаосу», як інструмента забеспячэння нацыянальных інтарэсаў ЗША.
Па зместу яна з’яўляецца інфармацыйнай аперацыяй, якая праводзіцца з выкарыстаннем некласічных метадаў барацьбы («негвалтоўных метадаў супраціву») з мэтай змены кансерватыўнага палітычнага рэжыму на яго лаяльны аналаг з адначасовым пазбаўленнем эліты і народа магчымасці самастойна вызначаць шляхі развіцця дзяржавы
У дачыненні да ЗША і падзей у Лос-Анджэлесе гаворка не ідзе ні пра якія рэвалюцыі. Амерыканскае грамадства рэальна расколатае ў частцы, якая тычыцца далейшага развіцця краіны. Міжпартыйныя разборкі паміж рэспубліканцамі і дэмакратамі — гэта толькі знешняе адлюстраванне супярэчнасцяў у дзяржаўных элітах. Пры гэтым бакі дэманструюць гатоўнасць задзейнічаць увесь існуючы інструментарый для адстойвання ўласнай пазіцыі. Сярод гэтага пераліку і сродкі «каляровых» рэвалюцый: вулічныя пратэсты, сутыкненні з сіламі правапарадку, марадзёрства, разбой, акцыі грамадзянскага непадпарадкавання, інфармацыйная і фінансавая падтрымка пратэстоўцаў.
Не выклікае сумневу, што пратэсты ў Каліфорніі не носяць спантаннага характару, а абарона правоў мігрантаў — гэта не больш, чым нагода ацаніць гатоўнасць Трампа адстойваць уласныя пазіцыі. Да крызісу ў Лос-Анджэлесе маюць дачыненне цэлы шэраг ліберальных, некамерцыйных, няўрадавых амерыканскіх арганізацый, многія з якіх звязаны з Дэмакратычнай партыяй і атрымлівалі фінансаванне ў перыяд прэзідэнцтва Байдэна. Усе гэтыя сілы аб’ядноўваюцца ў рамках руху «No kings», гэта значыць «Без каралёў», што, відавочна, з’яўляецца намёкам на Трампа і яго ўладу. Ва ўсім працэсе ёсць прыкметы вельмі добрай арганізацыі як з пункту гледжання рыторыкі, лозунгаў і сімволікі, так і з пункту забеспячэння, а пратэстуючых фактычна падтрымлівае мясцовая ўлада.
Па сутнасці, на тэрыторыі ЗША рэалізуюцца элементы «каляровай» рэвалюцыі без знешняга ўздзеяння. Гэтыя падзеі з’яўляюцца вынікам глыбокага расколу ўнутры амерыканскага грамадства і палітычнай эліце.
Яны пагаршаюцца працэсам страты Вашынгтонам сваёй дамінантнай пазіцыі ў свеце і фарміраваннем новай геапалітычнай рэальнасці. Казаць аб тым, што Лос-Анджэлес стане трыгерам агульнаамерыканскага «майдана» не варта, аднак можна ўпэўнена сцвярджаць, што ў Амерыканскім каралеўстве не ўсё ў парадку.
Амерыка сёння — гэта ніякім чынам не эталон дэмакратыі, а хутчэй імперыя, якая завяршае свой жыццёвы цыкл. Як будуць развівацца падзеі — пакажа час, нам пры гэтым застаецца толькі назіраць, цаніць уласную стабільнасць і рабіць высновы ў інтарэсах забеспячэння ўласнай нацыянальнай бяспекі.
Мікалай Бузін, старшыня Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў, доктар ваенных навук, прафесар.
