Пазнаёміцца са спадчынай фатографа Савы Сіўко можна ў Нацыянальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь. Выставачны праект «Сямейная гісторыя. Фотаздымкі з калекцыі Савы Сіўко», прымеркаваны да Тыдня бацькоўскай любові, працуе да 2 лістапада.
Сава Уладзіміравіч Сіўко (1888–1978) нарадзіўся ў вёсцы Сянно каля гарадка Любча і працаваў у гэтым рэгіёне больш за трыццаць гадоў. Ён яркі прадстаўнік вясковай фатаграфіі, якая і сёння з’яўляецца недастаткова даследаваным кірункам у гісторыі фатаграфічнага мастацтва. Большую частку творчага партфоліа майстра складаюць партрэтныя здымкі мясцовых жыхароў падчас вясковых гулянняў.
гістарычнага музея знаходзяцца 582 негатывы на шкле аўтарства Сіўко. Шкло дастаткова далікатны матэрыял, аднак, што дзіўна, нягледзячы на ўсе трагічныя падзеі ХХ стагоддзя, амаль усе работы захаваліся ў нязменным выглядзе. Пра архіў шкляных пласцінак без назвы, персаналій і месцаў здымкі музейныя супрацоўнікі даведаліся ад прыватнага калекцыянера. Спачатку спецыялісты выявілі Любчанскі замак і яго галоўную вежу, потым абрысы цэркваў і інш. Апазналі мясцовых святароў і паступова акрэслілі рэгіён пошукаў. У даследаваннях дапамагалі настаўнікі, землякі Савы Сіўко.
У экспазіцыі прадстаўлены фотаздымкі самых характэрных і яркіх эпізодаў з паўсядзённай рэчаіснасці беларускага мястэчка — унікальнай і надзвычай цікавай з’явы нашага мінулага, якая спалучае ў сабе рысы вясковага і гарадскога жыцця.
Для звычайных жыхароў вёскі фатаграфія каштавала вельмі дорага, таму не кожны мог сабе яе дазволіць. Аднак Сава Сіўко часта браў плату за здымкі мёдам, салам і іншымі прадуктамі, якія былі ў кожнай гаспадарцы. Дзякуючы яго спагадлівасці многім пашчасціла захаваць памятныя моманты з блізкімі людзьмі і сямейную гісторыю для нашчадкаў. На першы погляд, на выстаўцы прадстаўлены фотаздымкі, якія ёсць у сямейным архіве амаль кожнага. Аднак гэта не толькі захаванне гісторыі канкрэтнага чалавека, а летапіс жыцця вёскі, яе традыцый і звычаяў. У аб’ектыў аўтара трапілі і інтэр’еры вясковых хат, і народныя гулянні, і розныя мерапрыемствы. Вясельныя партрэты займаюць вялікую частку экспазіцыі. Акрамя маладых Сіўко здымаў гасцей, сваякоў і такія яркія моманты, як, напрыклад, выкуп нявесты. Дзеці на фотаздымках адлюстраваны з любімымі цацкамі, кніжкамі ці хатнімі жывёламі.
На сямейных партрэтах аўтар не спыніўся. На выстаўцы можна ўбачыць сцэны з вясковага жыцця, вучняў сярэдніх і старшых класаў і іх школьныя ды пазашкольныя заняткі.
Гістарычныя эпохі змяняюць адна адну, але нязменная бацькоўская любоў. Сям’я была і застаецца захавальніцай чалавечых каштоўнасцей, культуры і гістарычнай пераемнасці пакаленняў.
Лізавета КРУПЯНЬКОВА
