Многія паэты вяртаюцца ў гады, дзе прайшло іх маленства. Рагнед Малахоўскі — не выключэнне. Хоць і нарадзіўся ён у пасёлку Сямчан Магаданскай вобласці (Расійская Федэрацыя), з трох гадоў жыў у Беларусі, у нарачанскім краі. Скончыў Нарацкую сярэднюю школу № 2. Галоўнае возера нашай краіны, вядома, не магло яго не вабіць. А паколькі любіў паэзію, сам узяўся пісаць творы, адзін з вершаў так і назваў — «Нарач». Не толькі пра хараство яе пісаў, а і пра тое, што ў гэтым узросце хвалюе. Калі ж табе толькі васямнаццаць, то, як у вядомай песні, павінны быць «в каждой строчке только точки». У яго ж усё было інакш:
У казачны той вечар я адзін
Шукаў сваё каханне між вятроў.
Аб гэтым будзіць вечны напамін
Шаптанне прыбярэжных чаратоў.
У выдавецтве «Беларусь» пабачыла свет новае выданне. Падзея, відаць, не самая галоўная для краіны і нават для Брэсцкага рэгіёна, адкуль родам аўтар. Але кніга, першая частка аповесці, напісаная ў жанры фэнтэзі, вельмі яркая і незвычайная. Яна — падзея і для аўтара, які пачынае свой творчы шлях, і ўвогуле для сучаснай дзіцячай літаратуры Беларусі. У чым жа адметнасць кнігі Наталіі Андрасюк «Незвычайныя прыгоды Гавара і Кундоса. Блакітны крышталь»?
Новая кніга — заўсёды эмоцыі. Розныя. Радасныя і кранальныя, агрэсіўныя і трагічныя, супярэчлівыя і ўзвышаныя. Існуюць пэўныя крытэрыі для выбару новай кнігі, на якія непасрэдны ўплыў мае ўсё што заўгодна, уключаючы настрой, лад жыцця або ўзрост. На мой погляд, кніга Валянціны Драбышэўскай «Любіна сукенка», што выйшла ў Выдавецкім доме «Звязда» і прапануецца чытачам сярэдняга і старэйшага школьнага ўзросту, не пакіне абыякавымі ні школьнікаў, ні дарослых. І хоць ваенная тэма ў беларускай літаратуры ўжо даўно не новая, але, на шчасце, нашы творцы і сёння не стамляюцца думаць і гаварыць пра ваеннае ліхалецце. І выказвацца па-свойму, нетрывіяльна, чулліва. Сведчанне таму — і невялікае апавяданне Валянціны Драбышэўскай.
Прыемна сустрэць чалавека, з якім даўно знаёмы. Асабліва калі ён табе падабаецца. З паэтамі адбываецца нешта падобнае. Вядома, сёння іх шмат і розных, аднак задавальненне атрымліваеш ад твораў далёка не ўсіх. Тут, як у каханні. І тая дзяўчына прыгожая, і гэтая. Толькі сэрца не падманеш.
Тое ж самае і ў літаратуры. У паэзіі для мяне адным з такіх чаканых знаёмцаў заўсёды з’яўляецца Анатоль Аўруцін. Таму і стараюся не прапускаць ніводную яго кнігу. Асабліва калі ў ёй змешчаны не толькі новыя творы, але і напісаныя раней.
Зборнік Валерыя Грышкаўца «Тварам на ўсход» выйшаў у 2024 годзе ў Пінскай рэгіянальнай друкарні. Аўтара прадстаўляць чытачам няма патрэбы — гэта ўжо яго дзясятая кніга. Нарадзіўся ў Пінску, дзе жыве і цяпер. Аўтар гімна горада, лаўрэат шматлікіх літаратурных прэмій Беларусі і Расіі, Нацыянальнай літаратурнай прэміі Беларусі (2020 г.).
З’яўленне новага буйнога рамана ў беларускай літаратуры — безумоўная культурная падзея. А калі аўтар твора — Маргарыта Латышкевіч, то якасць мастацкай навінкі гарантавана.
Пачатак каляндарнага года адзначаецца ў «Маладосці» першымі часткамі новага рамана Маргарыты Латышкевіч «Ваўкалакі».
Малая проза прадстаўлена апавяданнямі Настассі Марціновіч і Алеся Кажадуба. Аўтараў паэзіі ў нумары пераважная большасць: чытаем вершы Андрэя Дарожкіна, Наталлі Голубевай, Людмілы Воранавай, Анатоля Зэкава і Іны Фраловай. Перакладаў у часопісе няма, а вось традыцыйныя рубрыкі з мастацка-крытычнымі, навукова-папулярнымі і публіцыстычнымі матэрыяламі прысутнічаюць як ніколі шырока. «Асоба» ў напаўненні Адама Глобуса прысвячаецца постаці Уільяма Шэкспіра; у «Люстэрку лёсу» прамалёўвае «Штрыхі да партрэта Анатоля Дзеркача» Людміла Рублеўская; Алесь Карлюкевіч звяртаецца да літаратурных адкрыццяў Навагрудчыны ў межах «Літаратурнай карты Беларусі»; Мікола Трус на аснове багатых архіўных і музейных росшукаў падсвечвае біяграфію Алеся Пальчэўскага.
Ксенія Зарэцкая пагутарыла з Антонам Смаленскім. Мікалай Касцюкоў разважае пра стан сучаснага беларускага тэатра на прыкладзе пастановак сталічнага Тэатра юнага гледача. Звыклая ўжо рубрыка «Старонка родная» рэпрэзентавана імёнамі Кацярыны Назаравай і Святланы Тарасевіч. «Літаратурны свет» прапаноўвае два кніжныя агляды ад Андрэя Сідарэйкі і Міхася Слівы. Як і заўсёды, вас чакаюць міні-апытанкі «Мая першая публікацыя» і «Друкаванае выданне VS электронны носьбіт» з меркаваннямі аўтараў.
Нядаўна ў мяне адбылася вобразна насычаная размова з паэтам-аматарам на тэму твораў Эдуарда Асадава, падчас якой суразмоўца выказаўся, што рускі вершапісец ужо занадта «здымае з сябе штаны», што такое «агаленне» непатрэбнае і празмернае...
Я ж даводзіла супрацьлеглую думку: якраз «зняўшы з сябе штаны», паэт здольны закрануць душу чытача, а ў такім душэўным распрананні і магчымасці заставацца «голым» перад рэцыпіентам хаваецца адна з прыкмет нешараговага мастацтва. Праўда, калі паэзія — майстэрства агалення, прынцыповым становіцца, каб літаратару было што з сябе «здымаць», было што адкрываць.
Аповесць Валянціны Быстрымовіч «Тупат мяккіх лапак» на першы погляд — звычайная жыццёвая гісторыя пра каханне і здраду, пра веру і бязвер’е, смех і грэх, разлік і пралік. Але гэта толькі на першы погляд. Удумлівы чытач знойдзе ў кнізе шмат цікавага і павучальнага, што, сапраўды, можна знайсці і адчуць толькі ў паўсядзённым нашым жыцці, якое, упэўнена, ні ў аднаго чалавека не бывае простым. На тое яно і жыццё.
У анатацыі да манаграфіі вядомай літаратуразнаўцы, крытыка, кандыдата філалагічных навук, дацэнта Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы Аліны Сабуць «„Наперад ісці чалавеку гуманнаму...“: беларуская мастацкая публіцыстыка ХХ—ХХІ стагоддзяў» пазначана, што ў выданні аналізуюцца публіцыстычныя творы класікаў беларускай літаратуры і пісьменнікаў больш позняга часу, нашых сучаснікаў: Я. Коласа, З. Верас, Я. Купалы, М. Гарэцкага, Цёткі, Л. Клейнбарта, А. Лойкі, Р. Барадуліна, Д. Бічэль, М. Стральцова, Г. Тварановіч, Г. Пашкова, А. Адамовіча, У. Караткевіча і інш. У полі зроку аўтара і вядомыя прадстаўнікі замежнай эсэістыкі XX–XXI стст.: Поль Валеры, Ралан Барт, Вірджынія Вулф, Томас Ман, Жан Поль Сартр, Альбер Камю і інш.
