Вы тут

Як прайшлі выбары ў Еўрапарламент?


Еўропа падводзіць вынікі «свята дэмакратыі» — чатырохдзённых выбараў у Еўрапарламент. Папярэднія лічбы галасавання ўжо справакавалі роспуск заканадаўчых органаў Бельгіі і Францыі, практычна вярнулі Германію ў мінулае і паставілі пад пытанне папулярнасць «зялёнага» парадку дня ў Еўрасаюзе. Акрамя таго, галасаванне замацавала агульнаеўрапейскую тэндэнцыю на ўзмацненне пазіцый правых сіл, адзначае gazeta.ru. Як жа прайшлі выбары ў Еўрапарламент?


Поўха для Шольца

Палітычны ландшафт ФРГ і Францыі, найбуйнейшых дзяржаў Еўрасаюза па колькасці насельніцтва, аб’ёмах ВУП і расходах на абарону, перажывае тэктанічны зрух па выніках выбараў у Еўрапарламент, якія яшчэ нядаўна лічыліся нечым накшталт цырыманіяльнага галасавання. «Несумненна, што ў Еўропе будуць адбывацца змены як на ўзроўні дзяржаў, так і на ўзроўні Еўрапейскага саюза. На дзяржаўным узроўні дзве буйныя еўрапейскія дзяржавы, рухальныя сілы ЕС, Францыя і Германія, атрымалі вынікі, якія звяргаюць устаноўлены палітычны парадак», — заявіў кіраўнік МЗС Грэцыі Ёргас Герапетрыціс у інтэрв’ю ERT.

Вельмі сур’ёзна трасе Германію. Сацыял-дэмакратычная партыя канцлера Олафа Шольца з разгромным лікам прайграе не толькі свайму галоўнаму канкурэнту, Хрысціянска-дэмакратычнаму саюзу, з лікам 14 працэнтаў супраць 30, але і «Альтэрнатыве для Германіі», якая набірае 15 працэнтаў і становіцца другой палітычнай сілай у ФРГ. Крайне правая партыя прыцягнула большасць галасоў практычна ва ўсіх рэгіёнах былой ГДР, Берлін узялі «зялёныя», а на астатняй тэрыторыі, за выключэннем некалькіх буйных гарадоў, дамінуюць кансерватары з ХДС/ХСС.

З улікам горшага для сацыял-дэмакратаў выніку на федэральных выбарах за больш як 130 гадоў «Альтэрнатыва» заклікала неадкладна правесці датэрміновыя выбары ў бундэстаг, але канцлер з патрабаваннем не пагадзіўся. «Урадавая кааліцыя ў вачах выбаршчыка проста катастрафічна губляе свой аўтарытэт, адзначыў bfm. ru нямецкі палітолаг Аляксандр Рар. — З вялікай упэўненасцю можна казаць аб тым, што наступным канцлерам ужо будзе не Шольц, а асоба з дэмакратаў. Я думаю, што калі б гэтыя выбары праходзілі ў бундэстаг, то вынік быў бы абсалютна такі ж, ва ўсякім разе, апытанні грамадскай думкі тут вядуцца ўвесь час. Наступны іспыт на трываласць гэтых дзвюх партый адбудзецца ўвосень гэтага года, дзе ў трох усходнегерманскіх землях будуць праходзіць зямельныя выбары, на якіх „Альтэрнатыва для Германіі“ сёння лідзіруе, і не выключана, што ўпершыню за ўсю гісторыю Германіі вось такая партыя правага кшталту — я маю на ўвазе пасляваеннай эпохі Германіі — зможа нават трапіць у зямельны ўрад. Выключаць гэта ўжо нельга».

За Рэйнам яшчэ горш

Незайздросныя вынікі партыі Шольца крыху адцяняе хіба што сітуацыя за Рэйнам — ва ўлад Францыі справы яшчэ горшыя. Альянс Эмануэля Макрона недацягнуў і да 15 працэнтаў, а «Нацыянальнае аб’яднанне» Марын ле Пэн падтрымалі больш за 30 працэнтаў французаў, што робіць правых еўраскептыкаў найбуйнейшай палітычнай сілай у краіне. Шок справакаваў Елісейскі палац на рашучыя — а хутчэй адчайныя — дзеянні. Неўзабаве пасля выхаду экзіт-полаў Макрон аб’явіў аб роспуску парламента і нечакана прызначыў датэрміновыя выбары ўжо на канец чэрвеня. Прэзідэнт Францыі, які ператварыўся з «кульгавай палітычнай качкі» ў палітычны труп, спадзяецца ўзяць рэванш, заўважыла РІА «Новости», але рэванш не паддаецца на абяцанкі.

Прэзідэнт Францыі і канцлер ФРГ павінны сысці ў адстаўку пасля выбараў у Еўрапейскі парламент, лічыць намеснік старшыні Савета бяспекі Расіі Дзмітрый Мядзведзеў. «Ну-ну, нікім не паважаныя Макрон і Шольц, вы бачылі вынікі выбараў у парламент ЕС? Яны з’яўляюцца адлюстраваннем вашай няўмелай палітыкі падтрымкі бандэраўскіх улад на Украіне. Пачакайце і паглядзіце, што будзе далей! Час на пенсію. На звалку гісторыі!» — напісаў ён у сацсетцы. Намеснік старшыні Савета бяспекі РФ дадаў, што палітыка еўрапейскіх краін праводзіцца за «кошт уласных грамадзян». На думку Мядзведзева, прэзідэнт Францыі і канцлер ФРГ вядуць «ідыёцкую эканамічную і міграцыйную палітыку».

Неспадзяванкі і сенсацыі

Распусціўся парламент і ў Бельгіі, праўда, загадзя. У краіне разам з выбарамі ў ЕП праходзіла і нацыянальнае галасаванне, па выніках якога ўрад пайшоў у адстаўку з-за правалу кіруючай партыі «Адкрытыя фламандскія дэмакраты і лібералы»: яна атрымала ўсяго 5,45 працэнта галасоў. На першых месцах у краіне — кансерватары «Новы фламандскі альянс» з 16,7 працэнта і крайне правая партыя «Фламандскі інтарэс» — 13,7 працэнта. Перашкодай для галасавання на выбарах у Бельгіі сталі... смаўжы. Маўляў, малюскі сапсавалі павесткі, якія грамадзянам рассылаюць па пошце перад выбарамі, паведамляе тэлерадыёкампанія RTL.

Сутыкнулася з праблемамі і кіруючая «Народная партыя» Аўстрыі. Першае месца на выбарах атрымала крайне правая «Аўстрыйская партыя свабоды», набраўшы 25,7 працэнта галасоў. Кіруючыя кансерватары занялі другое месца з 24,7 працэнта галасоў, а замыкаюць топ-3 мясцовыя сацыял-дэмакраты з 23,2 працэнта падтрымкі. Крайне правыя сілы замацавалі свой поспех у Італіі, дзе яны ўзначальваюць урад у выглядзе партыі «Браты Італіі», паспяхова выступілі ў Венгрыі з кіруючай «Фідэс» і Іспаніі, дзе апазіцыйная Vox выйшла толькі на трэцяе месца, але атрымала ўдвая больш галасоў, чым на выбарах 2019 года.

«Можна казаць аб доўгатэрміновым трэндзе на ўмацаванне вельмі правых сіл у Еўропе ў цэлым. Гэта ж заўважна і па нацыянальных выбарах, якія ўжо праходзілі і будуць яшчэ праходзіць, а таксама і па выбарах у Еўрапарламент. І вось гэтыя малыя партыі з’яўляюцца партыямі апазіцыі, таму яны перахапляюць галасы заўсёды, калі нарастае менавіта апазіцыйны, пратэсны момант, — адзначыла RT прафесар кафедры еўрапейскіх даследаванняў факультэта міжнародных адносін Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага ўніверсітэта Наталля Яроміна. — Паступова яны сапраўды становяцца важнай палітычнай сілай».

Галоўнай сенсацыяй выбараў на Кіпры стала перамога 24-гадовага блогера ў TіkTok і YouTube. У Фідыяса Панаёту каля 2,6 мільёна падпісчыкаў на сваім YouTube-канале, з таго часу, як ён пачаў публікаваць відэа ў 2019 годзе. На думку Фідыяса, яго абранне ў Еўрапарламент можа адчыніць дзверы для «новага тыпу дэмакратыі», якая будзе бліжэй да людзей і «дасць больш улады народу»: «Мне 23 гады, і я ніколі ў жыцці не галасаваў. Аднойчы ноччу я сказаў сабе, што калі ніколі не буду галасаваць і ніколі не буду цікавіцца [палітыкай], то ва ўладзе заўсёды будуць адны і тыя ж дурні, і я вырашыў: «Хопіць!»

Палітычныя «землетрасенні»

Вынікі выбараў у Еўрапарламент сталі «поўхай» для ўладаў большасці краін ЕС, лічыць падпалкоўнік швейцарскай разведкі ў адстаўцы Жак Бо. «Еўрапейскае кіраўніцтва сутыкаецца з моцным супраціўленнем з боку ўласнага насельніцтва, што падахвочвае лідараў гэтых краін паспрабаваць адцягнуць увагу ў бок украінскага канфлікту замест вырашэння ўнутраных праблем», — цытуе Бо РІА «Новости».

«Вынікі галасавання і праявы незадаволенасці — гэта цэлы комплекс вельмі сур’ёзных праблем, з якімі сутыкаюцца еўрапейцы ў апошнія гады. Букет гэтых праблем вельмі вялікі, — такую думку тэлеканалу «Беларусь 1» выказаў сакратар Саюза журналістаў Расіі Цімур Шафір. Палітычныя «землетрасенні» ў Еўропе — гэта больш, чым проста электаральныя зрухі, яны ўяўляюць сабой глыбокае пераасэнсаванне геапалітычных стратэгій Старога Свету, адзначае Asіa Tіmes. Паколькі традыцыйныя структуры ўлады сутыкаюцца з праблемамі, узнікаюць новыя альянсы і прыярытэты».

Выбары ў Еўрапарламент прайшлі ва ўмовах жорсткіх абмежаванняў і пры адсутнасці сумленнай канкурэнтнай барацьбы, а таксама зачысткі інфармацыйнага поля ад альтэрнатыўных крыніц інфармацыі. Аб гэтым заявіла афіцыйны прадстаўнік МЗС Расіі Марыя Захарава, паведаміла ТАСС. Раней місія міжнародных назіральнікаў ад Бюро па дэмакратычных інстытутах і правах чалавека (БДІПЧ) АБСЕ паведаміла, што выбаршчыкі ў ЕС не маглі, як трэба, азнаёміцца з кандыдатамі на выбарах у Еўрапарламент і іх праграмай з-за абмежаванага асвятлення з боку сродкаў масавай інфармацыі.

Экс-суддзя ваяводскага адміністрацыйнага суда Варшавы Томаш Шміт, які пакінуў Польшчу ў пачатку мая і папрасіў абароны ў беларускіх улад, лічыць, што вынікі выбараў у Еўрапарламент могуць стаць прарывам для палітыкі ўсяго ЕС: «На першы план выходзяць партыі, якія пастуліруюць захаванне нацыянальнай ідэнтычнасці, традыцый, выступаюць за аднаўленне супрацоўніцтва з Расіяй і Беларуссю. Падпальшчыкі вайны па-ранейшаму атрымліваюць верх у Еўрапарламенце, але ёсць надзея, што гэты катастрафічны для ЕС напрамак можа змяніцца». Прынамсі народ даслаў дакладны сігнал сваім уладам і гатовы да самых рашучых дзеянняў.

Даслоўна

«Еўрапейскім палітыкам варта пачуць сваіх жа людзей»

Вынікі выбараў у Еўрапарламент яскрава сведчаць аб тым, што палітыка, якую праводзіць Брусель, непапулярная ў простых людзей. Аб гэтым у эфіры «Альфа Радыё» заявіў намеснік старшыні Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу па міжнародных справах Алег Гайдукевіч:

— Людзі цяпер жадаюць, каб вырашалі іх праблемы, гарантавалі работу, разбіраліся з інфляцыяй, міграцыяй, а не займаліся легалізацыяй марыхуаны, дазвалялі змяненне полу. І тым больш не лезлі ў вайну ва Украіне і на Блізкім Усходзе. Паглядзіце, напрыклад на Макрона. Як можна, маючы столькі праблем у Францыі, надзяваць на сябе шапку Напалеона і расказваць, што ён, маўляў, будзе ваяваць з Расіяй, заўтра адправіць войскі. Тое ж самае і ў Германіі. Еўрапейцы крычаць сваім палітыкам: «Займіцеся намі, вы не вырашаеце ніводнай праблемы».

Цяпер і Макрон, і Шольц будуць чапляцца сваімі скручанымі пальцамі за ўладу да самага канца. Але паглядзіце на рэйтынгі еўрапейскіх лідараў: 14, 12, 16 працэнтаў... Калі б у нас хоць блізка што-небудзь такое было, яны б ужо крычалі, што гэта нелегітымная ўлада.

У сувязі з гэтым дэпутат правёў паралель і растлумачыў, што адрознівае Беларусь ад еўрапейскіх краін:

— Мы не ўмешваемся ў чужыя выбары. Каго хочаце, таго і стаўце. Мы сваю палітыку не змяняем: мы хочам міралюбіва супрацоўнічаць з любым урадам, толькі не лезьце ў нашы справы. Наша палітыка не мяняецца ад таго, хто і дзе выйграў выбары. У гэтым наша сіла. Адзіны правільны варыянт для Еўропы — пачуць сваіх жа людзей, свой народ, а не якіх-небудзь людзей з Вашынгтона. Мы жадаем Еўропе аднаго — суверэнітэту і незалежнасці.

Захар БУРАК

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

У Год якасці мы задалі навукоўцам нязручныя пытанні аб тым, што «ўнутры» магазіннай пельмешкі або катлеткі.