Вы тут

У Паднябеснай адзначаюць Свята драконавых лодак


Сёння ў Кітаі шырока адзначаюць Свята драконавых лодак (Дуаньу), перадае «Жэньмінь жыбаа» анлайн».


Гэтае свята — адно найважнейшых у кітайскай культуры. Яно адзначаецца 5 чысла 5 месяца па месяцовым календары. Гэтая дата сёлета выпала на 10 чэрвеня. Свята азначае прыход лета і суправаджаецца захапляльнымі спаборніцтвамі — гонкамі на лодках у форме драконаў. 

У Свята драконавых лодак ёсць некалькі версій паходжання. Самай папулярнай лічыцца версія аб ушанаванні памяці знакамітага паэта і чыноўніка Цюй Юаня, які жыў у эпоху царстваў, якія змагаюцца, каля 340 — 278 гг. да нашай эры. Доўгі час Цюй служыў міністрам пры двары кіраўніка царства Чу, ён праславіўся як сумленны і мудры дарадца. Адзін з яго сапернікаў, які меў моцны ўплыў на кіраўніка, абгаварыў Цюя, пасля чаго яго выгналі са сталіцы. У спасылцы былы міністр напісаў мноства твораў аб любові да сваёй дзяржавы. Некаторыя з іх вельмі папулярныя ў Кітаі і да гэтага часу. Пакуль паэт быў у выгнанні, у 278 годзе да н.э. царства Цынь захапіла царства Чу. Даведаўшыся пра гэта, Цюй у роспачы кінуўся ў раку Міла. Гэта адбылося на пяты дзень пятага месяцовага месяца. Мясцовыя жыхары былі ўражаны яго адданасцю радзіме. Яны адправіліся па рацэ на лодках, каб забраць цела паэта. Спрабуючы адпудзіць рыб ад цела, людзі білі вёсламі па вадзе і кідалі ў ваду шарыкі клейкага рысу — цзунцзы. Адначасова, сядзячы ў лодках, яны білі ў барабаны, каб адагнаць злых духаў. Мясцовы знахар выліў у ваду віно з рэальгарам, які складаецца з рысавага віна і невялікай колькасці тоўчанага рэальгара, які ў малых дозах валодае антысептычнымі ўласцівасцямі. Такім чынам ён разлічваў адагнаць рачных монстраў і абараніць цела паэта. Па легендзе, пасля смерці дух Цюй Юаня распавёў сябрам, што яго жыццё забраў рачны дракон. Паэт папрасіў кідаць у раку рыс, загорнуты ў трыкутнікі з шоўку, каб прагнаць дракона. Пазней шоўк для практычнасці замянілі на трысняговае лісце. Так цзунцзы сталі традыцыйнай рытуальнай ежай. 

Сплавы на лодках па рацэ Міла з часам сталі штогадовымі спаборніцтвамі ў веславанні. Лодкі ў такіх спаборніцтвах абавязкова мелі драконавую галаву. У наш час гонкі на лодках праходзяць не толькі ў Кітаі, але і далёка за яго межамі: у Малайзіі, В’етнаме, Паўднёвай Карэі, Японіі, а таксама ў ЗША, Канадзе і Германіі. Самыя маштабныя гонкі традыцыйна праводзяцца ў Ганконгу, Гуанчжоў (правінцыя Гуандун) і Ханчжоў (правінцыя Чжэцзян). Нават зараз лодкі робяцца ўручную, як правіла з ціка. Звычайна яе даўжыня складае 20-35 метраў, на лодцы можа змясціцца ад 30 да 60 чалавек. Як і ў любым камандным відзе спорту, у гонках на драконавых лодках патрабуюцца некалькі тыпаў спартсменаў. Ззаду ўсіх размяшчаецца рулявы. Яго задача — кантраляваць курс лодкі з дапамогай доўгага кармавога вясла. Ён таксама аддае каманды веслярам, калі патрабуецца выканаць той ці іншы манеўр. Назіральнасць і ўменне адчуваць напрамак ветру — галоўныя якасці рулявога. У цэнтры лодкі размяшчаецца самая шматлікая частка каманды — весляры. Наперадзе сядзяць спартсмены з самым добрым пачуццём рытму, які яны задаюць астатнім веслярам. Ззаду сядзяць самыя цягавітыя: у канцы лодкі хвалі звычайна мацнейшыя, таму для веславання патрабуецца добрая фізічная падрыхтоўка. На носе спіной наперад сядзіць барабаншчык. Ударамі ў барабан ён задае веслярам рытм і рэгулюе хуткасць руху лодкі. 

Яшчэ да легенды аб Цюй Юане пяты дзень пятага месяцовага месяца лічыўся святам і азначаў пачатак летняга сезона. У гэтыя дні многія рабілі і насілі на шыі спецыяльныя мяшочкі з зёлкамі. Таксама было прынята піць віно з рэальгарам. Пазней на Свята драконавых лодак жыхары поўдня Кітая пачалі ўшаноўваць драконаў як татэмных жывёл і канструяваць лодкі ў іх форме для правядзення цырыманіяльных заплываў. Галоўным пачастункам на свята застаюцца цзунцзы. Яны могуць быць абгорнутыя ў трысняговае, бамбукавае або любое іншае лісце — галоўнае, каб усярэдзіне быў рыс. У залежнасці ад рэгіёна, дадатковае начынне пачастунка можа быць самай рознай: свініна, морапрадукты, качыныя яйкі, фінікі, сухая садавіна, і нават гарбуз.

Але не толькі. Як перадае «Жэньмінь жыбаа» анлайн«, рынак цзунцзы здзіўляе спажыўцоў новымі смакамі. Да прыкладу, у горадзе Баашань, што ў правінцыі Юньнань (Паўднёва-Заходні Кітай) мясцовыя жыхары ўпадабалі кававыя цзунцзы. Свежаабсмажанае дробнае зерне кавы здрабняюць у парашок, заварваюць яго і ўліваюць у замочаны клейкі рыс. Такім чынам рысавыя зерні набываюць насычаны і аднастайны колер і падбадзёрлівы водар.

Акрамя гэтага, у Юньнані таксама рыхтуюць фруктовыя цзунцзы. Для іх начыння ідэальна падыходзіць ананас — пры доўгім гатаванні ён не развальваецца і захоўвае свой кісла-салодкі смак. У многіх супермаркетах горада Шыцзячжуан правінцыі Хэбэй, што на поўначы Кітая, абсталяваны спецыяльныя гандлёвыя зоны па продажы цзунцзы, дзе прадстаўлены шырокі асартымент гэтага традыцыйнага прысмака. Цзунцзы з начыннем са свініны, цзунцзы «восем скарбаў» з начыннем з розных відаў цукатаў і насення, цзунцзы з фінікамі, а таксама з шакаладным начыннем з’яўляюцца адносна новымі таварамі на рынку. Цзунцзы з нізкім глікемічным індэксам, з нізкім утрыманнем тлушчаў, цукру і солі карыстаюцца ў спажыўцоў найбольшым попытам.

З 2006 года Свята драконавых лодак уваходзіць у нацыянальны спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны, а з 2008-га стала адным з дзяржаўных афіцыйных святаў. 

Мікалай ЛІТВІНАЎ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Дадатак для падаткаў

Дадатак для падаткаў

Ключавыя навацыі звязаны з лічбавай сферай. 

Грамадства

Вікторыя Шумельчык: «Ніколі не глянула б на мужчыну-лайдака»

Вікторыя Шумельчык: «Ніколі не глянула б на мужчыну-лайдака»

Вонкава яна — рамантычная светлавалосая жанчына...

Сельская гаспадарка

 Высокія ўраджаі ўзбагачаюць гаспадаркі і выяўляюць лідараў жніва

Высокія ўраджаі ўзбагачаюць гаспадаркі і выяўляюць лідараў жніва

Гродзенскі раён традыцыйна ў ліку перадавых на Гродзеншчыне.