Вы тут

З пачатку гэтага года на партале «Е-паслуга» з’явілася больш за 50 новых электронных паслуг


Канешне, і ў сучасным свеце засталося яшчэ нямала таго, што можна зрабіць толькі асабіста. Але колькасць афіцыйных працэдур, якія можна паспяхова ажыццявіць анлайн, з кожным годам павялічваецца ў многіх краінах свету, і Беларусь — не выключэнне.

Падаецца, неўзабаве чэргі ў калідорах дзяржустаноў для нашых грамадзян назаўжды застануцца ў мінулым: у Беларусі сярод найбольш актуальных задач на найбліжэйшыя гады — перавод большай часткі адміністрацыйных працэдур у анлайн-фармат. Плюс яшчэ і ў тым, што ўкараненне інфармацыйна-камунікатыўных тэхналогій для аказання дзяржпаслуг дазваляе ўцягнуць грамадства ў працэсы прыняцця рашэнняў і прасоўвання паслуг, арыентаваных на людзей і менавіта тых, што адлюстроўваюць іх запатрабаванні.


Сфера транспарту ў прыярытэце

— Толькі з пачатку 2024-га на пляцоўцы адзінага партала электронных паслуг «Е-паслуга» стала даступна больш як 50 новых электронных паслуг, — расказала начальнік аддзела электроннай камерцыі Нацыянальнага цэнтра электронных паслуг Святлана Караневіч. — У прыватнасці, у сферы сацыяльнай, мытнай справы, фітасанітарнага кантролю, экалогіі і аховы прыроды, а таксама транспарту.

Менавіта транспартная сфера сёння ў прыярытэце ў распрацоўшчыкаў, адзначыла спікер. У прыватнасці, літаральна днямі — у красавіку — была алічбавана паслуга па атрыманні электроннай кантрольнай маркі для дэзынфекцыі транспартных сродкаў.

— З 2022 года любы аўтамабіль, які ўязджае на тэрыторыю Беларусі праз пункты пропуску з Літвы, Латвіі, Польшчы, абавязаны праходзіць дэзынфекцыю. Калі няма электроннай кантрольнай маркі, транспартны сродак увезены ў краіну быць не можа. З красавіка атрыманне гэтай маркі рэалізавана ў тым ліку праз адзіны партал электронных паслуг, — сказала Святлана Караневіч. — За апошні час на пляцоўцы партала з’явілася дастаткова шмат паслуг у транспартнай сферы. Сёння акцэнт на іх, — дадала яна.

Усяго такіх паслуг на партале «Е-паслуга» рэалізавана больш за 40. Сярод іх — 14 паслуг з аўтаматызаванай інфармацыйнай сістэмы ДАІ. Гэта дазваляе атрымаць звесткі аб праве таго ці іншага кіроўцы на кіраванне транспартным сродкам або аб абмежаваннях для дадзенага чалавека на такое права.

— Паслугі распрацаваны для таго, каб павысіць узровень бяспекі дарожнага руху, знізіць колькасць ДТЗ і ступень іх цяжкасці, — рэзюмавала спецыяліст.

Паслугі гэтыя асабліва актуальныя ў тым ліку для арганізацый, якія прадстаўляюць аўтамабілі ў арэнду (каршэрынг), альбо ўстаноў анлайн-браніравання таксі. Бо часта не зразумела, хто за рулём такіх машын, ці ёсць у кіроўцы права на кіраванне транспартным сродкам, і, на жаль, здараюцца выпадкі ДТЗ з удзелам «бяспраўных» кіроўцаў, дадала яна. Спікер прывяла ў прыклад дарожна-транспартнае здарэнне на скрыжаванні Брылеўскай і Вірскай вуліц — яго ўдзельнікам быў вадзіцель без правоў на аўтамабілі з каршэрынгу. Таму гэтым арганізацыям важна мець магчымасць праводзіць такія праверкі, падкрэсліла яна.

— Яшчэ адзін набор паслуг датычыцца атрымання інфармацыі з сістэмы электронных пашпартоў, — адзначыла Святлана Караневіч.

Электронны пашпарт мае кожны аўтамабіль — гэта неабходна для рэгістрацыі транспартнага сродку ў ДАІ. Пашпарт змяшчае інфармацыю аб машыне, у тым ліку аб яе тэхнічным стане і аб знаходжанні ў вышуку. Пры праходжанні працэдуры пастаноўкі на ўлік у ДАІ неабходны зварот у сістэму электронных пашпартоў для атрымання пашпарта аўтамабіля. Гэта ўзаемадзеянне адбываецца праз партал «Е-паслуга», сказала начальнік аддзела электроннай камерцыі Нацыянальнага цэнтра электронных паслуг.

Серыя паслуг датычыцца ўзаемадзеяння ДАІ і Беларускага бюро па транспартным страхаванні.

— Калі ўладальнік транспартнага сродку звяртаецца ў страхавую арганізацыю па заключэнне дагавора страхавання аўтамабіля, з сістэмы Беларускага бюро па транспартным страхаванні адпраўляецца запыт у АІС ДАІ, ці быў аўтамабіль у ДТЗ. Ад гэтага залежыць сума дагавора страхавання. Зваротная сітуацыя: пры ДТЗ ляціць запыт з ДАІ ў бюро, ці застрахаваны аўтамабіль, — патлумачыла Святлана Караневіч.

Гэта ўзаемадзеянне дзвюх сістэм, якое датычыцца ўладальніка аўтамабіля, сказала прадстаўнік НЦЭП.

Значную папулярнасць у грамадзян апошнім часам набыла электронная паслуга, якая дазваляе атрымаць комплексныя звесткі аб аўтамабілі з прабегам. Інфармацыя запытваецца з чатырох інфармацыйных сістэм — ДАІ, сістэма «Вышук», сістэма Белтэхагляду і бюро па транспартным страхаванні. Звесткі можна атрымаць як у асобным фармаце, так і комплексна. Сэрвіс, акрамя партала «Е-паслуга» і мабільнага дадатку, таксама ёсць на пляцоўцы av. by. Прафесійны ўдзельнік рынку па продажы аўтамабіляў карыстаецца гэтым сэрвісам, каб даваць сваім пакупнікам актуальную інфармацыю аб знаходжанні аўтамабіля ў вышуку або наяўнасці тэхагляду за апошнія 10 гадоў.

Таксама ў пакупнікоў праз «Е-паслугу» ёсць магчымасць даведацца, ці не знаходзіцца аўтамабіль у закладзе. Што да звестак аб знаходжанні аўто ў вышуку, такіх паслуг сем, і яны адрозніваюцца паўнатой інфармацыі.

— Не ўся інфармацыя можа быць даступная любому карыстальніку, — патлумачыла Святлана Караневіч. — Частка даецца толькі следчым органам. Інфармацыя аб вышуку прадстаўляецца не толькі на тэрыторыі Беларусі, але і на тэрыторыі краін СНД, — дадала яна.

За мяжу — без чэргаў

Новыя паслугі з’яўляюцца ў лічбавым фармаце як для выканання дзяржаўных прававых актаў, так і па ініцыятыве міністэрстваў і ведамстваў і нават суб’ектаў гаспадарання, расказалі прадстаўнікі НЦЭП.

Так, у канцы 2023 года было распрацавана некалькі электронных паслуг у адпаведнасці з Указам «Аб мерах па ўпарадкаванні здзелак па адчужэнні транспартных сродкаў». Гэтыя паслугі неабходны для ўзаемадзеяння Беларускай натарыяльнай палаты, Дзяржаўнай аўтамабільнай інспекцыі і Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання пры ажыццяўленні здзелак па продажы транспартных сродкаў.

Сярод новых распрацовак — і паслуга па атрыманні права на першачарговае праходжанне граніцы, расказала Святлана Караневіч. Калі пункт пропуску не абсталяваны электроннай чаргой, цяпер ёсць магчымасць атрымаць пропуск на права пазачарговага ўезду ў гэты пункт аўтадарожнага пропуску. Прычым гэта датычыцца не толькі юрыдычных асоб, але і асоб фізічных, то-бок звычайных грамадзян.

— Шэраг адміністрацыйных працэдур рэалізаваная па ўключэнні ў так званыя рэестры, — расказала прадстаўнік НЦЭП. — Гэта і гандлёвы рэестр, і рэестр бытавых паслуг, і рэестр юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў, і рэестр мытных прадстаўнікоў, і гэтак далей.

Для ўключэння звестак аб сабе ў адпаведныя рэестры прадстаўнікі бізнесу могуць скарыстацца анлайн-сэрвісамі, дадала яна.

Сфера транспарту застанецца важнай для распрацоўшчыкаў і ў далейшым. А ў цэлым да канца 2024-га для развіцця партала электронных паслуг запланавана перавесці ў лічбавы фармат больш за 150 адміністрацыйных працэдур. У тым ліку ў аўтаўладальнікаў з’явіцца магчымасць ставіць на ўлік і здымаць з уліку аўтамабіль у некалькі клікаў. Зрэшты, не забыты і іншыя катэгорыі карыстальнікаў. І ўжо сёлета, згодна з планамі каманды «Е-паслуга», на партале і, адпаведна, у мабільным дадатку з’явяцца новыя паслугі па анлайн-пастаноўцы дзіцяці на чаргу ў дзіцячы садок або анлайн-заяўцы па высечцы дрэў пад акном.

На тым баку экрана

Усяго ж на сёння на адзіным партале электронных паслуг і ў мабільным дадатку грамадзянам і юрыдычным асобам даступна 570 па-
слуг і адміністрацыйных працэдур. Але важна разумець, што большасць з іх патрабуюць строгай аўтэнтыфікацыі.

— Тут правілы дыктуюць уладальнікі інфармацыйных сістэм, якія з’яўляюцца крыніцамі даных для тых ці іншых паслуг, — тлумачыць Святлана Караневіч. — Напрыклад, для атрымання інфармацыі аб правах на нерухомасць робіцца запыт у базу даных Камітэта па маёмасці, аб памеры пенсіі — у базу даных Мінпрацы. І там жадаюць дакладна ведаць, хто менавіта запытвае інфармацыю. Гэта неабходна для недапушчэння неправамернага выкарыстання вашых персанальных даных або здзяйснення ад вашага імя юрыдычна значных дзеянняў.

І менавіта ІD-карта дае магчымасць такой адназначнай і строгай аўтэнтыфікацыі. Калі вы заходзіце на партал «Е-паслуга» з камп’ютара, патрабуецца счытвальнік. А вось мабільны дадатак «Е-паслуга» ніякага абсталявання для чытання ІD-карты не патрабуе — «рыдарам» выступае сам тэлефон з уключанай функцыяй NFC.

Мабільны дадатак «Е-паслуга» з’явіўся ў снежні 2023 года. Спампавалі яго пакуль 5 тысяч карыстальнікаў, адзначаюць распрацоўшчыкі. Між тым дадатак можа значна спрасціць шматлікія афіцыйныя працэдуры.

— Пакуль дадатак даступны для запампоўкі толькі ўладальнікам смартфонаў з сістэмай Androіd, але да канца года з’явіцца версія для ўладальнікаў смартфонаў з аперацыйнай сістэмай іOS, — расказалі прадстаўнікі НЦЭП. — Версія для іOS будзе створана з улікам зваротнай сувязі ад карыстальнікаў.

Аўтарызавацца на «Е-паслузе», зрэшты, можна і без ІD-карты — увёўшы нумар тэлефона, электронную пошту, стварыўшы ўліковы запіс у Google. Але строгай аўтэнтыфікацыі ў гэтым выпадку не будзе, і шматлікія паслугі такому карыстальніку будуць недаступныя. Тым больш што ІD-карта змяшчае электронны лічбавы подпіс карыстальніка. А для атрымання шэрагу паслуг, няхай і ў анлайн-фармаце, патрабуецца напісаць (і, галоўнае, падпісаць!) заяву.

Сёння Нацыянальны цэнтр электронных паслуг працуе над воблачным электронным лічбавым подпісам. Плануецца, што воблачны ЭЛП і біяметрычная ідэнтыфікацыя ўкараняцца ўжо ў канцы 2025 года, адзначыў начальнік рэспубліканскага сведчага цэнтра Нацыянальнага цэнтра электронных паслуг Уладзімір Басько.

— Дзяржава вядзе сур’ёзную работу па стандартызацыі ўсіх працэсаў, таму што міжнародныя стандарты, у тым ліку крыптаграфічныя, больш адкрытыя і схільныя да ўзлому і парушэння бяспекі, чым нацыянальныя. У сувязі з гэтым узрастае і складанасць іх рэалізацыі, — паведаміў ён.

Спецыяліст падкрэсліў, што апошнія гады ўжо ўкаранёны мабільны электронны лічбавы подпіс, а вынікам супрацоўніцтва шэрагу дзяржаўных органаў і арганізацый з’явілася ІD-карта, якая адпавядае ўсім апошнім стандартам бяспекі Рэспублікі Беларусь і забяспечвае надзейную ідэнтыфікацыю ў лічбавым свеце.

З’яўленне воблачнага электроннага лічбавага подпісу зробіць жыццё карыстальніка прасцейшым.

— Каб у далейшым скарыстацца любым дадаткам, у тым ліку банкаўскім або падатковым, або для здзяйснення любых юрыдычна значных дзеянняў, не спатрэбіцца складаных для карыстальніка праграмна-тэхнічных рашэнняў, — растлумачыў ён.

Напрыклад, біяметрычная ідэнтыфікацыя будзе проста счытваць выяву твару карыстальніка, сказаў Уладзімір Басько.

Пакуль жа сродкі электроннага лічбавага подпісу маюць найбольшае распаўсюджванне ў сферы бізнесу, які сёння падае справаздачы і дэкларацыі ў электронным выглядзе. І не ўсе юрыдычныя асобы ведаюць, што ўжо чатыры гады партал «Е-паслуга» дае магчымасць аддаленнага падаўжэння сертыфікатаў ЭЛП. Гэта магло б знізіць напружанасць у рэгістрацыйных цэнтрах, дзе ёсць чэргі. Пунктаў аказання такіх паслуг цяпер па Беларусі 44, каля 100 працоўных месцаў, і іх колькасць будзе павялічвацца.

— У нас ёсць дыстанцыйныя інструменты, якія дазваляюць атрымліваць і падаўжаць сродкі ЭЛП без чэргаў, у анлайн-фармаце, — расказалі прадстаўнікі НЦЭП. — 90% карыстальнікаў, якія звяртаюцца для падаўжэння электроннага лічбавага подпісу, маглі б рабіць гэта аддалена.

Аляксандра АНЦЭЛЕВІЧ

Загаловак у газеце: ...І ніякіх чэргаў!

Выбар рэдакцыі

Экалогія

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Тры месяцы суцэльнай спякоты нам не абяцаюць

Памяць

Партызанскі ўнёсак у «Баграціён»

Партызанскі ўнёсак у «Баграціён»

Беларуская наступальная аперацыя пачалася 23 чэрвеня 1944 года.